Verivermek Ne Demek? Verivermek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Verivermek, Türkçe kökenli bir fiil olup bir şeyi çabucak, kolayca ya da birdenbire vermek anlamına gelir. Bu kelime, günlük konuşmalarda genellikle bir işi hızla bitirme veya bir eşyayı aceleyle teslim etme bağlamında kullanılır.

Günlük konuşmalarda Sıklıkla karşımıza çıkan ‘verivermek’ fiili, eylemin hızını ve kolaylığını vurgulayan özel bir anlam taşır. Özellikle aceleci durumları veya bir işin pratik bir şekilde tamamlandığını ifade ederken bu kelimeye başvururuz. Bu fiil, Türkçenin zengin ek sisteminin bir yansıması olarak, bir eylemin birdenbire gerçekleştiğini ya da kolayca yapıldığını anlatır. Yazımızda ‘verivermek’ kelimesinin tüm anlam katmanlarını, kökenini ve kullanım örneklerini derinlemesine inceleyeceğiz.

Verivermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde verivermek fiili, bir eylemin hızla ve kolaylıkla gerçekleştiğini ifade eden bir yapı olarak tanımlanır. Bu fiil, temel olarak ‘vermek’ eyleminin yanına ‘-ivermek’ tezlik (çabukluk) fiilinin eklenmesiyle oluşur ve eyleme aciliyet, sürat veya kolaylık anlamı katar. Genellikle bir şeyin tereddütsüz, düşünülmeden ya da vakit kaybetmeden teslim edildiği durumları anlatmak için kullanılır.

1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi çabucak, kolayca ya da aniden teslim etmek. Bu anlamda, bir nesnenin veya bilginin Hızlıca karşı tarafa aktarılması durumu vurgulanır. Örneğin, ‘Kalemi hemen veriverdi‘ cümlesi, kalemin hiç bekletilmeden, anında verildiğini ifade eder. Bu kullanım, günlük hayatta sıkça karşılaşılan, pratik ve hızlı eylemleri betimlemek için idealdir.

Verivermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Verivermek kelimesi, tamamen Türkçe kökenli bir yapıdır. Temelinde ‘vermek’ fiili bulunur ki bu fiil, Eski Türkçeden günümüze uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. ‘Vermek’ eylemine eklenen ‘-ivermek’ eki ise Türkçenin zengin fiil çekim sisteminin bir parçası olan tezlik fiilidir. Bu ek, eyleme ‘çabukluk, kolaylık, birdenbirelik’ anlamları katarak fiilin anlamını pekiştirir ve hızlandırır. Dolayısıyla, kelimenin etimolojik kökeni, Türkçenin kendi iç dinamikleriyle fiillere anlam katma yeteneğine dayanır ve herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir. Anlam kayması yerine, ‘vermek’ eylemine bir Zaman ve nitelik boyutu eklenmesi söz konusudur.

Verivermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Misafirlere çayları hemen veriverdi, hiç bekletmedi.

   Bu cümle, çayların misafirlere hızlı ve hiç vakit kaybetmeden ikram edildiğini vurgular.

2. Çocuğa istediği oyuncağı görünce sevinçle veriverdi annesi.

   Burada, annenin çocuğunun isteğini tereddütsüz ve kolayca yerine getirdiği anlatılmaktadır.

3. Toplantıda istenen raporu anında veriverince herkes şaşırdı.

   Bu ifade, raporun beklenenden çok daha hızlı ve pratik bir şekilde teslim edildiğini belirtir.

4. Borcunu ödemesi gerektiği söylendiğinde, cüzdanından parayı çıkarıp veriverdi.

   Bu örnek, borcun ödenmesinin hiç geciktirilmeden, anında gerçekleştirildiğini gösterir.

5. Sınav kağıtlarını toplayan öğretmene son anda defterini verivermişti.

   Bu cümle, öğrencinin sınav kağıdını teslim etmekte son ana kadar beklediğini ancak son anda hızlıca verdiğini ifade eder.

Verivermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Verivermek kelimesi, bir eylemin hızla ve kolaylıkla gerçekleştiğini ifade ettiği için, doğrudan birebir eş anlamlıları bulmak biraz zor olabilir. Ancak bağlamına göre farklı kelimelerle ifade edilebilir:

• Eş Anlamlıları:
  • Teslim etmek: Bir şeyi birine ulaştırmak, vermek. (Örn: Raporu teslim etmek)
  • Sunmak: Bir şeyi birine göstermek, takdim etmek veya vermek. (Örn: Hediyeyi sunmak)
  • Uzatmak: Bir şeyi elinden veya bulunduğu yerden birine doğru vermek. (Örn: Kalemi uzatmak)
• Yakın Anlamlıları:

  Kelimelerin taşıdığı “çabukluk” ve “kolaylık” vurgusu göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadeler yakın anlamlı olarak kabul edilebilir:

  • Hızla vermek: Eylemin zaman açısından çabukluğunu vurgular.
  • Anında teslim etmek: Beklemeden, hemen verme anlamını taşır.
  • Kolayca sunmak: Eylemin zorluk çekilmeden yapıldığını belirtir.
• Zıt Anlamlıları:

  Verivermek fiilinin zıt anlamlıları, eylemin tersini veya gecikmesini ifade eden kelimelerdir:

  • Almak: Bir şeyi kendine doğru çekmek, sahip olmak.
  • Geciktirmek: Bir eylemi veya teslimatı ertelemek, bekletmek.
  • Esirgemek: Bir şeyi vermekten kaçınmak, sakınmak.

Verivermek ile Sık Karıştırılan Kelimeler

Verivermek kelimesi, yapısı ve anlamı itibarıyla Türkçede başka kelimelerle sıkça karıştırılan bir fiil değildir. ‘Vermek’ fiiline eklenen ‘-ivermek’ tezlik eki, kelimeye özgün bir anlam katmanı ekler ve bu yapıyı diğer fiillerden kolayca ayırır. Dolayısıyla, bu kelimenin yanlış anlaşılma veya başka bir fiille karıştırılma durumu pek yaşanmaz. Anlamı, eylemin hızla ve kolayca yapıldığı gerçeğine odaklandığı için Oldukça nettir.

İlgili İçerikler

• Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Verivermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Verivermek ne demek kısaca?

   Verivermek, bir şeyi çabucak, kolayca veya aniden vermek anlamına gelen, Türkçede tezlik fiiliyle oluşturulmuş bir kelimedir.

2. Verivermek hangi dilden gelir?

   Verivermek kelimesi, tamamen Türkçe kökenli olup, ‘vermek’ fiiline tezlik eki ‘-ivermek’in eklenmesiyle oluşmuştur.

3. Verivermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Doğrudan tek bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, bağlamına göre ‘teslim etmek’, ‘sunmak’ veya ‘uzatmak’ gibi kelimelerle benzer anlamlarda kullanılabilir.

4. Verivermek cümle içinde nasıl kullanılır?

   Bu kelime, bir eylemin hızla ve kolaylıkla yapıldığını vurgulamak için kullanılır; örneğin, “Kitabı bana hemen veriverdi.”

5. Verivermek kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Verivermek kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve tanımlanmaktadır.