Veriverme Ne Demek? Veriverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Veriverme, Türkçe kökenli bir isim olup bir şeyi çabucak veya kolayca vermeme, geciktirme ya da imtina etme durumu anlamına gelir. Bu kelime, günlük dilde genellikle bir eylemin hızla gerçekleşmemesi durumunu ifade etmek için kullanılır.

Türkçenin zengin yapısı içinde, eylemlerin farklı nüanslarını ifade etmek için kullanılan pek çok özel yapı bulunur. Özellikle bir işin çabukluğunu veya gecikmesini anlatan fiiller, Günlük konuşmalarımızda ve yazılı metinlerde sıkça karşımıza çıkar. Veriverme kelimesi de bu bağlamda, bir eylemin hızla gerçekleşmemesi durumunu vurgulayan ilginç bir yapıdır. Bu makalede, veriverme sözcüğünün derinlemesine anlamını, kökenini ve çeşitli kullanım şekillerini keşfedeceksiniz.

Veriverme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Veriverme kelimesi, Türkçenin dilbilgisel yapısının zenginliğini gösteren, “tezlik fiili” ve “olumsuzluk” eklerinin birleşimiyle oluşmuş özel bir isim-fiildir. TDK Güncel Türkçe Sözlük’te doğrudan bir madde olarak yer almasa da, vermek fiilinin “-i-” (tezlik) ve “-ver” (tezlik) ekleriyle birleşip ardından “-me” (olumsuzluk ve isim-fiil) eki almasıyla türemiştir. Bu yapı, dilbilgisel olarak bir eylemin hızla yapılmamasının adını koyar.

1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi çabucak, hemen veya kolayca vermekten kaçınma, bu eylemi geciktirme ya da yapmaktan imtina etme durumu. Bu, genellikle bir isteğe veya talebe karşı gönülsüzlüğü, isteksizliği veya tereddüdü ifade eder. Örneğin, istenen bir şeyi hemen teslim etmeyip oyalanma hali bu anlamı karşılar.

2. Anlam (Nüans): Bir eylemin beklenen hızda veya kolaylıkla gerçekleşmemesi, aksine bir dirençle karşılaşması veya yavaşlaması durumu. Bu, sadece maddi bir şeyi vermekle sınırlı olmayıp, bir cevabı, bir kararı veya bir yardımı çabucak sunmama durumlarını da kapsar. Kelime, Türkçedeki fiilimsilerin ve birleşik fiillerin anlamı nasıl derinleştirdiğine dair güzel bir örnektir.

Veriverme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Veriverme kelimesi, tamamen Türkçe kökenli bir yapıdır ve dilimizin iç dinamikleriyle oluşmuştur. Temelinde vermek fiili yatar. Vermek fiiline önce -i- ve -ver tezlik (çabukluk) ekleri eklenerek “Verivermek” birleşik fiili oluşur. Bu birleşik fiil, bir eylemin hızla ve kolayca yapıldığını ifade eder. Ancak, “verivermek” fiiline -me olumsuzluk eki ve aynı zamanda isim-fiil eki eklendiğinde, anlam tamamen tersine döner. Yani, “hızla ve kolayca verme” eyleminin olumsuzu, “hızla ve kolayca vermeme” durumunu ifade eder. Bu yapı, dilin eklemeli özelliğinin ve fiilden isim türetme yeteneğinin çarpıcı bir örneğidir. Kelimenin kendisi doğrudan bir yabancı dilden alıntı olmayıp, Türkçenin kendi içindeki eklerle anlam zenginliği oluşturma yeteneğini gösterir.

Veriverme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. “O kadar rica etmeme rağmen, istediğim belgeyi veriverme konusunda çok ağırdan aldı.”
   Açıklama: Bu cümlede, bir belgenin hemen teslim edilmemesi, geciktirilmesi durumu vurgulanmaktadır.
2. “Çocuk, elindeki oyuncağı arkadaşına veriverme niyeti taşımıyordu, sıkıca tutuyordu.”
   Açıklama: Burada, bir eşyayı çabucak veya kolayca paylaşmama, elinde tutma isteği ifade edilmiştir.
3. “Bu önemli kararı veriverme meselesi, bütün ekibi düşündürmeye devam ediyordu.”
   Açıklama: Karar verme sürecindeki gecikme ve tereddüt, eylemin hızla gerçekleşmemesi anlamında kullanılmıştır.
4. “Satıcı, müşterinin ısrarlı taleplerine rağmen ürünün fiyatında veriverme taraftarı değildi.”
   Açıklama: Fiyat konusunda taviz vermeme, esnek olmama durumu anlatılmaktadır.
5. “Toplantıda sunulan öneriye Hızlıca bir yanıt veriverme yerine, herkes önce düşünmeyi tercih etti.”
   Açıklama: Bir soruya veya öneriye anında cevap vermekten kaçınma, üzerinde düşünme ihtiyacını belirtir.

Veriverme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Veriverme kelimesi, bir eylemi çabucak yapmama veya geciktirme durumunu ifade ettiği için, bağlamına göre farklı eş ve yakın anlamlılara sahiptir.

Eş Anlamlıları:

• Geciktirme: Bir eylemi veya teslimatı zamanından sonraya bırakma, erteleme durumu.
• İmtina Etme: Bir şeyi yapmaktan veya vermekten çekinme, kaçınma.
• Sakınma: Bir şeyi yapmamaya özen gösterme, uzak durma.

Yakın Anlamlıları:

• Oyalama: Birini veya bir işi bekletme, Zaman Kaybettirme.
• Direniş: Bir şeye karşı koyma, muhalefet etme.
• Tereddüt: Bir karar vermekte veya bir işi yapmakta duraksama, kararsızlık.

Zıt Anlamlıları:

• Çabucak Verme: Bir şeyi hemen, hiç gecikmeden veya kolayca teslim etme.
• Hızla Sunma: Bir şeyi bekletmeden, anında takdim etme veya gerçekleştirme.
• İkram Etme: Gönüllü olarak bir şeyi verme, sunma.

İlgili İçerikler

• Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Veriverme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Veriverme ne demek kısaca?

Veriverme, bir şeyi çabucak veya kolayca vermekten kaçınma, bu eylemi geciktirme veya yapmaktan imtina etme durumunu ifade eden Türkçe kökenli bir isim-fiildir.

Veriverme hangi dilden gelir?

Bu kelime, vermek fiili ve tezlik ile olumsuzluk eklerinin birleşimiyle oluşmuş, tamamen Türkçe kökenli bir sözcüktür.

Veriverme kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Veriverme kelimesinin eş anlamlıları arasında geciktirme, imtina etme ve sakınma gibi ifadeler sayılabilir.

Veriverme cümle içinde nasıl kullanılır?

Örneğin, “Öğrenci, ödevini veriverme konusunda biraz isteksizdi” şeklinde, bir şeyi hızlıca yapmama durumunu anlatmak için kullanılabilir.

Veriverme kelimesi TDK’da var mı?

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te doğrudan bir madde olarak veriverme kelimesi yer almasa da, vermek fiilinin eklerle türetilmiş bir biçimi olarak dilimizin dinamik yapısını yansıtır.