Tükürülmek Ne Demek? Tükürülmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan tükürülmek, tükürme eyleminin bir başkası tarafından veya bir şeye, bir yere yönelik olarak gerçekleştirilmesi anlamını taşır. Bu kelime, genellikle istenmeyen bir durumun veya saygısız bir davranışın sonucu olarak günlük dilde karşımıza çıkar.

Günlük konuşmada veya edebi metinlerde karşımıza çıkan bazı fiiller, eylemin Edilgen yönünü vurgular. Tükürülmek de bu türden bir fiil olup, tükürme eyleminin Bir başkası tarafından veya bir nesneye yönelik olarak gerçekleştiğini belirtir. Özellikle toplumsal kurallara aykırı bir davranışın veya istenmeyen bir durumun ifadesinde kullanılır. Bu metin, tükürülmek kelimesinin TDK’daki yerini, kökenini, çeşitli kullanım örneklerini ve eş anlamlılarını derinlemesine incelemektedir.

Tükürülmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Tükürülmek kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te edilgen bir fiil olarak yer almaktadır. Temel olarak, “tükürmek” eyleminin bir başkası tarafından veya bir yere/nesneye yönelik olarak gerçekleştirilmesi durumunu ifade eder. Bu fiil, genellikle bir eylemin pasif alıcısı olmayı, yani tükürme fiiline maruz kalmayı anlatır. Örneğin, bir kişinin üzerine tükürülmesi ya da bir yere tükürülmesi gibi durumlar bu fiille açıklanır. Sözcük, olumsuz bir çağrışım taşır ve genellikle hakaret, aşağılama veya tiksinti gibi duygularla ilişkilendirilir. Geniş anlamda, bir durumun veya nesnenin istenmeyen, hor görülen bir eylemle kirletilmesi anlamında da kullanılabilir.

Tükürülmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Tükürülmek kelimesi, Türkçe kökenli bir fiildir. Kökü olan “tükürmek” fiili, Eski Türkçeden beri dilimizde varlığını sürdüren “tükür-” fiilinden türemiştir. Bu fiilin üzerine edilgenlik eki olan “-ül-” ekinin gelmesiyle tükürülmek şeklini almıştır. Dolayısıyla, kelimenin kökeni doğrudan Türkçenin derinliklerine dayanır ve herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir. Anlamında belirgin bir kayma olmamış, tarih boyunca tükürme eyleminin edilgen formunu ifade etmeye devam etmiştir. Türkçenin zengin ek sisteminin bir ürünüdür.

Tükürülmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

Tükürülmek kelimesinin farklı bağlamlarda nasıl kullanıldığını gösteren bazı örnekler aşağıdadır:

1. Bir daha asla böyle bir saygısızlıkla karşılaşmamak için, eski sevgilisinin arkasından o kadar çok laf tükürülmek istemedi.

   Bu cümle, mecazi bir anlam taşır ve bir kişinin arkasından kötü sözler söylenmesi, itibarının zedelenmesi durumunu ifade eder.

2. Hakaret olarak yüzüne tükürülmek, onun için kabul edilemez bir aşağılamaydı.

   Burada kelime, doğrudan bir hakaret eylemine maruz kalma durumunu, fiziksel bir tacizi anlatır.

3. Tarihi esere tükürülmek, kültürel mirasa karşı yapılan büyük bir saygısızlıktır.

   Bu örnekte, bir nesneye yönelik yapılan, etik dışı ve tahrip edici bir eylem vurgulanmaktadır.

4. Toplumda dışlanmış hisseden birinin üzerine tükürülmek gibi bir muameleye maruz kalması, derin yaralar açar.

   Cümle, sosyal dışlanmanın ve aşağılamanın psikolojik etkisini, sembolik bir eylemle pekiştirir.

5. Öfkesini Kontrol edemeyen adam, yere tükürülmek Suretiyle çevresindekileri rahatsız etti.

   Bu kullanımda, tükürme eyleminin kendisi değil, bu eylemin bir başkası tarafından yapılması ve sonucunda bir yere tükürülmesi durumu anlatılır.

Tükürülmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Tükürülmek kelimesi, taşıdığı anlam itibarıyla doğrudan eş anlamlılara sahip olmakta zorlanır çünkü spesifik bir eylemin edilgen halidir. Ancak, anlam ve bağlam açısından yakınlık gösteren bazı ifadeler ve zıt anlamlılar bulunabilir.

Eş Anlamlıları:

• Dışlanmak: Toplumdan veya bir gruptan uzaklaştırılmak, istenmemek. Mecazi anlamda tükürülmek, dışlanma hissiyle örtüşebilir.
• Aşağılanmak: Birine hakaret edilerek veya küçümsenerek onurunun kırılması. Tükürülmek eylemi, doğrudan bir aşağılama biçimidir.
• Hor görülmek: Değersiz bulunmak, önemsenmemek. Tükürülmek, bir kişinin veya nesnenin hor görüldüğünü gösteren aşırı bir eylemdir.

Yakın Anlamlıları:

• Hakaret edilmek: Sözlü veya eylemsel olarak onur kırıcı davranışa maruz kalmak.
• Küçümsenmek: Değersiz addedilmek, küçümseyici bir tutumla karşılaşmak.

Zıt Anlamlıları:

• Onurlandırılmak: Birine saygı gösterilerek, değerli olduğu hissettirilerek yüceltilmesi. Tükürülmenin tam tersi bir duygu ve eylemi ifade eder.
• Saygı gösterilmek: Bir kişiye veya şeye değer verilerek, ona karşı hürmetli davranılması. Tükürülmek eyleminin tamamen zıttıdır.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Tükürülmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Tükürülmek ne demek kısaca?

   Tükürülmek, tükürme eyleminin başkası tarafından gerçekleştirilmesi veya bir şeye, bir yere yönelik olarak yapılması anlamına gelen edilgen bir fiildir.

2. Tükürülmek hangi dilden gelir?

   Tükürülmek kelimesi, köken olarak tamamen Türkçe olup, “tükür-” fiilinden edilgenlik eki alarak türemiştir.

3. Tükürülmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Doğrudan eş anlamlısı olmamakla birlikte, bağlamına göre dışlanmak, aşağılanmak veya hor görülmek gibi kelimelerle yakın anlam taşıyabilir.

4. Tükürülmek cümle içinde nasıl kullanılır?

   Bu fiil, genellikle bir kişiye veya nesneye yönelik saygısız bir eylemi veya mecazi olarak itibar zedelenmesini anlatmak için kullanılır; örneğin, “Yüzüne tükürülmek, ona büyük bir hakaretti.”

5. Tükürülmek kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Tükürülmek kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer alan ve tanımlanan bir fiildir.