Tekmil Ne Demek? Tekmil TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te zarf ve sıfat olarak tanımlanan Tekmil, Arapça kökenli bir kelime olup ‘bütün, eksiksiz, tam’ anlamını taşır. Bu kelime, genellikle bir işin veya durumun tamamen bitirildiğini, noksansız olduğunu belirtmek için kullanılır.

Günlük konuşmalarda ve özellikle yazılı metinlerde bazen karşımıza çıkan tekmil kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiş ve zengin Bir anlam yelpazesine sahip bir ifadedir. Bir işin tamamlanmışlığını, bir bütünün eksiksizliğini vurgulamak için kullanılır. Bu tür kelimeler, dilin inceliklerini ve ifade gücünü anlamak adına önemlidir. Bu içerikte, tekmil kelimesinin dilimizdeki yerini, derinlemesine anlamlarını ve kullanım şekillerini keşfedeceksiniz.

Tekmil Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu’nun (TDK) güncel sözlüğünde yer alan tekmil kelimesi, dilimizde iki Temel anlamda kullanılır. Öncelikle sıfat olarak karşımıza çıkan tekmil, ‘bütün, eksiksiz, tam’ gibi anlamları ifade eder. Bir şeyin hiçbir parçası atlanmadan, tamamıyla var olduğunu veya bir işin tüm aşamalarının yerine getirildiğini belirtmek amacıyla kullanılır. Örneğin, bir projenin tekmil olduğu söyleniyorsa, o projenin tüm detaylarıyla bitirildiği anlaşılır. İkinci olarak ise zarf görevinde kullanılan tekmil, ‘tamamen, bütünüyle’ anlamlarına gelir. Bu kullanım, bir eylemin veya durumun eksiksiz bir şekilde gerçekleştiğini vurgular. Örneğin, bir görevin tekmil yerine getirildiği ifadesi, o görevin herhangi bir noksanlık olmaksızın tamamlandığını gösterir. Her iki kullanımda da kelime, bir bütünlük ve eksiksizlik hissi verir.

Tekmil Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Tekmil kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiş köklü bir sözcüktür. Arapça kökeninde ‘tamamlamak, eksiksiz hâle getirmek’ anlamlarına gelen ‘keml’ (كمال) kökünden türemiştir. ‘Takmīl’ (تكميل) şeklinde Arapçada ‘tamamlama, bütünleme’ manasına gelirken, Türkçede bu anlamını koruyarak daha çok sıfat ve zarf olarak ‘bütün, tam, eksiksiz’ veya ‘tamamen, bütünüyle’ şeklinde yerleşmiştir. Kelimenin Türkçeye girişi, Osmanlı dönemiyle birlikte Arapça ve Farsçanın Türk dili üzerindeki yoğun etkileşimi sonucunda gerçekleşmiştir. Anlamında belirgin bir kayma olmamış, aksine temel anlamı olan eksiksizlik ve bütünlük kavramlarını muhafaza etmiştir. Günümüzde de Ayni anlam çerçevesinde kullanılmaya devam etmektedir.

Tekmil Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Toplantıya katılanlar, projenin tekmil raporunu inceledikten sonra onay verdiler.

   Bu cümlede tekmil, raporun eksiksiz ve bütün detaylarıyla hazırlandığını ifade eder.

2. Görevlendirildiği işi tekmil bir şekilde tamamlayarak herkesi şaşırttı.

   Burada tekmil, görevin hiçbir noksanlık bırakılmadan, tamamen bitirildiğini vurgular.

3. Şehrin tekmil sokaklarında dolaşarak eski binaları fotoğrafladık.

   Bu kullanımda tekmil, şehrin bütün sokaklarının gezildiğini, hiçbir yerin atlanmadığını belirtir.

4. Yeni yayımlanan kitap, yazarın daha önceki eserlerini tekmil edecek nitelikteydi.

   Burada tekmil etmek, önceki eserleri tamamlayıcı, bütünleyici bir nitelik taşıdığını anlatır.

5. Hazırlıklar tekmil olunca hemen yola çıkmaya karar verdik.

   Bu cümle, tüm hazırlıkların eksiksiz bir şekilde yapıldığı ve tamamlandığı anlamına gelir.

Tekmil Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Bütün: Bir şeyin tamamını, eksiksizliğini ifade eden genel bir kelimedir.
• Tam: Bir şeyin noksanı olmadığını, olması gerektiği gibi olduğunu belirtir.
• Eksiksiz: Hiçbir parçasının veya öğesinin eksik olmadığını vurgular.

Yakın Anlamlıları:

• Kâmil: Daha çok olgunluk ve mükemmeliyet anlamında kullanılır, ancak bir işin “kâmil” olması tamamlanmışlığını da içerir.
• Noksansız: Eksiksiz ile eş anlamlıdır, ancak kullanım bağlamında hafif farklılıklar gösterebilir.
• Komple: Yabancı kökenli olup “tamamı, hepsi” anlamında kullanılır.

Zıt Anlamlıları:

• Noksan: Bir şeyin eksik veya kusurlu olduğunu ifade eder.
• Eksik: Bir bütünün parçalarından birinin veya daha fazlasının bulunmadığını belirtir.
• Yarım: Bir bütünün tamamlanmamış kısmını veya tamamının yarısını anlatır.

İlgili İçerikler

• Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Tekmil Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Tekmil ne demek kısaca?

   Tekmil, Arapça kökenli bir kelime olup ‘bütün, eksiksiz, tam’ anlamına gelir. Bir işin veya durumun tamamlanmışlığını ifade etmek için kullanılır.

2. Tekmil hangi dilden gelir?

   Tekmil kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiş bir sözcüktür. Arapçada ‘tamamlama, bütünleme’ anlamındaki kökten türemiştir.

3. Tekmil kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Tekmil kelimesinin eş anlamlıları arasında **bütün**, **tam** ve **eksiksiz** gibi sözcükler bulunmaktadır. Bunlar, anlam olarak birbirine yakın kullanımlar sunar.

4. Tekmil cümle içinde nasıl kullanılır?

   Tekmil, genellikle bir işin veya durumun tamamen bittiğini, eksiksiz olduğunu belirtmek için kullanılır. Örneğin, “Raporu tekmil olarak teslim etti.” şeklinde bir kullanım görülebilir.

5. Tekmil kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Tekmil kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) güncel sözlüğünde yer almakta olup, sıfat ve zarf olarak tanımlanmıştır.