Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre kelimenin doğru yazılışı örtbas şeklindedir. İki farklı kelimenin (ört ve bas) birleşmesiyle oluşan bu birleşik sözcük, kalıplaşmış bir yapıya sahip olduğu için bitişik yazılır. “Örtpas” şeklindeki kullanım hatalıdır ve yazım yanlışı kabul edilir.
Günlük dilde bir durumu gizlemek veya üstünü kapatmak anlamında sıkça kullandığımız “örtbas” kelimesi, yazımında en çok tereddüt edilen sözcüklerden biridir. Özellikle son hecedeki “b” sesinin “p” olarak telaffuz edilmesi, yazı dilinde de hatalı bir alışkanlık meydana getirmektedir. Oysa resmî yazışmalarda veya içerik üretiminde imla kurallarına sadık kalmak, metnin profesyonel bir nitelik kazanmasını sağlar. Bu yazıda, TDK standartları çerçevesinde kelimenin doğru formunu öğrenecek ve neden “örtbas” şeklinde yazılması gerektiğinin mantığını kavrayacaksınız.
TDK Yazım Kuralları: Örtbas mı, Örtpas mı?
Türk Dil Kurumu’nun (TDK) resmî portalı ve güncel imla kılavuzu verilerine göre bu kelimenin tescilli formu örtbas olarak belirlenmiştir. Kelimeyi “p” harfiyle “örtpas” şeklinde yazmak, dil bilgisi kuralları uyarınca bir hatadır.
Birleşik Kelimelerin Yazım Mantığı
Türkçede iki eylemin veya bir isimle bir eylemin birleşerek yeni bir anlam kazandığı durumlarda kelimeler genellikle bitişik yazılır. “Örtmek” ve “basmak” eylemlerinin bir araya gelmesiyle oluşan bu yapı, kalıplaşmış bir anlam taşıdığı için bitişik formu korunur. Telaffuzda yaşanan sertleşme (p sesi), yazım kurallarına yansımaz; kelime asıl yapısı olan “b” harfiyle kağıda dökülmelidir.
- Doğru Kullanım: Örtbas ✔
- Yanlış Kullanım: Örtpas ❌
Örtbas Etmek Ne Demek? Kelime Anlamı
Kelimenin anlamını doğru bilmek, kullanım alanını netleştirir:
- Tanım: Kötü bir durumu, bir hatayı veya bir skandalı başkalarının duymasını veya görmesini engelleyecek şekilde gizlemek.
- Deyim Yapısı: Genellikle “örtbas etmek” şeklinde birleşik fiil olarak kullanılır.
Örtbas Kelimesinin Cümle İçinde Doğru Kullanımı
İmlayı zihninizde netleştirmek için hazırlanan aşağıdaki hatasız örnekleri inceleyebilirsiniz:
- “Şirket yönetimi, yaşanan mali krizi örtbas etmek için eski kayıtları imha etmiş.”
- “Gerçeklerin er ya da geç ortaya çıkma huyu vardır; hiçbir hatayı sonsuza kadar örtbas edemezsiniz.”
- “Olayın büyümesini istemedikleri için meseleyi örtbas etmeye çalıştılar.”
Yazımı Sık Karıştırılan Birleşik Sözcükler Analiz Tablosu:
| İfade (Hatalı Yazım) | TDK Doğru Yazılışı | Türü | Yazım Notu |
| Örtpas | Örtbas | Birleşik İsim | “b” sesi korunmalıdır. |
| Bir gün | Bir gün | Belgisiz Sıfat Taml. | Her zaman ayrı yazılır. |
| Herkez | Herkes | Zamir | Son harfi “s”dir. |
| Yalnış | Yanlış | Sıfat/Zarf | “Yanılmak” kökünden gelir. |
| Traş | Tıraş | İsim | “ı” harfi mutlaka yazılır. |
Veriler analiz edildiğinde; ses olaylarının (sertleşme gibi) konuşma dilinde baskın olsa da, yazım kurallarının kelimenin kökenini ve kalıplaşmış yapısını esas aldığı görülmektedir. “Örtbas” kelimesindeki “b” sesi, kelimenin “basmak” eyleminden gelmesi nedeniyle sabit kalır.
Etiketler
örtbas nasıl yazılır, örtbas tdk, örtbas mı örtpas mı, örtbas doğru yazılışı, imla kuralları, tdk güncel sözlük, örtbas etmek anlamı, birleşik kelimelerin yazımı, yazım yanlışları listesi, türkçe yazım kuralları
İlgili İçerikler
- Ön yazı Nasıl Yazılır? TDK’ya Göre Doğru Yazılışı Nedir?
- Öğleüzeri Nasıl Yazılır? TDK’ya Göre Doğru Yazılışı Nedir?
- Öğretmen Nasıl Yazılır? TDK’ya Göre Doğru Yazılışı Nedir?
A. Said Gül, webteknolife.com'un kurucusu ve baş editörüdür. Dijital medya, teknoloji ve güncel habercilik alanlarında içerik üretmektedir. İnternet gazeteciliği ve SEO konularında deneyim sahibidir.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!