Eskişehir’in Han ilçesine bağlı Yazılıkaya köyünde, Frig Vadisi’nin kalbinde, zamana meydan okuyan bir anıt yükseliyor: Midas Anıtı. MÖ 6. yüzyıla tarihlenen bu devasa kaya anıtı, sadece Friglerin değil, tüm Anadolu’nun en önemli tarihi eserlerinden biri. Midas Anıtı, Frig Kralı Midas’a atfedilse de, aslında Ana Tanrıça Matar Kubileya’ya adanmış bir tapınak cephesi. Anıtın üzerindeki geometrik desenler, semboller ve yazıtlar, Friglerin inançlarını, sanatlarını ve yaşam tarzlarını yansıtıyor. Bu eşsiz anıtı keşfederken, Friglerin gizemli dünyasına adım atacak ve Anadolu’nun derinliklerine uzanan bir zaman yolculuğuna çıkacaksınız.
Midas Anıtı – Eskişehir
Eskişehir’in Han ilçesine bağlı Yazılıkaya Köyü’nde yer alan Midas Anıtı, diğer adıyla Yazılıkaya, Frig kaya anıtlarının en görkemli örneklerinden biridir. Midas Şehri platosunun kuzeydoğusunda, ileriye doğru uzanan bir kaya kütlesi üzerine oyulmuş bu etkileyici yapı, ilk olarak 1800 yılında W. M. Leake ve ekibi tarafından keşfedilmiş ve kabataslak bir çizimi yapılmıştır. Bu çizim, G. Koehler’e aittir ve birçok eksikliği olsa da Frig kaya anıtlarının genel yapısını tanıtan ilk belge olması açısından önem taşır. Daha sonra, 1834 yılında Ch. Texier tarafından incelenmiş ve dönemin en doğru ve detaylı gravürü oluşturulmuştur.
Midas Anıtı’na Neden Bu İsim Verildi?
Anıtın sol üst kısmında, kayaya kazınmış Frigce yazıtlarda “Midai” kelimesinin geçmesi sebebiyle bu yapı Midas Anıtı olarak adlandırılmıştır. Ancak yöre halkı, üzerindeki yazıtlardan dolayı buraya Yazılıkaya demiştir. Günümüzde her iki isim de kullanılmaktadır.
Midas Anıtı’nın Özellikleri
Doğuya bakan anıt, 17 metre yüksekliğinde ve 16,5 metre genişliğinde olup, yerden yüksekliği 1,20-1,80 metre arasında değişir. Üst kısmında iki daire parçasından oluşan bir tepe süslemesi (akroter) bulunur. Alınlık ve cephe duvarı, tamamen geometrik motiflerle bezenmiştir. Anıtın merkezinde, bir kapıyı andıran büyük bir niş yer alır. Burası, dini törenler sırasında Ana Tanrıça Matar’ın heykelinin yerleştirildiği en kutsal bölümdür.
Midas Anıtı’ndaki Yazıtlar
Anıt üzerinde Frigce yazıtlar yer almaktadır.
Birinci Yazıt:
Anıtın sol üst köşesinde, düzleştirilmiş kaya yüzeyine kazınmış olan bu yazıt 11 metre uzunluğunda olup, harflerin boyutları 0,40-0,45 metre arasında değişmektedir. Burada, Kral Midas’ın adı geçmektedir.
İkinci Yazıt:
Anıtın sağ yan çerçevesinde yer alan 4,75 metre uzunluğundaki bu yazıt, çerçevenin kenarındaki boşlukta soldan sağa doğru yazılmıştır. “Baba” kelimesi burada dikkat çekicidir.
Üçüncü Yazıt:
Anıtın solundaki nişin iç kısmında bulunur. Nişin sol duvarından başlayarak arka duvara ve sağ duvara doğru uzanır. 4,45 metre uzunluğundadır ve harflerin boyutları 0,40-0,45 metre arasındadır.
Bu yazıtlar arasında, Ana Tanrıça Matar’ın adının geçmesi, anıtın dini önemini ortaya koymaktadır.
Midas Anıtı’nda Yapılan Arkeolojik Kazılar
1936 ve 1937 yıllarında anıtın önünde gerçekleştirilen kazılar, buranın büyük bir açık hava kült merkezi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ana kayanın üzerindeki dolgu toprağın kazılmasıyla kuzeye eğimli 17×19 metre genişliğinde bir avlu, güneyinde ise sütunlu bir galeriye ait düzgün bir taban ve dört sütun kaidesi gün ışığına çıkartılmıştır.
Araştırmacılar, burada bir kaya fasadı, açık bir avlu ve sütunlu bir galeri ile Tanrıça Matar’a adanmış büyük bir açık hava tapınağının bulunduğu konusunda hemfikirdir.
Midas Anıtı’na Nasıl Gidilir?
Midas Anıtı, Eskişehir’e 80 kilometre uzaklıkta, Han ilçesinin Yazılıkaya Köyü’nde yer almaktadır. Kültür turizmi açısından büyük bir öneme sahip olan bu tarihi yapı, ziyaretçilerine Frigler’in gizemli dünyasına dair eşsiz bir deneyim sunmaktadır.
İlgili İçerikler
- Mama Hatun Külliyesi Nerededir ve Mimari Özellikleri Nelerdir?
- Cacabey Medresesi Nerededir ve Tarihi Önemi Nedir?
- Cehennem Deresi Kanyonu Nerede ve Nasıl Gidilir? Artvin Ardanuç Gezi Rehberi
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!