Koşturtmak Ne Demek? Koşturtmak TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Koşturtmak, Türkçe kökenli bir geçişli fiil olup birini veya bir şeyi koşmaya sevk etmek, koşturmasını sağlamak anlamına gelir. Genellikle bir işi hızlandırma veya birini acele ettirme bağlamında günlük konuşmada sıkça kullanılır.

Günlük konuşmada ve iş hayatında, bir işin hızlandırılması veya birinin belirli bir eylemi yapmaya zorlanması gerektiğinde koşturtmak kelimesiyle sıkça karşılaşırız. Bu fiil, eylemin kendisinden ziyade eylemi yaptıran gücü veya isteği vurgular. Özellikle yoğun tempolu ortamlarda veya bir süreci hızlandırma ihtiyacında bu kelimenin anlamı önem kazanır. Bu içeriğimizde, koşturtmak fiilinin detaylı TDK anlamlarını, kökenini ve çeşitli kullanım örneklerini keşfedeceksiniz.

Koşturtmak Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

TDK Güncel Türkçe Sözlük’e göre koşturtmak fiili, bir eylemi başkasına yaptırma, o eylemin gerçekleşmesine neden olma anlamı taşır. Bu bağlamda, “Koşmak” eyleminin ettirgen (causative) çatısı olarak karşımıza çıkar.

1. Anlam (Geçişli Fiil): Bir kişiyi, hayvanı veya bir aracı koşma eylemini yapmaya mecbur bırakmak, bu eylemi gerçekleştirmesini Sağlamak. Bu anlam, fiziksel bir hareketi ifade eder ve genellikle bir otoritenin veya ihtiyacın sonucu olarak ortaya çıkar. Örneğin, bir antrenörün sporcularını daha hızlı koşmaları için yönlendirmesi veya bir hayvanı belirli bir yöne hızla Hareket ettirmesi bu kategoriye girer. İş dünyasında ise, bir projenin yetişmesi için çalışanları daha yoğun tempoda çalışmaya sevk etmek de bu fiilin mecazi bir kullanımına denk düşer. Bu yönüyle, hem somut hem de soyut bağlamlarda eylemin hızlandırılarak yaptırılmasını anlatır.

Koşturtmak Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Koşturtmak kelimesi, tamamen Türkçe kökenli bir fiildir. Temelinde “koşmak” fiili yatar. “Koşmak” fiiline “-tur” ettirgenlik eki getirilerek “koşturmak” fiili oluşturulmuştur. Daha sonra bu fiile tekrar “-t” ettirgenlik eki eklenerek “koşturtmak” fiili meydana gelmiştir. Bu yapı, eylemi yaptıranın eylemi bir başkasına yaptırdığı anlamını güçlendirir. Yani “koşmak” (kendi yapmak) > “koşturmak” (başkasına yaptırmak) > “koşturtmak” (başkasına yaptırmayı sağlamak) şeklinde bir evrim geçirmiştir. Kelime, kökeninden bu yana anlam kaymasına uğramamış, sadece eylemin yaptırılma derecesini derinleştirmiştir.

Koşturtmak Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Antrenör, sporcularını şampiyonluk için her gün daha çok koşturtmak zorundaydı.

   Bu cümle, bir sporcu grubunun fiziksel olarak koşma eylemine zorlandığını ifade eder.

2. Patron, yeni projeyi yetiştirmek için tüm ekibi sabaha kadar koşturtmak zorunda kaldı.

   Burada “koşturtmak” kelimesi, ekibin yoğun bir tempoda, hızlı ve aralıksız çalışmaya sevk edildiğini mecazi olarak anlatır.

3. Çocukların enerjisi o kadar fazlaydı ki, bahçede durmadan birbirlerini koşturtmak eğlenceleri oldu.

   Bu örnek, çocukların kendi aralarında eğlence amaçlı olarak birbirlerini koşmaya teşvik ettiklerini gösterir.

4. Köyün gençleri, kaybolan kuzuyu bulmak için dağ bayır koşturtmak zorunda kaldı.

   Bu kullanım, bir amaç uğruna yorucu ve hızlı bir şekilde hareket edildiğini belirtir.

5. Yeni gelen müdür, departmandaki herkesi daha verimli çalışmaya koşturtmak için çeşitli uygulamalar başlattı.

   Bu cümlede ise “koşturtmak”, verimliliği artırmak amacıyla kişileri daha hızlı ve etkin çalışmaya yönlendirme anlamında mecazi olarak kullanılmıştır.

Koşturtmak Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Acele Ettirmek: Birini bir işi veya eylemi daha hızlı yapmaya teşvik etmek, hızlandırmak.
• Sevk Etmek: Birini belirli bir yöne veya eyleme yönlendirmek, göndermek.
• Hızlandırmak (iş için): Bir sürecin veya eylemin daha çabuk tamamlanmasını sağlamak.

Yakın Anlamlıları:

• Yarıştırmak: Birden fazla kişiyi veya şeyi hız konusunda rekabete sokmak.
• Sürüklemek: Birini istemese de bir eyleme veya duruma dahil etmek.

Zıt Anlamlıları:

• Yavaşlatmak: Bir eylemin veya sürecin hızını düşürmek, yavaşlamasına neden olmak.
• Durdurmak: Bir eylemi veya hareketi tamamen sona erdirmek.
• Dinlendirmek: Birinin yorgunluğunu gidermesi için ara vermesini sağlamak.

İlgili İçerikler

• He Ne Demek? He TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• En Ne Demek? En TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Hendek Ne Demek? Hendek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Koşturtmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Koşturtmak ne demek kısaca?
Koşturtmak, birini veya bir şeyi koşmaya sevk etmek, koşturmasını sağlamak anlamına gelen geçişli bir fiildir.

Koşturtmak hangi dilden gelir?
Bu kelime, kökeni itibarıyla tamamen Türkçe bir fiildir ve “koşmak” fiilinden türetilmiştir.

Koşturtmak kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Koşturtmak kelimesinin eş anlamlıları arasında “acele ettirmek” ve “sevk etmek” sayılabilir.

Koşturtmak cümle içinde nasıl kullanılır?
“Müdür, yeni projeyi yetiştirmek için ekibi sabaha kadar koşturtmak zorunda kaldı.” şeklinde mecazi bir bağlamda veya “Çoban, sürüdeki köpekleri kuzuları geri getirmeye koşturtmak zorunda kaldı.” gibi gerçek bir koşma eyleminde kullanılabilir.

Koşturtmak kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Koşturtmak kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve anlamı açıkça belirtilmektedir.