Korunulmak Ne Demek? Korunulmak TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Korunulmak, Türkçe kökenli bir fiil olup, bir tehlike veya zarardan başkaları tarafından esirgenmek, muhafaza edilmek anlamına gelir. Günlük dilde genellikle bir şeyi veya bir kimseyi dış etkenlere karşı güvence altına alma bağlamında kullanılır.

Dilimizde pasif çatılı fiillerden biri olan korunulmak, Günlük konuşmada ve yazılı metinlerde Sıklıkla karşılaşılan bir eylemdir. Özellikle hukuki metinlerde, sosyal güvenlik konularında veya çevresel koruma bağlamında bu kelimeye rastlamak mümkündür. Bir nesnenin, canlının veya kavramın dışarıdan gelen tehditlere karşı güvence altına alınma durumunu ifade eder. Bu kapsamlı incelemede, korunulmak kelimesinin tüm yönlerini derinlemesine ele alacağız.

Korunulmak Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

TDK Güncel Türkçe Sözlük’e göre korunulmak kelimesi, bir fiil olarak tanımlanır ve temelinde “korunma” eyleminin Edilgen çatıdaki ifadesidir. Bu, bir şahıs, nesne veya kavramın başkaları tarafından veya dış etkenlere karşı güvence altına alınması, muhafaza edilmesi ve zarardan uzak tutulması anlamına gelir. Genellikle bir tehlike, zarar veya olumsuz bir durum karşısında pasif bir şekilde önlem alınarak veya müdahale edilerek güvende olma halini belirtir. Bu kelime, eylemin kendiliğinden değil, dışarıdan bir müdahaleyle gerçekleştiğini vurgular. Örneğin, bir yasayla hakların korunulması, çevrenin kirlilikten korunulması veya bir mekanın kötü niyetli kişilerden korunulması durumları bu anlamda değerlendirilebilir. Kısacası, aktif olarak koruma eylemini gerçekleştiren bir özne yerine, koruma eylemine maruz kalan nesneyi veya şahsı vurgulayarak, güvenliğin sağlanmasında dış bir faktörün rolünü öne çıkarır. Bu bağlamda, sorumluluğun bir başkasına ait olduğunu da ima eder.

Korunulmak Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Korunulmak kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür ve dilimizin zengin türetme yapısının güzel bir örneğidir. Temelini korumak fiilinden alır. Korumak fiiline önce edilgenlik veya dönüşlülük anlamı katan -n- eki, ardından tekrar edilgenlik anlamı veren -ul- eki eklenerek korunulmak fiili oluşturulmuştur. Bu yapı, eylemin özne tarafından değil, Bir başkası tarafından veya dış etkenlere karşı yapıldığını, yani eyleme maruz kalındığını net bir şekilde ifade eder. Türkçenin bu tür eklemeli yapısı sayesinde, karmaşık anlamlar tek bir kelimeyle kolayca ifade edilebilir. Bu fiil, özellikle bir şeyin veya bir kimsenin dış tehlikelere, zararlara veya olumsuz koşullara karşı pasif bir şekilde güvence altına alınması gereken durumları anlatmak için kullanılır. Dilbilgisel yapısı, eylemi yapanı değil, eylemden etkileneni vurguladığı için, sorumluluk veya önlemlerin kim tarafından alındığına dair bir üst anlam katmanı da taşır.

Korunulmak Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Bu hassas bitkilerin soğuktan korunulması için özel seralar inşa edildi.
   Bu cümle, bitkilerin dış etkenlere karşı Nasıl güvence altına alındığını anlatır.
2. Çocukların haklarının yasal yollarla korunulması toplumsal bir sorumluluktur.
   Çocukların haklarının başkaları tarafından güvence altına alınması gerektiğini vurgular.
3. Eski eserlerin yıpranmalara karşı titizlikle korunulması kültürel mirasımız için hayati önem taşır.
   Tarihi eserlerin gelecek nesillere aktarılması için nasıl muhafaza edilmesi gerektiğini belirtir.
4. Pandemi döneminde kalabalık yerlerden korunulması bulaş riskini azaltmanın en etkili yoluydu.
   Kendi güvenliğimiz için riskli durumlardan uzak durma eylemini ifade eder.
5. Okyanuslardaki biyoçeşitliliğin aşırı avlanmaya karşı korunulması ekolojik denge için elzemdir.
   Deniz canlılarının dış tehditlere karşı nasıl muhafaza edilmesi gerektiğini açıklar.

Korunulmak Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Muhafaza edilmek: Bir şeyin bozulmadan, zarar görmeden, ilk haliyle saklanması, korunması. Özellikle değerli veya tarihi nesneler için sıkça kullanılır.
• Esirgenmek: Bir tehlike veya zarardan uzak tutularak korunmak, gözetilmek. Genellikle canlılar veya hassas durumlar için tercih edilir.
• Güvence altına alınmak: Bir durumun veya hakkın yasal veya fiili olarak emniyet altına alınması, gelecekteki olumsuzluklara karşı korunması. Hukuki ve finansal bağlamlarda yaygındır.

Yakın Anlamlıları:

• Kollanmak: Birine destek olmak, onu gözetmek ve korumak, genellikle daha kişisel bir himaye anlamı taşır.
• Himaye edilmek: Birinin koruması ve desteği altında olmak, daha çok bir otorite veya güçlü bir kişi tarafından sağlanan korumayı ifade eder.
• Sakınılmak: Bir şeyden veya durumdan uzak durularak korunmak, genellikle kişisel çabayla riskten kaçınma anlamındadır.

Zıt Anlamlıları:

• Açıkta kalmak: Koruyucusuz, savunmasız bir durumda olmak, herhangi bir koruma veya destekten mahrum kalmak.
• Tehlikeye atılmak: Bir zarara veya riske maruz bırakılmak, korunma durumunun tam tersi bir şekilde savunmasız hale gelmek.
• Savunmasız kalmak: Kendini koruyacak durumda olmamak, yardıma muhtaç olmak, dış etkenlere karşı dirençsiz olmak.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Korunulmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Korunulmak ne demek kısaca?
  Korunulmak, bir tehlike veya zarardan başkaları tarafından esirgenmek, muhafaza edilmek anlamına gelen, edilgen çatılı bir fiildir.
• Korunulmak hangi dilden gelir?
  Korunulmak kelimesi, tamamen Türkçe kökenli olup “korumak” fiilinden türetilmiştir.
• Korunulmak kelimesinin eş anlamlısı nedir?
  Korunulmak kelimesinin eş anlamlıları arasında muhafaza edilmek, esirgenmek ve güvence altına alınmak yer alır.
• Korunulmak cümle içinde nasıl kullanılır?
  Bu kelime, “Doğal yaşam alanlarının korunulması için acil önlemler alınmalı.” gibi cümlelerde bir eyleme maruz kalma durumunu ifade eder.
• Korunulmak kelimesi TDK’da var mı?
  Evet, Korunulmak kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te “korunma eyleminin edilgen hali” olarak yer almaktadır.