Kollayabilme Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan kollayabilme, bir şeyi veya bir kimseyi koruma, gözetme ve destekleme yeteneği anlamını taşır. Bu kavram, genellikle sorumluluk alma, önlem alma ve bir duruma karşı dikkatli olma bağlamlarında kullanılır ve sosyal ilişkilerde önemli bir yer tutar.

Günlük konuşmada ve yazılı metinlerde karşılaştığımız ‘kollayabilme’ kelimesi, bireylerin ve toplumların birbirine karşı olan sorumluluklarını ifade eden önemli bir kavramdır. Özellikle aile içinde, arkadaşlık ilişkilerinde veya mesleki hayatta birine destek olma, onu koruma içgüdüsüyle sıkça karşımıza çıkar. Bu yetenek, sadece fiziksel korumayı değil, Ayni zamanda duygusal ve manevi desteği de kapsar. Bu içerikte, ‘kollayabilme’ kelimesinin derinlemesine anlamını, kökenini ve farklı kullanım bağlamlarını keşfedeceğiz.

Kollayabilme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Kollayabilme, Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer alan ve ‘kollamak’ fiilinden türetilmiş bir isimdir. Temel olarak, bir varlığı, kişiyi veya durumu olumsuz etkilerden koruma, gözetme ve ona destek olma yeteneğini ifade eder. Bu yetenek, kişinin çevresindeki olaylara karşı duyarlı olmasını, potansiyel tehlikeleri önceden sezmesini ve gerekli önlemleri almasını içerir. Aynı zamanda, birine arka çıkma, onu savunma veya onun çıkarlarını gözetme anlamında da kullanılır. Özellikle zor zamanlarda birine kol kanat germe, ona yardımcı olma ve onun yanında durma kapasitesini vurgular. Bu bağlamda, hem fiziksel hem de duygusal koruyuculuğu kapsayan geniş bir anlama sahiptir.

Kollayabilme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Kollayabilme kelimesi, köken itibarıyla Türkçe bir yapıdır. ‘Kollamak’ fiilinden türemiştir. ‘Kol’ kelimesi Eski Türkçede ‘destek, yardım, taraf’ gibi anlamlara gelirken, fiil Halı olan ‘kollamak’ ise ‘korumak, gözetmek, arka çıkmak, yardım etmek’ anlamlarını kazanmıştır. ‘Kollamak’ fiiline eklenen ‘-abilme’ yeterlilik eki, bu eylemi gerçekleştirme yeteneğini veya imkanını ifade eder. Dolayısıyla, kollayabilme, bir şeyi veya kimseyi koruma, gözetme yeteneğine sahip olma durumunu anlatır. Bu kelime, Türkçenin zengin fiilden isim türetme yapısına güzel bir örnektir ve dilimize dışarıdan bir alıntı değil, özgün bir türetmedir.

Kollayabilme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Bir annenin yavrusunu tehlikelerden kollayabilme içgüdüsü hayranlık uyandırıcıdır.

   Bu cümle, annelik içgüdüsünün doğal bir koruma yeteneği olduğunu vurgular.

2. Liderin en önemli özelliklerinden biri, ekibini zor zamanlarda kollayabilme yeteneğidir.

   Liderlik vasfının, çalışanlara destek olma ve onları koruma kapasitesiyle ilişkisini gösterir.

3. Devletin vatandaşlarını her türlü afetten kollayabilme sorumluluğu vardır.

   Kurumsal bir yapının, bireyleri koruma görevini ifade eder.

4. Yaşlı babasının her ihtiyacını kollayabilme çabası takdire şayandı.

   Kişisel bir sorumluluk ve özen gösterme durumunu anlatır.

5. Gelecek nesillerin doğayı kollayabilme bilincine sahip olması büyük önem taşır.

   Çevre bilinci ve koruma yeteneğinin gelecekteki önemini vurgular.

Kollayabilme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Koruyuculuk: Bir şeyi veya kimseyi tehlikelerden, zararlardan uzak tutma durumu.
• Gözetme: Bir şeyi veya kimseyi dikkatle izleme, denetleme ve onunla ilgilenme.
• Himaye: Birini veya bir şeyi koruma, esirgeme, arka çıkma.

Yakın Anlamlıları:

• Muhafaza etme yeteneği: Bir şeyi olduğu gibi saklama, koruma becerisi.
• Destekleme kabiliyeti: Birine arka çıkma, yardımcı olma gücü.

Zıt Anlamlıları:

• İhmal etme: Bir şeye veya kimseye gerekli özeni göstermeme, savsaklama.
• Terk etme: Birini veya bir şeyi bırakıp gitme, yalnız bırakma.
• Zarar verme: Bir şeye veya kimseye fiziksel veya manevi olarak kötü etki yapma.

İlgili İçerikler

• Selahattin Ne Demek? Selahattin TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Altıncı ayak Ne Demek? Altıncı ayak TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kapayabilmek Ne Demek? Kapayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Kollayabilme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Kollayabilme ne demek kısaca?

  Kısaca kollayabilme, bir şeyi veya kimseyi koruma, gözetme ve ona destek olma yeteneği anlamına gelir.

• Kollayabilme hangi dilden gelir?

  Kollayabilme kelimesi, Türkçe kökenli olup “kollamak” fiilinden türemiştir.

• Kollayabilme kelimesinin eş anlamlısı nedir?

  Kollayabilme kelimesinin eş anlamlıları arasında koruyuculuk, gözetme ve himaye gibi kelimeler sayılabilir.

• Kollayabilme cümle içinde nasıl kullanılır?

  Bu kelime, “Bir annenin yavrusunu tehlikelerden kollayabilme içgüdüsü hayranlık uyandırıcıdır” gibi cümlelerde kullanılabilir.

• Kollayabilme kelimesi TDK’da var mı?

  Evet, kollayabilme kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almaktadır.