Ihlara Vadisi’nin mistik atmosferinde, kayalara oyulmuş bir sanat eseri gibi yükselen Kırkdamaltı Kilisesi, Bizans döneminin sonlarına ait eşsiz bir yapı. Adını, tavanındaki kırk adet kubbeden aldığı rivayet edilen bu kilise, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda Kapadokya’nın zengin tarihine ve sanatına açılan bir pencere. Kırkdamaltı Kilisesi’nin duvarlarını süsleyen freskler, ziyaretçilerini 13. yüzyıla götürerek, o dönemin dini inançlarını, sanatsal üslubunu ve kültürel yaşamını gözler önüne seriyor. Bu eşsiz yapıyı keşfederken, Ihlara Vadisi’nin huzurlu atmosferinde kaybolacak ve tarihin derinliklerine doğru unutulmaz bir yolculuğa çıkacaksınız.
Kırkdamaltı Kilisesi – Aksaray
Aksaray’ın Ihlara Vadisi içinde, Belisırma Köyü sınırlarında yer alan Kırkdamaltı Kilisesi, dikkat çekici freskleri ve tarihiyle bölgenin en önemli yapılarından biridir. Düzensiz altıgen bir plana sahip olan kilisenin tavanı düz olup, doğu tarafında iç bükey bir apsis oyulmuştur. Günümüzde yıkılmış olan apsis, giriş olarak kullanılmaktadır. Orijinal kapı kuzey duvarında yer alırken, sonradan eklenen nişler nedeniyle bazı fresklerin zarar gördüğü gözlemlenmektedir. Kilise içerisinde zeminde ve nişlerde mezarlar bulunmaktadır.
Tarihçesi ve Kitabeler
📜 Kilisenin inşası ve süslemeleri, Amirarzes (askeri bir komutan) Basileios’un eşi Tamara tarafından, II. Sultan Mesud ve Bizans İmparatoru II. Andronikos döneminde (1283-1295) yaptırılmıştır.
📜 Kilisedeki bir kitabeye göre:
“Şerefli Büyük Martir Aziz Georgios adına kurulan bu tapınak, Amirarzes Basileios Giag(oupes)’in eşi Tamara tarafından büyük istek ve zorluklarla dekore edilmiştir. Ey çilekeş Kapadokyalı Martir Georgios! Yüceler yücesi Sultan Mesud’un hükmü altında, Andronikos Efendimiz Romalılar üzerinde hüküm sürerken…”
💎 Banisi Tamara’nın Gürcü asıllı bir prenses olduğu düşünülmektedir.
📜 Tavan kitabesinde yer alan bir diğer yazı ise:
“Ben naçiz Tamara, yaptırdığım bu tapınak için yamaç üzerindeki bir üzüm bağının arazisini, Şiara Phatenes’ten satın almış olduğum bağı bağışlıyorum.”
📜 Bir mezar nişinde yer alan ve kısmen silinmiş üçüncü kitabe ise şöyle der:
“Ruhumu günahlardan arındır, öyle ki, bir din adamının ruhu kadar arındır… Senin hizmetkârın…”
Kilisede Yer Alan Freskler
Kilisenin iç duvarları 13. yüzyıla tarihlenen fresklerle süslenmiştir. Fresklerde hem dini sahneler hem de dönemin önemli figürleri yer almaktadır.
🎨 Apsis Kubbesinde:
- Deesis Sahnesi (İsa, Meryem ve Yahya)
🎨 Alt Şeritte:
- Piskopos Athenogenes, Blasios, Nikolaos ve Diakon Stephanos
🎨 Zafer Kemeri İçinde:
- Kosmas, Damianos, Thalelaios ve Rafael
🎨 Kuzey Kapı Alınlığında:
- Aziz Georgios
🎨 Tavanda Kapı Hizasındaki Tasvirler:
- Sergios, Bakhos, Leontios
- Batı bölümünde Metamorphosis (İsa’nın Başkalaşımı)
🎨 Güneyde:
- Çarmıha Gerilmiş İsa
🎨 Doğuda:
- İsa’nın Göğe Yükselişi
🎨 Kuzeybatı Duvarında:
- Aziz Georgios, Baniler ve Aziz Georgios, Koimesis (Meryem’in Ölümü)
🎨 Güneybatı Duvarında:
- İsa’nın Doğumu, Aziz Marina ve Belzebuth
🎨 Güney Duvarında:
- Aziz Georgios ve Aziz Demetrios
Ziyaret Bilgileri ve Ulaşım
📍 Konum: Belisırma Köyü, Ihlara Vadisi, Güzelyurt / Aksaray
🚌 Ulaşım:
- Aksaray şehir merkezine 35 km uzaklıktadır.
- Belisırma Köyü’ne gün içerisinde düzenli toplu taşıma araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.
Turistik Önemi:
- Kırkdamaltı Kilisesi, Orta Çağ Bizans ve Selçuklu dönemi sanatının etkileyici örneklerini barındıran, freskleri ve tarihî dokusuyla inanç ve kültür turizminin önemli duraklarından biridir.
Kırkdamaltı Kilisesi, Hristiyan sanatının ve Bizans fresk geleneğinin önemli örneklerini içeren bir yapı olup, Kapadokya’nın mistik atmosferinde unutulmaz bir keşif sunmaktadır.
İlgili İçerikler
- Mama Hatun Külliyesi Nerededir ve Mimari Özellikleri Nelerdir?
- Cacabey Medresesi Nerededir ve Tarihi Önemi Nedir?
- Cehennem Deresi Kanyonu Nerede ve Nasıl Gidilir? Artvin Ardanuç Gezi Rehberi
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!