Kestirtme, Türkçe kökenli bir isim olup kesme veya durdurma işini başkasına yaptırma eylemi anlamına gelir. Bu kelime, genellikle saç, ağaç gibi nesnelerin kesimi veya bir işin sonlandırılması bağlamında kullanılır. Günlük dilde işlerin başkasına yaptırılması durumunu ifade eder.
Dilimizde eylemlerin başkası tarafından yapılmasını ifade eden yapılar önemli bir yer tutar. Kestirtme kelimesi de bu bağlamda, bir kesme veya durdurma eyleminin dolaylı olarak gerçekleştirilmesini anlatan, işin bir başkasına Havale edildiği durumları ifade eder. Özellikle Günlük yaşamda, kişisel bakım, inşaat veya üretim süreçlerinde sıkça karşılaştığımız bu ifade, eylemi gerçekleştiren öznenin değiştiğini vurgular. Bu detaylı incelemede, ‘kestirtme’nin anlam katmanlarını, kökenini ve farklı kullanım şekillerini keşfedeceksiniz.
Kestirtme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre kestirtme kelimesi, bir eylemin dolaylı olarak, başka bir kişi veya kurum aracılığıyla yapılmasını ifade eden bir isimdir. Temel olarak, “kesmek” fiilinden türeyen “Kestirtmek” fiilinin isimleşmiş halidir. Bu bağlamda, bir şeyi kesme veya bir eylemi durdurma işini kendisi yapmayıp, başkasına yaptırma eylemini tanımlar. Kelimenin anlamı, eylemin kendisinden ziyade, eylemin gerçekleştirilme biçimine ve sorumluluğun aktarılmasına odaklanır.
1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi kesme veya bir eylemi sonlandırma işini kendisi yerine, başkasına yaptırma eylemi. Bu anlam, hem fiziksel kesme eylemleri (saç kestirme, ağaç kestirme) hem de soyut anlamda bir işi durdurma, sonlandırma (bir projeyi kestirtme) gibi durumları kapsar. Kelime, Türkçedeki ettirgenlik yapısının bir yansıması olarak, öznenin eylemi doğrudan değil, dolaylı yoldan gerçekleştirdiğini vurgular.
Kestirtme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Kestirtme kelimesi, kökeni itibarıyla tamamen Türkçe bir yapıdır. Temelinde yer alan “kes-” fiili, Eski Türkçe döneminden beri varlığını sürdüren köklü bir fiildir ve dilimizin en temel eylemlerinden birini ifade eder. “Kes-” fiiline öncelikle ettirgenlik eki olan “-tir-” eklenerek “kestirtmek” fiili türetilmiştir. Bu ek, eylemi başkasına yaptırma anlamını katar. Ardından, fiilden isim yapma eki olan “-me” getirilerek “kestirtme” ismi meydana gelmiştir. Bu türetme süreci, Türkçenin dilbilgisel zenginliğini ve bir fiilden farklı anlam ve türde kelimeler üretme yeteneğini açıkça gösterir. Kelimenin anlamında zaman içinde büyük bir kayma olmamış, ettirgenlik ve İsimleşme anlamları korunarak günümüze ulaşmıştır.
Kestirtme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Kuaföre gidip saçlarını modern bir tarzda kestirtme kararı almıştı.
Bu cümle, kişinin saç kesimi işini profesyonel birine yaptırma eylemini anlatır.
Belediye, yol genişletme çalışmaları için bazı eski ağaçları kestirtme kararı aldı.
Burada, ağaç kesme eyleminin belediye tarafından yetkilendirilmiş kişilerce yapılacağını ifade eder.
Uzun süren tartışmaların ardından, yazarın o bölümü kitaptan kestirtme talebi kabul edildi.
Bu örnek, bir metin parçasının çıkarılması veya iptal edilmesi eyleminin yazarın isteği üzerine gerçekleştirildiğini gösterir.
Bahçedeki kurumuş dalları kestirtme zamanı gelmişti ki, bahçıvan da tam bu sırada geldi.
Meyve ağaçlarının budanması veya kurumuş dalların temizlenmesi işinin bir uzmana bırakıldığını belirtir.
Projenin bütçesi aşıldığı için, bazı harcamaları kestirtme zorunluluğu doğdu.
Bu cümle, maliyetleri azaltmak amacıyla belirli harcamaların durdurulması veya iptal edilmesi gerektiğini ifade eder.
Kestirtme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Kestirtme kelimesinin doğrudan tek bir eş anlamlısı bulunmamakla birlikte, kullanıldığı bağlama göre farklı kelimelerle ifade edilebilir. Bu durum, kelimenin ettirgen yapısından kaynaklanmaktadır.
- Eş Anlamlıları (Bağlama Göre):
- Tıraş ettirme: Özellikle saç veya sakalın bir berber ya da kuaför aracılığıyla kesilmesi eylemi için kullanılır.
- Budatma: Ağaç, bitki veya çalıların düzenli olarak kesilmesini, budanmasını başkasına yaptırma anlamında.
- İptal ettirme: Bir planın, projenin veya harcamanın başkası tarafından sonlandırılmasını sağlama.
- Yakın Anlamlıları:
- Sonlandırma işini yaptırma: Bir sürecin veya durumun bitirilmesini Sağlamak.
- Durdurma eylemini sağlama: Bir aktiviteyi veya hareketi başkası aracılığıyla sonlandırmak.
- Zıt Anlamlıları:
- Uzatma: Bir şeyin süresini veya boyutunu artırma, kesmenin tam tersi bir eylem.
- Büyütme: Özellikle bitkilerin veya saçın uzamasına, gelişmesine izin verme eylemi.
- Devam ettirme: Bir işin, projenin veya sürecin kesilmeden sürdürülmesini sağlama.
İlgili İçerikler
- He Ne Demek? He TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- En Ne Demek? En TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Hendek Ne Demek? Hendek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Kestirtme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Kestirtme ne demek kısaca?
Kestirtme, bir kesme veya durdurma eylemini kendisi yapmayıp, başkasına yaptırma eylemini ifade eden Türkçe bir isimdir.
- Kestirtme hangi dilden gelir?
Kestirtme kelimesi, kökeni itibarıyla tamamen Türkçe olup, “kesmek” fiilinden türemiştir.
- Kestirtme kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Doğrudan tek bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, bağlama göre “tıraş ettirme,” “budatma” veya “iptal ettirme” gibi ifadelerle anlamdaşlık kurabilir.
- Kestirtme cümle içinde nasıl kullanılır?
“Bahçedeki çimleri kestirtme zamanı gelmişti” gibi cümlelerde, bir işin başkasına yaptırıldığı anlamında kullanılır.
- Kestirtme kelimesi TDK’da var mı?
Evet, “kestirtme” kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır ve “kestirtmek” fiilinin isimleşmiş hali olarak tanımlanır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!