Kerîme Ne Demek? Kerîme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Kerîme, Arapça kökenli bir isim olup ‘kız evlat’ veya ‘soylu, değerli kadın’ anlamına gelir. Günlük dilde genellikle bir ailedeki kız çocuğunu ifade etmek için edebi veya saygın bir ifade olarak kullanılır, geçmişten gelen kültürel bir ağırlığı vardır.

Türkçemizde derin anlamlar taşıyan ve özellikle edebi metinlerde karşımıza çıkan kelimelerden biri de Kerîme’dir. Günlük konuşmada artık pek sık duymasak da, geçmişin zarafetini ve saygınlığını yansıtan bu isim, özellikle aile büyükleri tarafından kız çocukları için tercih edilmiştir. Bu özel kelimenin TDK’ya göre anlamlarını, kökenini ve farklı kullanım biçimlerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Kerîme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Kerîme kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te Temel olarak iki farklı anlamda tanımlanmıştır. Bir isim olarak kullanılan bu kelime, ilk ve en yaygın anlamıyla kız evlat veya kız çocuk anlamını taşır. Bu kullanım, özellikle eski Türkçe metinlerde ve Halk arasında saygın bir ifade biçimi olarak yer almıştır. Örneğin, bir kişinin kızına hitap ederken “kerîmem” demesi, ona duyulan sevgi ve saygıyı gösterir. İkinci anlamı ise yine bir isim olarak, soylu, değerli, saygın bir kadını ifade etmek için kullanılır. Bu anlam, kelimenin kökenindeki “kerîm” (cömert, soylu) kelimesiyle doğrudan ilişkilidir ve bir kadının ahlaki veya sosyal statüdeki yüksekliğini vurgular. Her iki anlamda da Kerîme, pozitif ve yüceltici bir çağrışıma sahiptir, genellikle asil ve kıymetli özelliklerle ilişkilendirilir.

Kerîme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Kerîme kelimesi, dilimize Arapça‘dan geçmiştir. Arapça’da “kerîm” (كريم) kelimesi “cömert, soylu, değerli” anlamlarına gelirken, bunun dişil Halı olan “kerîme” (كريمة) ise başlangıçta “değerli, soylu (kadın)” anlamını taşımıştır. Türkçeye geçişiyle birlikte, özellikle Osmanlı döneminde, bu kelime anlam genişlemesi ve kayması yaşayarak “kız evlat” anlamını da kazanmıştır. Bu durum, kız çocuklarına verilen değerin ve onlara atfedilen “değerli olma” niteliğinin bir yansıması olarak görülebilir. Kelimenin etimolojisi, onun asalet ve kıymetle olan güçlü bağını açıkça ortaya koymaktadır.

Kerîme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Sultan, en küçük kerîmesi için dillere destan bir düğün hazırlığına girişti. (Edebi bağlamda, sultanın kız evladı için yapılan hazırlıkları anlatır.)
2. Yaşlı adam, tek kerîmesinin mürüvvetini görmek en büyük arzusuydu. (Günlük dilde, bir babanın kızının evlenmesini görme isteğini ifade eder.)
3. O, ailesinin ve çevresinin gözünde gerçekten de kerîme bir hanımefendiydi. (Saygın, değerli kadın anlamında kullanılarak kişinin karakterini vurgular.)
4. Divan şairleri, sevgililerini bazen bir kerîme gibi yücelterek tasvir ederlerdi. (Edebi metinlerde, sevgilinin asil ve değerli yönünü öne çıkarır.)
5. Geçmişte, kerîme kelimesiyle kız çocuklarına duyulan derin saygı ve sevgi ifade edilirdi. (Tarihi ve kültürel bir kullanım bağlamında kelimenin eski işlevini açıklar.)

Kerîme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Kerîme kelimesi, anlam zenginliği nedeniyle çeşitli eş ve yakın anlamlılara sahiptir, ancak doğrudan birebir zıt anlamlısı bulunmamaktadır.

• Eş Anlamlıları:
  • Kız evlat: En doğrudan eş anlamlısı olup, bir ailenin kız çocuğunu ifade eder.
  • Kız çocuk: “Kız evlat” ile benzer şekilde, biyolojik veya evlat edinilmiş kız çocuğu anlamına gelir.
  • Evlat: Genel bir ifade olmakla birlikte, özellikle kız evlat kastedildiğinde “kerîme” yerine kullanılabilir.
• Yakın Anlamlıları:
  • Değerli: Bir kadının veya kız evladının kıymetini vurgulayan bir sıfattır.
  • Saygın: Toplumda veya aile içinde itibar gören, hürmet edilen kişiyi tanımlar.
  • Asil: Soylu bir kökene veya davranışa sahip olma durumunu ifade eder.
• Zıt Anlamlıları:
  • Kerîme kelimesinin “kız evlat” anlamı için doğrudan bir zıt anlamlısı bulunmamaktadır, ancak cinsiyet karşıtlığı olarak erkek evlat veya oğul düşünülebilir.
  • “Değerli, saygın kadın” anlamı içinse, kavramsal olarak değersiz veya adi gibi kelimeler zıtlık oluşturabilir, ancak bu kullanımlar bağlama göre değişir.

İlgili İçerikler

• He Ne Demek? He TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• En Ne Demek? En TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Hendek Ne Demek? Hendek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Kerîme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kerîme ne demek kısaca?

Kerîme, Arapça kökenli bir isim olup temel olarak ‘kız evlat’ veya ‘soylu, değerli kadın’ anlamlarına gelir.

Kerîme hangi dilden gelir?

Bu kelime, dilimize Arapça’dan geçmiştir ve ‘kerîm’ kelimesinin dişil halidir.

Kerîme kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Kerîme kelimesinin eş anlamlıları arasında ‘kız evlat’ ve ‘kız çocuk’ sayılabilir.

Kerîme cümle içinde nasıl kullanılır?

Genellikle ‘Sultanın kerîmesi’ veya ‘tek kerîmem’ gibi ifadelerde, kız evladını belirtmek veya ‘kerîme bir hanımefendi’ şeklinde değerli bir kadını tanımlamak için kullanılır.

Kerîme kelimesi TDK’da var mı?

Evet, Kerîme kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve anlamları açıklanmaktadır.