TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan Eziliverme, Türkçe kökenli bir sözcük olup, bir şeyin çok hızlı, ani ve beklenmedik bir şekilde ezilme, baskı altında kalma veya yıpranma durumunu ifade eder. Özellikle hassas yapıların maruz kaldığı ani deformasyonları anlatmak için kullanılır.
Günlük konuşmada veya edebi metinlerde karşımıza çıkabilen eziliverme kelimesi, dilimizin zengin yapısını gösteren ilgi çekici sözcüklerden biridir. Bir olayın veya durumun aniden ve hızla gerçekleşmesini ifade eden ‘iver-‘ tezlik fiili ile ‘ezilme’ eyleminin birleşiminden meydana gelmiştir. Bu özel kelime, bir şeyin beklenmedik bir anda nasıl etkilendiğini vurgulamak için kullanılır. Bu içeriğimizde, kelimenin derinlemesine anlamını, kökenini ve farklı bağlamlardaki kullanımlarını keşfedeceksiniz.
Eziliverme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Eziliverme, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te “isim” olarak tanımlanmaktadır. Bu kelime, bir durumun veya nesnenin çok hızlı, ani ve beklenmedik bir şekilde ezilme, baskı altında kalma veya fiziksel olarak yıpranma halini ifade eder. Temelde “ezilmek” fiilinin “tezlik” anlamı katan “-iver-” ekiyle birleşerek bir isim fiil oluşturmasıyla ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla, bir nesnenin veya kavramın anlık bir darbe, basınç ya da zorlama sonucu hızla deforme olması ya da psikolojik olarak bir kişinin aniden baskı altında hissedip bunalması durumlarında kullanılır. Bu anlamıyla, olayın şok edici ve çabuk gelişen yönüne dikkat çeker.
Eziliverme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Eziliverme kelimesi, Türkçe kökenli olup, dilimizin eklemeli yapısının güzel bir örneğidir. Kelime, “ez-” fiil kökünden türemiştir. Bu köke önce edilgenlik anlamı katan “-il-” eki eklenerek “ezilmek” fiili oluşmuştur. Ardından, bir eylemin çabukluk, tezlik ve anilikle yapıldığını gösteren “-iver-” tezlik fiili getirilerek “Ezilivermek” yapısı ortaya çıkmıştır. Son olarak, bu fiil köküne isim fiil eki olan “-me” eklenerek “eziliverme” ismi meydana gelmiştir. Bu yapı, eylemin ani ve beklenmedik bir şekilde gerçekleştiğini vurgular ve Türkçenin zengin fiil çekim sisteminin bir sonucudur.
Eziliverme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
- Ani bir frenle birlikte, kutunun içindeki hassas eşyaların eziliverme tehlikesi atlattık.
Bu cümle, fiziksel bir nesnenin beklenmedik bir anda deforme olma riskini anlatır.
- Küçük çocuğun kalbi, arkadaşlarının alaycı sözleri karşısında adeta eziliverme noktasına geldi.
Burada kelime, psikolojik bir baskı veya üzüntü nedeniyle kişinin aniden bunalmasını, incinmesini mecazi olarak ifade eder.
- Tarihi eserlerin taşınması sırasında gösterilen özensizlik, onların eziliverme riskini artırıyor.
Bu kullanım, değerli veya narin bir şeyin korunması gereken durumlarda ani hasar görme ihtimalini belirtir.
- Yoğun rekabet ortamında, yeni kurulan şirketlerin kolayca eziliverme olasılığı her zaman vardır.
Bu örnek, bir kurumun veya girişimin piyasa koşulları altında hızla başarısız olma veya varlığını kaybetme ihtimaline işaret eder.
- Zayıf yapıdaki köprü, Aşırı Yük altında birdenbire eziliverme tehlikesiyle karşı karşıyaydı.
Bu cümle, fiziksel bir yapının Dayanıklılık sınırlarını aşan bir güçle aniden çökme veya dağılma durumunu açıklar.
Eziliverme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Eziliverme kelimesinin dilimizdeki eş anlamlıları ve zıt anlamlıları, kelimenin anlam derinliğini daha iyi kavramamıza yardımcı olur.
Eş Anlamlıları:
- Ani Ezilme: Bir şeyin beklenmedik ve hızlı bir şekilde basınç altında kalarak deforme olması durumunu ifade eder.
- Hızlı Yıpranma: Özellikle hassas veya dayanıksız nesnelerin kısa sürede fiziksel olarak zarar görmesi, eski haline dönüştürülemeyecek ölçüde bozulması.
- Çabuk Baskılanma: Fiziksel bir güç veya psikolojik bir durum karşısında aniden ve kolayca Kontrol altına alınma, etkisiz hale getirilme hali.
Yakın Anlamlıları:
- Ani Çöküş: Bir yapının veya sistemin beklenmedik bir anda işlevini yitirerek yıkılması veya dağılması.
- Hızlı Deformasyon: Bir nesnenin şeklinin ani bir etkiyle hızla değişmesi, bozulması.
Zıt Anlamlıları:
- Direniş: Bir etkiye, baskıya veya zorlamaya karşı koyma, dayanma ve kendini koruma eylemi.
- Sağlamlaşma: Bir durumun veya nesnenin güçlenerek daha dirençli, dayanıklı ve kalıcı hale gelmesi.
- Güçlenme: Fiziksel veya ruhsal olarak daha kuvvetli ve dayanıklı bir duruma ulaşma.
İlgili İçerikler
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Eziliverme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Eziliverme ne demek kısaca?
Eziliverme, bir şeyin çok hızlı, ani ve beklenmedik bir şekilde ezilmesi, baskı altında kalması veya yıpranması durumunu ifade eden bir isimdir.
- Eziliverme hangi dilden gelir?
Eziliverme kelimesi, Türkçe kökenli olup, “ez-” fiil kökünden türetilmiştir ve dilimizin eklemeli yapısını yansıtır.
- Eziliverme kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Eziliverme kelimesinin eş anlamlıları arasında “ani ezilme”, “hızlı yıpranma” ve “çabuk baskılanma” gibi ifadeler yer almaktadır.
- Eziliverme cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu kelime, “Ani bir frenle birlikte, kutunun içindeki hassas eşyaların eziliverme tehlikesi atlattık.” gibi cümlelerde, beklenmedik ve hızlı bir deformasyon durumunu anlatmak için kullanılır.
- Eziliverme kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Eziliverme kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te “isim” olarak yer almaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!