TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiilden türemiş bir mastar olarak tanımlanan Emilebilmek, bir şeyin emilme veya içine çekilme yeteneğini ifade eder. Özellikle sıvıların veya gazların başka bir madde tarafından kolayca alınabilme durumlarını anlatır. Bu kelime, günlük dilde daha çok soyut kavramların kabul edilebilirliği için de kullanılır.
Emilebilmek kelimesi, dilimizde bir kavramın veya maddenin ne denli kolay kabul edilebilir olduğunu ifade eden önemli bir yeterlilik mastarıdır. Özellikle bilimsel metinlerde, teknolojik açıklamalarda veya günlük yaşamdaki soyut durumları betimlerken karşımıza çıkar. Bir maddenin başka bir madde tarafından Çekilebilme veya Sindirilebilme potansiyelini vurgular. Bu yazıda, “emilebilmek” kavramının detaylı TDK anlamlarını, kökenini ve çeşitli kullanım alanlarını keşfedeceksiniz.
Emilebilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Emilebilmek kelimesi, Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde “emilme yeteneği veya olanağı bulunmak” şeklinde tanımlanır. Bu tanım, bir maddenin başka bir madde tarafından içine çekilme, absorbe edilme veya sindirilme potansiyelini ifade eder. Genellikle sıvıların veya gazların gözenekli bir yapıya sahip cisimler tarafından tutulması, çekilmesi ya da çözünür maddelerin vücut tarafından alınması gibi fiziksel ve biyolojik süreçlerde kullanılır. Aynı zamanda soyut anlamda, bir fikrin, bilginin veya duygunun kişi veya toplum tarafından kolayca kabul edilebilir, anlaşılabilir veya içselleştirilebilir olma durumunu da anlatır. Bu kelime, “emmek” fiilinin edilgen ve yeterlilik hallerinin birleşimiyle oluşmuş bir mastar isimdir. Dolayısıyla, bir eylemin pasif olarak Gerçekleştirilebilme kapasitesini vurgular.
Emilebilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Emilebilmek kelimesi, Türkçe kökenli “emmek” fiilinden türetilmiştir. “Em-” köküne, edilgenlik bildiren “-il-” eki, ardından yeterlilik ve olasılık ifade eden “-ebil-” eki ve son olarak mastar eki olan “-mek” getirilerek oluşturulmuştur. Bu yapı, bir eylemin pasif olarak gerçekleştirilebilme potansiyelini vurgular. Kelimenin etimolojik yolculuğunda, temel anlam olan “sıvı veya gaz çekmek” fiilinden hareketle, zamanla soyut kavramların “kabul edilebilirliği” veya “anlaşılabilirliği” gibi genişleyen anlamlara kavuştuğu gözlemlenir. Bu, dilin zenginliğini ve bir kökten farklı anlam katmanları oluşturabilme yeteneğini gösterir.
Emilebilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Toprağın suya emilebilmek kapasitesi, bitki örtüsünün yoğunluğunu doğrudan etkiler.
Bu cümle, toprağın su absorbe etme yeteneğini, yani fiziksel bir emilme potansiyelini ifade eder.
Bu yeni yasanın toplum tarafından ne kadar emilebilmek potansiyeli olduğu tartışılıyor.
Burada kelime, yasanın halk tarafından ne ölçüde kabul edilebilir veya içselleştirilebilir olduğunu soyut bir şekilde anlatır.
Vitamin takviyelerinin vücut tarafından kolayca emilebilmek özelliği, ürünün etkinliğini artırır.
Bu örnek, biyolojik bir süreç olan besin maddelerinin vücut tarafından alınabilme kolaylığını vurgular.
Karmaşık felsefi metinlerin herkes tarafından rahatça emilebilmek için sadeleştirilmesi gerekebilir.
Cümle, bilginin veya fikrin anlaşılabilir, kavranabilir olma potansiyeline gönderme yapar.
Yeni öğrenilen bilgilerin zihin tarafından emilebilmek hızı, öğrenme sürecinin verimliliğini belirler.
Bu kullanım, zihinsel bir süreç olan bilgiyi anlama ve hafızaya alma yeteneğini Metaforik olarak açıklar.
Emilebilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Emilebilmek kelimesinin dilimizdeki karşılıkları ve zıt anlamlıları, kelimenin ifade ettiği potansiyeli daha iyi anlamamızı sağlar.
Eş Anlamlıları:
- Absorbe edilebilirlik: Bir maddenin başka bir madde tarafından içine çekilebilme veya soğrulabilme yeteneği.
- İçine çekilebilirlik: Bir şeyin bir başka şey tarafından kendi bünyesine alınabilme durumu.
- Sindirilebilirlik: Hem fiziksel hem de soyut anlamda, bir şeyin kolayca hazmedilebilir, anlaşılabilir veya kabul edilebilir olması durumu.
Yakın Anlamlıları:
- Kabul edilebilirlik: Bir fikrin veya durumun onaylanabilir olma hali.
- Kavranabilirlik: Bir bilginin veya konunun kolayca idrak edilebilir olma özelliği.
- Nüfuz edebilirlik: Bir şeyin başka bir şeyin içine İşleyebilme, geçebilme yeteneği.
Zıt Anlamlıları:
- İtme: Bir şeyi dışarıya doğru uzaklaştırma veya reddetme eylemi.
- Reddedilmek: Kabul edilmeme, geri çevrilme durumu.
- Dışarı atılmak: Bir şeyin bünye dışına çıkarılması veya tahliye edilmesi.
İlgili İçerikler
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Emilebilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Emilebilmek ne demek kısaca?
Emilebilmek, bir şeyin başka bir madde tarafından kolayca içine çekilebilme, soğrulabilme veya soyut anlamda kabul edilebilir olma yeteneğini ifade eden bir mastardır.
Emilebilmek hangi dilden gelir?
Emilebilmek kelimesi, kökeni Türkçe olan “emmek” fiilinden türetilmiş olup, dilimize dışarıdan gelmiş bir kelime değildir.
Emilebilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Emilebilmek kelimesinin eş anlamlıları arasında “absorbe edilebilirlik”, “içine çekilebilirlik” ve “sindirilebilirlik” sayılabilir.
Emilebilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu kelime, “Toprağın suya emilebilmek kapasitesi, bitki örtüsünün yoğunluğunu etkiler.” veya “Yeni fikirlerin toplum tarafından emilebilmek potansiyeli yüksek olmalı.” gibi fiziksel ve soyut bağlamlarda kullanılabilir.
Emilebilmek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, “emilebilmek” kelimesi Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer almakta ve “emilme yeteneği veya olanağı bulunmak” şeklinde tanımlanmaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!