Davranılabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan Davranılabilmek, Türkçe kökenli bir isim olup, bir kişiye veya duruma karşı belirli bir şekilde muamele edilebilme veya tepki gösterilebilme imkanı anlamına gelir. Bu kelime, genellikle bir olaya veya kişiye yönelik esnek yaklaşımların varlığını belirtmek için kullanılır.

Davranılabilmek kelimesi, dilimizin zengin yapısında kendine özgü bir yere sahiptir. Özellikle sosyal ilişkilerde veya yönetim süreçlerinde, bir olaya ya da kişiye karşı farklı tutumlar sergilenebilme potansiyelini ifade etmek için kullanılır. Bu kavram, esneklik ve adaptasyon yeteneği gibi önemli nitelikleri vurgular. Bu metin, kelimenin derinlemesine anlamını, kökenini ve günlük yaşamdaki kullanım biçimlerini detaylıca inceleyecektir.

Davranılabilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Davranılabilmek kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te, bir eylemin veya tutumun bir kişi ya da nesne üzerinde gerçekleştirilebilir olma durumunu ifade eden bir isim olarak yer alır.

1. Anlam (Gerçek): Birine veya bir şeye karşı belirli bir tutum sergilenebilme, bir davranışın uygulanabilir olma veya bir duruma göre farklı tepkiler Verilebilme imkânı. Bu anlam, genellikle bir durumun veya kişinin farklı senaryolara uyum sağlama potansiyelini, esnekliğini ve alternatif yaklaşımlara açık oluşunu belirtmek için kullanılır. Örneğin, bir projenin farklı aşamalarında farklı yöntemlerle davranılabilmek bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu durum, ele alınan konunun tekil bir yaklaşıma mahkum olmadığını, çeşitli açılardan ele alınabileceğini gösterir.

Davranılabilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Davranılabilmek kelimesi, Türkçe kökenli olup, dilimizin kendi iç dinamikleriyle türemiş bir yapıdır. Temelini “davranmak” fiilinden alır. “Davranmak” fiili, eski Türkçede “davran-” kökünden gelmekte olup, “Hareket etmek, bir eylemde bulunmak” anlamlarına gelir. Bu fiile, edilgenlik bildiren “-ıl-“ eki eklenerek “davranılmak” (birine karşı davranış sergilenmek, muamele görmek) fiili oluşturulmuştur. Ardından, yeterlilik veya olasılık bildiren “-abil-“ eki getirilerek “davranılabilmek” (davranma imkanı olmak) fiili türetilmiştir. Son olarak, mastar eki olan “-mek” ile isimleşerek “davranılabilmek” şeklini almıştır. Bu yapı, kelimenin sadece bir eylemi değil, aynı zamanda o eylemin Gerçekleştirilebilme potansiyelini de ifade etmesini sağlar. Kelime, Türkçenin zengin ekleme sistemiyle anlam genişlemesi yaşamış, kökeninden sapmadan yeni ve soyut bir kavramı ifade eder hale gelmiştir.

Davranılabilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Bu zorlu durumda her seçeneğe karşı farklı bir şekilde davranılabilmek gerektiğini anladık.

   Karmaşık bir problem karşısında esnek çözüm yolları arandığını belirtir.

2. Çocuklara yaklaşımda, onların bireysel farklılıklarına göre davranılabilmek pedagojinin temelidir.

   Her çocuğa özel bir yaklaşım sergilemenin önemini vurgular.

3. Piyasadaki ani değişimlere karşı şirketlerin Hızlıca adapte olup farklı stratejilerle davranılabilmek yeteneği, rekabet avantajı sağlar.

   İş dünyasında değişen koşullara uyum sağlama kapasitesini ifade eder.

4. Sanat eserlerine bakış açımız, onların ruh hallerine göre bazen dingin, bazen coşkulu bir şekilde davranılabilmek potansiyeline sahiptir.

   Edebi veya sanatsal bir metnin veya eserin farklı yorumlara açık olmasını mecazi olarak anlatır.

5. Yeni yönetim sisteminde, çalışanların geri bildirimlerine göre süreçlere daha esnek bir şekilde davranılabilmek hedefleniyor.

   Bir sistemin veya yönetimin geri bildirimlere açık, değiştirilebilir yapısını belirtir.

Davranılabilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Davranılabilmek kelimesinin doğrudan birebir eş anlamlısı bulunmamakla birlikte, farklı bağlamlarda benzer anlamları ifade edebilen kelimeler mevcuttur.

Eş Anlamlıları:

• Muamele Edilebilirlik: Birine veya bir şeye karşı belirli bir biçimde işlem yapma veya yaklaşım sergileme imkanı.
• Tepki Gösterilebilirlik: Bir duruma veya olaya karşı çeşitli reaksiyonlar verme kapasitesi.
• Yaklaşım Sergilenebilirlik: Farklı bakış açıları veya metotlarla bir konuya veya kişiye Yaklaşabilme durumu.

Yakın Anlamlıları:

• Esneklik: Değişen koşullara kolayca uyum sağlayabilme yeteneği.
• Uyum Sağlayabilirlik: Bir ortama veya duruma adapte olabilme özelliği.
• Değiştirilebilirlik: Üzerinde değişiklik yapma veya farklı bir form verme imkanı.

Zıt Anlamlıları:

• Değiştirilemezlik: Bir şeyin veya durumun üzerinde herhangi bir değişikliğin yapılamaz olması, sabitlik.
• Esneksizlik: Değişen şartlara uyum sağlayamama, katı ve sabit olma hali.
• Tekdüzelik: Her şeye aynı şekilde, tek tip bir yaklaşımla muamele edilmesi durumu, farklılık gösterilememesi.

İlgili İçerikler

• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Davranılabilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Davranılabilmek ne demek kısaca?
Kısaca, bir kişiye veya duruma belirli bir şekilde muamele etme veya tepki gösterme imkanı bulunması anlamına gelir. Esneklik ve farklı yaklaşımlara açıklık potansiyelini ifade eder.

Davranılabilmek hangi dilden gelir?
Davranılabilmek kelimesi, Türkçe kökenli olup, “davranmak” fiilinden türemiştir. Dilimizin kendi yapısı içinde oluşmuştur.

Davranılabilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Doğrudan tek bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, bağlamına göre “muamele edilebilirlik” veya “tepki gösterilebilirlik” gibi ifadeler benzer anlamda kullanılabilir.

Davranılabilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
“Bu karmaşık duruma farklı yöntemlerle davranılabilmek için yeni stratejiler geliştirmeliyiz.” şeklinde, bir eylemin birden fazla yolla gerçekleştirilebileceği bağlamında kullanılır.

Davranılabilmek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Davranılabilmek kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almaktadır ve anlamı açıklanmıştır.