Civanlık Ne Demek? Civanlık TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Civanlık, Farsça kökenli bir isim olup gençlik, tazelik ve delikanlılık çağı anlamına gelir. Bu kelime, özellikle bir erkeğin gençlik dönemindeki dinamizmini, güzelliğini ve canlılığını ifade etmek için kullanılır.

Günlük dilde, özellikle edebi metinlerde ve halk arasında, bir erkeğin gençlik yıllarını ve bu döneme ait özelliklerini tanımlamak için ‘civanlık’ kelimesi sıkça kullanılır. Bu ifade, sadece yaşsal bir dönemi değil, aynı zamanda o dönemin getirdiği canlılığı, tazeliği ve enerjiyi de kapsar. Gençliğin dinamizmini ve güzelliğini vurgulayan bu kelime, derin anlam katmanlarıyla dilimizde yer etmiştir. Bu metinde, ‘civanlık’ kelimesinin TDK sözlük anlamından kökenine, cümle içindeki kullanımlarından eş ve zıt anlamlılarına kadar tüm detaylarını bulacaksınız.

Civanlık Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre ‘civanlık’ kelimesi, bir ismin sahip olduğu niteliği ifade eden soyut isimlerden biridir. Genellikle bir erkeğin gençlik dönemini, bu döneme özgü tazeliği, canlılığı ve dinamizmi tanımlamak için kullanılır.

1. Anlam (Gerçek): Civan olma durumu, gençlik, tazelik, delikanlılık. Bu anlamıyla ‘civanlık’, fiziksel ve ruhsal olarak genç olmanın getirdiği enerjiyi, güzelliği ve Hayat dolu olmayı vurgular. Özellikle, henüz yaşlılık belirtileri göstermeyen, dinç ve yakışıklı bir erkeğin sahip olduğu nitelikler bütünüdür. Bu dönem, genellikle hayatın en verimli, en enerjik ve en keşif dolu yılları olarak kabul edilir. Kelime, mecazi bir anlamdan ziyade, gençliğin somut ve soyut özelliklerini bir arada barındıran gerçek bir durumu ifade eder.

Civanlık Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

‘Civanlık’ kelimesi, kökenini Farsça’dan alan ‘cevān’ (genç) sözcüğü ile Türkçe’deki soyut isim yapım eki olan ‘-lık’ ekinin birleşmesiyle oluşmuştur. Farsça ‘cevān’, genç ve dinç anlamlarına gelirken, Türkçeye ‘civan’ olarak geçmiş ve yakışıklı, genç erkek anlamını kazanmıştır. ‘-lık’ eki ise bir durumu, bir niteliği veya bir mesleği ifade etmek için kullanılır. Dolayısıyla ‘civanlık’, ‘civan olma durumu’ veya ‘gençlik hali’ anlamına gelerek Türkçedeki yerini almıştır. Kelime, Türkçeye geçiş sürecinde anlam kaymasından ziyade, ‘civan’ kelimesinin taşıdığı anlamı soyutlaştırarak bir durum veya nitelik adını oluşturmuştur.

Civanlık Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Doksanına merdiven dayamış olsa da, ruhundaki civanlık hiç eksilmemişti.
   Bu cümle, yaşa rağmen genç ruhluluğun devam ettiğini vurgular.
2. Gençliğinde yaşadığı tüm maceralar, onun civanlık yıllarının birer hatırasıydı.
   Kelimenin gençlik dönemi anlamını pekiştirir ve geçmişe dönük bir anlatım sunar.
3. Şair, köyün en delikanlısını tasvir ederken, onun civanlık duruşuna sıkça atıfta bulunuyordu.
   Kelimenin yakışıklılık ve gençlik enerjisi çağrışımını edebi bir dille belirtir.
4. O dönemdeki civanlık hevesleri, onu birçok yanlış karara sürüklemişti.
   Gençlik dönemine özgü heyecan ve tecrübesizliğin olumsuz sonuçlarını anlatır.
5. Eski fotoğraflara bakarken, babasının civanlık dönemindeki karizmatik hali gözlerinin önüne geldi.
   Geçmişteki genç ve dinç halin hatırlandığını, nostaljik bir anıyı ifade eder.

Civanlık Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Gençlik: En Temel eş anlamlısıdır, Yaşça genç olma durumunu ifade eder.
• Tazelik: Fiziksel ve ruhsal olarak dinç, yeni ve canlı olma halini belirtir.
• Delikanlılık: Özellikle erkekler için kullanılan, genç ve enerjik olma dönemini anlatan bir ifadedir.

Yakın Anlamlıları:

• Dinçlik: Fiziksel olarak güçlü ve enerjik olma durumu.
• Canlılık: Hayat dolu, enerjik ve aktif olma hali.

Zıt Anlamlıları:

• Yaşlılık: Gençlik döneminin karşıtı olan, ileri yaşa ulaşmış olma durumu.
• İhtiyarlık: Yaşlılık ile eş anlamlı olarak kullanılan, Yaşlı ve yıpranmış olma hali.
• Kocamışlık: Çok yaşlı ve yıpranmış olma durumu.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Civanlık Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Civanlık ne demek kısaca?
Civanlık, gençlik, tazelik ve delikanlılık çağı anlamına gelen, bir erkeğin gençlik dönemindeki canlılığını ve dinamizmini ifade eden bir isimdir.

Civanlık hangi dilden gelir?
Civanlık kelimesi, Farsça “cevān” (genç) kökünden türemiş ve Türkçe “-lık” ekiyle birleşerek dilimize geçmiştir.

Civanlık kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Civanlık kelimesinin eş anlamlıları arasında gençlik, tazelik ve delikanlılık gibi ifadeler yer alır.

Civanlık cümle içinde nasıl kullanılır?
Civanlık, genellikle bir kişinin gençlik dönemindeki enerjisini, güzelliğini veya bu döneme özgü hallerini anlatmak için kullanılır; örneğin, “Onun civanlık hevesleri hiç bitmezdi.”

Civanlık kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Civanlık kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te “civan olma durumu, gençlik, tazelik, delikanlılık” anlamlarıyla yer almaktadır.