Doğu Anadolu’nun kadim şehri Erzurum, sadece dondurucu soğuklarıyla değil, aynı zamanda köklü tarihi ve mimari hazineleriyle de anılır. Bu hazinelerin en görkemli ve bilinenlerinden biri ise şüphesiz Çifte Minareli Medrese’dir. Şehrin siluetine damgasını vuran bu eşsiz Selçuklu eseri, Anadolu’nun ilim ve sanat geleneğinin zirveye ulaştığı 13. yüzyılın sonlarından günümüze ulaşan bir şaheserdir. Halk arasında Hatuniye Medresesi olarak da anılan bu yapı, gizemli banisi ve büyüleyici taş işlemeleriyle ziyaretçilerini adeta tarihte bir yolculuğa çıkarır. Peki, Çifte Minareli Medrese’nin özellikleri nelerdir, kim tarafından yaptırılmıştır ve günümüzde hangi amaçla kullanılmaktadır? Erzurum’un bu kültürel sembolünü daha yakından tanıyalım.
Çifte Minareli Medrese’nin Tarihi ve Kimliği
Çifte Minareli Medrese’nin yapım tarihi genel olarak 13. yüzyılın sonlarına kabul edilmektedir. Banisi hakkında iki farklı görüş bulunmaktadır: Birincisi, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın kızı Hundi Hatun tarafından yaptırıldığı düşüncesidir. İkincisi ise İlhanlı Hanedanları’ndan Padişah Hatun tarafından inşa edilmiş olabileceği yönündedir. Bu nedenle yapı, Hatuniye Medresesi adıyla da bilinir.
Medrese, yaklaşık 35×46 metre boyutlarında olup, Anadolu’daki iki katlı, dört eyvanlı ve açık avlulu medreseler grubunun en önemli örneklerinden biridir. 26×10 metre ölçülerindeki avlusu, dört yönden revaklarla çevrilidir. Avlunun her iki tarafında dönemin öğrenci ve öğretmen odaları sıralanmaktadır. Yapının zemin katında on dokuz, birinci katında ise on sekiz oda bulunmaktadır. Girişin batısındaki kare mekân, mescit olarak kullanılmıştır. Güneyde ana eyvanla birleşen, altında mumyalığı bulunan kümbet ise Anadolu’da çağdaşları arasındaki en büyük türbe olma özelliğine sahiptir. Gövdesi on iki köşeli olan kümbet dıştan külah, içten kubbe ile örtülüdür. Saçağı, süsleme şerit ve silmelerle bezenmiştir.
Çifte Minareli Medrese’nin Mimari ve Sanatsal Özellikleri
Çifte Minareli Medrese’nin en dikkat çekici ve estetik açıdan en değerli kısımlarından biri, şüphesiz taç kapısıdır. Bu kapıda bulunan bezemeler, Selçuklu taş süslemesindeki derinliğin ve estetik anlayışın muhteşem örneklerini oluşturmaktadır. Bezemelerde ağırlıklı olarak bitkisel ögeler kullanılmış, palmet ve rumi motifleri sıklıkla ve birbiriyle uyumlu bir şekilde işlenmiştir.
Taç kapının batı tarafına Orta Asya Türkleri’nin simgesi olan çift başlı kartal, ağzı açık iki yılan ve dilimli yapraktan oluşan hayat ağacı işlenmiştir. Doğu tarafında bulunan simetriğinde ise yaprak ve kartal işlemesi yer almamaktadır. Taç kapının iki yanında yükselen, sırlı tuğla ve tuğla ile örülü, motiflerle bezeli minarelerin boyu 26 metredir. Minarelerde turkuaz rengiyle dikkat çeken bir panonun içinde Arapça “Allah” yazmaktadır.
Geçmişten Günümüze Çifte Minareli Medrese
Harap halde iken Osmanlı padişahlarından 4. Murad tarafından tamir ettirilen Çifte Minareli Medrese, bir süre “tophane” olarak kullanılmıştır. Bu da yapının farklı dönemlerde farklı işlevler üstlendiğini göstermektedir. 1942-1967 yılları arasında Erzurum Müzesi olarak hizmet veren medrese, günümüzde ise hem müze hem de resim sergi salonu olarak kültürel faaliyetlere ev sahipliği yapmaktadır. Bu sayede, tarihi ve sanatsal değeri korunarak gelecek nesillere aktarılmaktadır.
Çifte Minareli Medrese’ye Nasıl Gidilir?
Çifte Minareli Medrese, Erzurum’un merkezinde, Tebriz Kapı Semti Yakutiye/Erzurum adresinde yer almaktadır.
- Yaya Olarak: Merkez Cumhuriyet Caddesi güzergahından yaya olarak kolayca ulaşılabilir.
- Toplu Taşıma: Şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.
Etiketler: Çifte Minareli Medrese, Erzurum, Erzurum gezilecek yerler, Selçuklu eseri, Hatuniye Medresesi, Alaaddin Keykubat, Hundi Hatun, İlhanlı Hanedanları, Padişah Hatun, Selçuklu taş süslemesi, çift başlı kartal, hayat ağacı, Erzurum Müzesi, kültür turizmi, medrese, tarihi yapılar, Anadolu Selçuklu.
İlgili İçerikler
- Mama Hatun Külliyesi Nerededir ve Mimari Özellikleri Nelerdir?
- Cacabey Medresesi Nerededir ve Tarihi Önemi Nedir?
- Cehennem Deresi Kanyonu Nerede ve Nasıl Gidilir? Artvin Ardanuç Gezi Rehberi
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!