Çanakkale ruhunun ölümsüz sembolü, Türk milletinin kahramanlık destanını sonsuzluğa taşıyan Çanakkale Şehitler Abidesi, Gelibolu Yarımadası’nda, Hisarlıktepe üzerinde yükseliyor. Her bir taşında şühedanın aziz hatırasını barındıran bu abide, sadece bir anıt değil, aynı zamanda bir ulusun bağımsızlık ve hürriyet aşkının en anlamlı nişanesi.
Çanakkale Şehitler Abidesi’nin Doğuş Hikayesi
Çanakkale Şehitler Abidesi’nin yapımına ilişkin yaygın inanış, Mustafa Kemal Atatürk’ün mübadele yıllarında bölgeyi ziyareti sırasında yöre halkının tamamlanmış Fransız ve İngiliz anıtlarını göstererek şehitlerimiz için benzer bir anıt talebinde bulunması ve Atatürk’ün de en az 40 metrelik bir anıt yapılacağına söz vermesiyle başlar. Ancak Atatürk’ün sağlığının bozulmasıyla proje ertelenmiş, vefatından hemen sonra ise İsmet İnönü tarafından yapım çalışmaları başlatılmıştır.
Anıtın yapımı için resmi karar 1942 yılında alındı. Savunma Bakanlığı tarafından 1944’te açılan proje yarışmasını, Feridun Kip, Doğan Erginbaş, İsmail Utkular ve mühendis Ertuğrul Barla‘nın projelendirdiği eser kazandı. Temel atma törenleri hemen düzenlense de, II. Dünya Savaşı dönemindeki ekonomik kriz, Çanakkale Şehitler Abidesi’nin yapımını da etkiledi ve çalışmalara ara verilmek zorunda kalındı. Sonraki süreçte dönem dönem yapımına devam edilen anıt, 1958 yılına gelindiğinde dahi henüz tam anlamıyla bitirilememişti. Maddi sıkıntılar nedeniyle bir kez daha duraklayan inşaat, Milliyet Gazetesi’nin ulusal çapta başlattığı bağış kampanyasıyla yeniden hız kazandı. Tüm halkımızdan büyük destek gören bu kampanya sayesinde, Çanakkale Şehitler Anıtı’nın yapımı tamamlandı ve resmi açılışı 21 Ağustos 1960 tarihinde, Ağustos Muharebeleri yıldönümünde gerçekleştirildi.
Çanakkale Şehitler Abidesi projesi kapsamında anıtın alt kesiminde Savaş Eserleri Müzesi, yanında Mehmetçik Anıtı ve Türk Şehitliği bulunmaktadır. Bu görkemli yapıtın fikir babası ise Atatürk’ün silah arkadaşı ve ilk askeri pilotu Emin Nihat Sözeri‘dir. Sözeri, bu abideyi 60 bin şehidin anısına milletimize armağan edebilmek için onlarca yıl mücadele vermiştir.
Şehitler Abidesi’nin Mimari Özellikleri ve Bölümleri
Çanakkale Şehitler Abidesi, yaklaşık 4 milyon liraya mal olmuştur. İnşaatında 3800 ton granit taşı, 285 ton demir, 630 metreküp kereste, 1275 ton çimento ve 4400 ton çakıl kullanılmıştır. Abidenin takke kısmı için ise 850 metreküp yani 2125 ton beton sarf edilmiştir.
Abide, dört ayak ve bir kubbeden oluşmaktadır. Hisarlıktepe üzerindeki yüksekliği 42 metre, denizden yüksekliği ise 92 metredir. Anıtın kaidesinin boyutu 25×25 metre olarak yapılmış ve 4 ayak üzerine oturtulmuştur. Ayakların genişliği 7.5 metredir. Çanakkale Şehitler Anıtı tümüyle 62.5 metrekarelik bir alanı kapsamaktadır. Abidenin dört ayağında sekiz rölyef bulunmaktadır. Denize bakan dört tanesi deniz savaşlarını, karaya bakan dört tanesi ise kara savaşlarını anlatır.
Abide Kapsamındaki Anıtlar ve Ziyaret Alanları
Çanakkale Şehitler Abidesi’nin alt katında bir müze bulunurken, bahçesinde 2007 yılında açılan sembolik şehitlik, Türk Bahçesi, heykeltıraş Tankut Öktem’in yaptığı Yaralı Asker Anıtı ve Metin Yurdanur’un yaptığı Mustafa Kemal Çanakkale’de Anıtı ile 45 metre uzunluğunda bir rölyef yer almaktadır.
Meçhul Asker Kabri
10 Mart 2003 tarihinde Türkiye’nin Avustralya Büyükelçiliği’ne teslim edilen meçhul bir şehit Türk askerinin başı, elçilik yetkilileri tarafından Türkiye’ye gönderilmiştir. Bedeni Anafartalar Arıburnu bölgesinde yatan askerin başı, 18 Mart 2003 tarihinde dini ve resmi törenle bugünkü Çanakkale Şehitler Anıtı’ndaki şehit kabrine defnedilmiştir. Adli tıbbın “caucasian” yani beyaz ırktan olarak nitelendirdiği bu başı Türk yetkililer Kafkasyalı olarak kabul etmiş ve devlet töreniyle Türkiye’ye geri getirilmesine izin vermişlerdir. Halen Çanakkale Şehitler Abidesi bölümünde yer almaktadır.
Sembolik Şehit Kabirleri
Çanakkale Şehitler Abidesi’nde her bir kabirde, cam yazıtlar üzerinde toplam 59.408 şehidimizin adı, baba adı, rütbesi, memleketi, doğum ve ölüm tarihleri yazmaktadır. Bu kabirler sembolik olup, adacıklara yani bölümlere ayrılmış ve her il ayrı bir bölgeye tahsis edilmiştir. Hangi ilin hangi bölgede olduğunu, Mustafa Kemal Çanakkale’de heykelinin yanındaki haritadan bulabilirsiniz.
Ekim 2015 itibarıyla sembolik şehit kabirleri yenilenmiştir. Eskiden şeffaf cam olan kabir taşları güneş ışığı, yağmur ve tozlanma nedeniyle okunamaz haldeyken, yeni yapılandırma ile camlar arasına Türk Bayrağı yerleştirilmiştir. Bu sayede hem daha güzel bir görüntü oluşmuş hem de isimlerin ve figürlerin okunması kolaylaşmıştır.
Mustafa Kemal Çanakkale’de Heykeli
Metin Yurdanur tarafından yapılan bu anıt heykel, Mustafa Kemal Atatürk’ün Çanakkale Savaşı esnasındaki yükseliş öyküsünü sembolize eden üçlü bir kompozisyon şeklinde tasarlanmıştır.
Yaralı Asker Anıtı
Çanakkale Şehitler Abidesi bahçesinde bulunan Tankut Öktem’in yaptığı Yaralı Asker Anıt Heykeli, biri yaralı diğeri onu taşıyan iki askerimizi sembolize etmektedir.
Türk Bahçesi
Çanakkale Şehitler Anıtı çevresindeki kabirler arasına yapılmış, kubbesiyle dikkat çeken Türk Bahçesi, etrafı çitlerle çevrili, yeşillendirilmiş ve çiçeklendirilmiş bir alandır. Dört yöne açılan dört ayrı girişi bulunan bahçenin tam ortasında ilginç bir figür yer alır. Doğu kapısından girdiğinizde solunuzdaki cam panoda Mehmet Akif Ersoy’un “Çanakkale Şehitlerine” isimli şiiri, sağ tarafınızdaki panoda ise Osmanlı zamanında hangi vilayetten kaç şehidimizin olduğu ve toplam şehit sayımız olan 59.408 yazmaktadır.
Bahçenin merkezindeki figür, iki elin parmaklarının birleşmesi gibi ahşap sütunların içindeki çekirdeği sarmalamaktadır. Sütunların iç çevresinde 8 adet siyah ve ters ay yıldız motifli Türk Bayrağı bulunmaktadır. En iç kısımda ise yuvarlak burgulu ışıklandırmalar mevcuttur. Bu yapının birçok kişi tarafından farklı anlamlarla ifade edilse de, aslında Orta Asya bozkırlarından getirdiğimiz ve Türk ile özdeşleşmiş Lale çiçeğini temsil eder. Işıklandırmayı dikkatlice incelerseniz lale çekirdeğine ne kadar benzediğini, biraz geriden bakıldığında ise komple açmamış gonca bir lale olduğunu fark edeceksiniz. İçerisindeki 8 siyah Türk Bayrağı ise Osmanlı’nın Çanakkale Cephesi haricinde kalan ve katılıp kaybettiği 8 ayrı cepheyi temsil eder. Lale figürüyle birleşerek Türk Bahçesi ismini alır.
Çanakkale Şehitler Abidesi Nerede?
Çanakkale Şehitler Abidesi, Gelibolu Yarımadası Güney bölgesinde, Çanakkale ili, Eceabat İlçesi, Alçıtepe Köyü, Hisarlık Tepe Mevkii üzerinde yer almaktadır.
Çanakkale Şehitler Abidesi, tüm ziyaretçilerine tarihin o acımasız günlerini ve kahramanlıklarını derinden hissettiren, mutlaka görülmesi gereken kutsal bir mekandır.
Etiketler: Çanakkale Şehitler Abidesi, Çanakkale Şehitlikleri, Çanakkale Savaşları, Gelibolu Yarımadası, Hisarlıktepe, Zeus Tapınağı, Mustafa Kemal Atatürk, Mehmetçik Anıtı, Türk Şehitliği, Kültür Turizmi, Tarihi Mekan, Anıt, Müze, Şehit Kabirleri, Türk Bahçesi, Eceabat, Alçıtepe
İlgili İçerikler
- Mama Hatun Külliyesi Nerededir ve Mimari Özellikleri Nelerdir?
- Cacabey Medresesi Nerededir ve Tarihi Önemi Nedir?
- Cehennem Deresi Kanyonu Nerede ve Nasıl Gidilir? Artvin Ardanuç Gezi Rehberi
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!