Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesinde, Penkalas (Kocaçay) Irmağı’nın kıyısında yükselen Aizanoi Antik Kenti, binlerce yıllık tarihiyle ziyaretçilerini büyüleyen bir hazine. Friglerden Romalılara, Bizans’tan Selçuklulara kadar pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış bu kadim şehir, Anadolu’daki en iyi korunmuş Zeus Tapınağı’na, dünyanın ilk ticaret borsa binasına ve görkemli yapılarıyla geçmişin izlerini bugüne taşıyor.
Aizanoi Antik Kenti: Tarihin ve Mitolojinin Buluşma Noktası
Kütahya’ya 50 kilometre uzaklıktaki Çavdarhisar ilçe merkezinde yer alan Aizanoi Antik Kenti, mitolojik kahraman Azan’ın, Su Perisi Erato ile efsanevi Kral Arkas’ın birleşmesinden doğduğuna inanılan bir yerleşim yeri. Antik kaynaklarda Frigyalılar’ın öncüsü olarak geçen Azan’ın adını taşıyan bu şehir, tanrıça Meter Steunene’nin kutsal mağarası civarında gelişmiş.
Kentin yüksek platosunda bulunan Zeus Tapınağı çevresinde yapılan kazılar, bölgedeki yerleşimin MÖ 3 bin yıllarına kadar uzandığını gösteriyor. Helenistik Dönem’de Bergama ve Bithynia arasında el değiştiren Aizanoi, MÖ 133’te Roma egemenliğine girmiş. Roma İmparatorluk Dönemi’nde tahıl, şarap ve yün üretimi sayesinde büyük bir zenginliğe ulaşan kent, ününü bölge sınırlarının ötesine taşımış. Kesin kentleşme bulguları ve ilk sikkelerin basılması ise MÖ 1. yüzyıl sonlarına doğru tarihlendiriliyor.
Aizanoi’nin Altın Çağı ve Günümüze Kalan Miras
Aizanoi Antik Kenti, en parlak dönemini MS 2. yüzyılda yaşamış. Bu dönemde büyük imar faaliyetleri görülmüş ve pek çok önemli yapı inşa edilmiş. Erken Bizans Dönemi’nde piskoposluk merkezi olan kent, 7. yüzyıldan itibaren önemini kaybetmeye başlamış. Orta Çağ’da ise Tapınak düzlüğü bir hisara dönüştürülmüş. Selçuklular Dönemi’nde Çavdar Tatarları tarafından üs olarak kullanılması sebebiyle buraya Çavdarhisar adı verilmiş.
Aizanoi, 1824 yılında Avrupalı gezginler tarafından yeniden keşfedilmiş ve 1830-1840’lı yıllarda detaylıca incelenip tanımlanmış. 1926 yılında M. Schede ve D. Krencker başkanlığında Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından ilk kazılar başlamış ve 1970 yılından bu yana düzenli olarak devam ediyor.
Bugün Aizanoi’de görülebilen kalıntılar arasında Anadolu’daki en iyi korunmuş Zeus Tapınağı, 15 bin kişilik tiyatro, tiyatroya bitişik 13 bin 500 kişilik stadyum, iki hamam, dünyanın ilk ticaret borsa binası, sütunlu cadde, Kocaçay üzerinde ikisi ayakta kalmış beş köprü, iki agora, gymnasium, Meter Steunene kutsal alanı, nekropoller, antik bir bent, suyolları ve kapı yapıları bulunuyor. Aizanoi, Efes, Bergama ve Side gibi önemli antik kentlerle çağdaş bir yapıya sahip.
Zeus Tapınağı: Aizanoi’nin Tacı
Irmağın batı kıyısına 200 metre uzaklıkta, etrafı sütunlu galerilerle çevrili 130.5×112 metre boyutlarındaki alanın ortasında, bir podyum üzerine kuruludur. 8×15 ölçülerinde 120 adet İon ve 4 adet Korint üslubunda sütunlarla dipteras planlı olarak inşa edilmiş bu görkemli yapı, Frig Tanrıçası Meter Steunene’ye adanmış bir yer altı cellasına inen ve çatıya ulaşan bir merdivene sahip. Anadolu’daki en iyi korunmuş İon düzenindeki tapınaklardan biri olan Zeus Tapınağı’nın bezemeleri, özellikle akroterleri dikkat çekici. Batı alınlığında orta akroter akant dalları ve yaprakları arasında Tanrıça Kybele’nin büstüyle bezenmişken, Doğu alınlık akroterinde ise Zeus büstü bulunuyor. Dört sütunlu avlusu ve agorasıyla MS 117-138 yılları arasında yapılmış olan tapınağın ön galeri duvarlarında; İmparator Hadrian’ı ve Aizanoi için önemli hizmetler görmüş Apuleius’u öven yazıtlar yer alıyor.
Aizanoi Antik Kenti’ne Nasıl Gidilir?
Kültür turizmi açısından önemli bir durak olan Aizanoi Antik Kenti’ne ulaşım oldukça kolay. Kütahya-Çavdarhisar arası 50 kilometredir. Çavdarhisar İlçe Otobüsleri ile veya Emet ve Gediz ilçelerine giden otobüslerle kente ulaşım sağlayabilirsiniz.
Adres: Çavdarhisar/Kütahya
Bu eşsiz antik kenti ziyaret ederek, tarihin derinliklerine bir yolculuk yapmaya ve Anadolu’nun zengin kültürel mirasına tanıklık etmeye hazır olun.
Etiketler: Kütahya gezilecek yerler, Kütahya, gezilecek yerler, Aizanoi Antik Kenti, antik kent, kültür turizmi, Zeus Tapınağı, dünyanın ilk ticaret borsa binası, tiyatro, antik tiyatro, Çavdarhisar, Frigya, Roma, Bizans, Selçuklu
İlgili İçerikler
- Mama Hatun Külliyesi Nerededir ve Mimari Özellikleri Nelerdir?
- Cacabey Medresesi Nerededir ve Tarihi Önemi Nedir?
- Cehennem Deresi Kanyonu Nerede ve Nasıl Gidilir? Artvin Ardanuç Gezi Rehberi
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!