TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Yetiştirebilmek, bir şeyi veya kişiyi belirli bir olgunluğa, seviyeye veya amaca ulaştırabilme yeteneği anlamını taşır. Bu kelime, özellikle sorumlulukları yerine getirme ve bir işi zamanında tamamlama bağlamında sıkça kullanılır.
Günlük konuşmalarda ve yazılı metinlerde, belirli bir işi veya sorumluluğu başarıyla yerine getirme kapasitesini ifade ederken sıkça Yetiştirebilmek kelimesine başvururuz. Özellikle eğitim, tarım, üretim ve insan kaynakları gibi çeşitli alanlarda, bir şeyleri istenilen düzeye ulaştırma becerisini vurgulamak için bu sözcük önemli bir rol oynar. Bu derinlemesine incelemede, kelimenin TDK’daki karşılığından kökenine, eş anlamlılarından farklı kullanım örneklerine kadar tüm yönlerini keşfedeceksiniz.
Yetiştirebilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre Yetiştirebilmek kelimesi, bir eylemi gerçekleştirme yeterliliğini ifade eden bir fiildir. Temel olarak, “yetiştirmek” fiilinin yeterlilik hali olup, bir şeyi veya bir kimseyi belirli bir amaca, duruma veya olgunluğa ulaştırma kapasitesine sahip olmayı anlatır. Bu anlam, farklı bağlamlarda geniş bir kullanım yelpazesi sunar.
1. Anlam (Gerçek): Bir varlığı, bir kişiyi veya bir konuyu istenen seviyeye, olgunluğa ya da belirli bir sonuca Ulaştırabilme yeteneği. Bu, hem fiziksel büyütme (örn. bitki, çocuk), hem eğitim (örn. öğrenci, uzman), hem de zamanında tamamlama (örn. iş, proje) durumlarını kapsar. Örneğin, bir çiftçi ürünlerini başarılı bir şekilde hasat mevsimine kadar Büyütebilme yeteneğine sahipse bu kelime kullanılır. Aynı şekilde, bir öğretmen nitelikli öğrenciler mezun edebiliyorsa veya bir yönetici projeyi zamanında tamamlayabiliyorsa bu yetenek ifade edilir.
Yetiştirebilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Yetiştirebilmek kelimesinin kökeni, Türkçe’nin derinliklerine uzanır. Kelime, Eski Türkçe’de “yetiş-” fiilinden türemiş olan “yetiştirmek” fiiline “-ebilmek” yeterlilik fiilinin eklenmesiyle oluşmuştur. “Yetişmek” fiili, bir şeye ulaşmak, bir yere varmak, zamanında olmak gibi anlamlara gelirken, “yetiştirmek” fiili bu eylemi oldurgan hale getirerek “ulaşmasını sağlamak, büyümesini sağlamak, zamanında tamamlamak” anlamlarını kazanmıştır. “-ebilmek” eki ise bu eylemi yapabilme yeteneği veya olasılığını ifade eder.
Dolayısıyla, Yetiştirebilmek kelimesi, “yetiştirme eylemini yapabilme” kapasitesini vurgular. Dilimizde herhangi bir anlam kayması yaşanmamış, kök anlamı olan “bir şeyi belirli bir duruma getirme” eyleminin yeterlilik boyutu korunmuştur. Bu yapı, Türkçe’nin eklemeli dil özelliğini ve fiillerden yeni anlamlar türetme gücünü açıkça göstermektedir.
Yetiştirebilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Bu zorlu projeyi belirlenen sürede tek başıma yetiştirebilmek için çok çaba sarf etmem gerekiyor.
Bu cümle, bir kişinin bir görevi zamanında tamamlama yeteneği ve bunun için gereken çabayı vurgular.
Ailesi, onu iyi bir eğitimle topluma faydalı bir birey olarak yetiştirebilmek için her türlü fedakarlığı yaptı.
Burada, bir kişiyi eğiterek belirli bir seviyeye getirme ve bu süreci başarıyla tamamlama yeteneği ifade edilir.
Çiftçi, olumsuz hava koşullarına rağmen bu yıl mahsullerini sağlıklı bir şekilde yetiştirebilmek için tüm imkanlarını seferber etti.
Bu örnek, tarım bağlamında ürünleri doğal etkenlere karşı koruyarak büyütme ve hasada hazır hale getirme kapasitesini anlatır.
Sınava son bir ay kala tüm konuları tekrar edip tam anlamıyla yetiştirebilmek büyük bir başarı olur.
Akademik bağlamda, belirli bir bilgiyi veya dersi belirlenen süre içinde öğrenme ve anlama yeteneğini gösterir.
Bu kadar genç yaşta, hem kariyerini hem de ailesini dengeleyerek hepsine aynı özeni yetiştirebilmek gerçekten takdire şayan.
Bu cümle, farklı sorumluluk alanlarına aynı anda yeterli ilgiyi ve zamanı ayırabilme becerisini mecazi bir şekilde ifade eder.
Yetiştirebilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Yetiştirebilmek kelimesinin anlamdaşları ve karşıt anlamlıları, kelimenin ifade ettiği yeterlilik ve başarı kavramları üzerinden şekillenir.
Eş Anlamlıları:
- Başarabilmek: Bir işi veya hedefi Gerçekleştirebilme yeteneğini ifade eder.
- Tamamlayabilmek: Başlanmış bir işi veya süreci eksiksiz bir şekilde Sonlandırabilme kapasitesi.
- Üretebilmek: Özellikle tarım veya endüstriyel bağlamda, bir ürün veya hizmeti meydana getirebilme yeteneği.
- Eğitebilmek: Bir kişiyi belirli bir bilgi, beceri veya davranış düzeyine getirebilme yeteneği.
Yakın Anlamlıları:
- Geliştirebilmek: Bir şeyi daha iyi bir duruma getirebilme.
- Sağlayabilmek: Bir şeyin var olmasını veya elde edilmesini mümkün kılabilme.
Zıt Anlamlıları:
- Başaramamak: Bir işi veya hedefi gerçekleştirememe durumunu anlatır.
- Tamamlayamamak: Başlanmış bir işi veya süreci sonlandıramama hali.
- Yetersiz Kalmak: Beklenen veya gereken seviyeye ulaşamama, eksik olma durumu.
İlgili İçerikler
- Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Yetiştirebilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yetiştirebilmek ne demek kısaca?
Yetiştirebilmek, bir şeyi veya bir kimseyi belirli bir olgunluğa, seviyeye veya amaca ulaştırabilme yeteneğine sahip olmak anlamına gelir.
Yetiştirebilmek hangi dilden gelir?
Bu kelime, köken olarak Türkçe olup, Eski Türkçe’deki “yetiş-” fiilinden türeyen “yetiştirmek” fiiline “-ebilmek” yeterlilik ekinin eklenmesiyle oluşmuştur.
Yetiştirebilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Yetiştirebilmek kelimesinin eş anlamlıları arasında “başarabilmek”, “Tamamlayabilmek” ve “üretebilmek” gibi ifadeler yer alır.
Yetiştirebilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
Örneğin, “Bu projeyi zamanında yetiştirebilmek için çok çalışmalıyız” şeklinde, bir işi belirlenen sürede bitirme yeteneğini ifade etmek için kullanılır.
Yetiştirebilmek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Yetiştirebilmek kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak yer almaktadır ve anlamı detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!