Yetirebilmek Ne Demek? Yetirebilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Yetirebilmek, Eski Türkçe kökenli bir fiil olup, bir şeyi yeterli duruma getirebilmek veya bir işi zamanında tamamlayabilmek anlamına gelir. Bu kelime, günlük hayatta özellikle kaynakların veya zamanın yeterliliği bağlamında sıklıkla kullanılır.

Günlük konuşmalarda sıkça karşımıza çıkan ‘yetirebilmek’ fiili, bir kaynağın veya çabanın belirli bir amaca ulaşmada yeterli olup olmadığını ifade eder. Özellikle zaman yönetimi, bütçe planlaması veya görev tamamlama gibi konularda bu kelimeye başvurulur. Hayatın birçok alanında karşılaşılan bu durum, bireylerin ve kurumların hedeflerine ulaşma kapasitesini vurgular. Bu fiilin derinlemesine anlamını, kökenini ve farklı kullanım şekillerini detaylıca inceleyelim.

Yetirebilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te de yer alan yetirebilmek fiili, temel olarak bir şeyin yeterli olmasını sağlamak veya bir işi zamanında Tamamlayabilmek anlamlarını taşır. Bu kelime, bir eylemi gerçekleştirme veya bir durumu sürdürme kapasitesini ifade eder.

1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi belirli bir amaca veya ihtiyaca kâfi gelecek düzeye Getirebilmek, yeterli olmasını sağlayabilmek. Örneğin, bir bütçeyi belirlenen harcamalar için yeterli Kılabilmek veya bir süreyi bir işi tamamlamak için yeterli bulmak bu anlamda kullanılır. Bu fiil, genellikle bir eksikliği giderme veya bir standardı karşılama yeteneğini ifade eder.

2. Anlam (Gerçek): Bir işi veya görevi belirlenen zaman dilimi içinde eksiksiz olarak bitirebilme, Tamamlayabilme kapasitesine sahip olmak. Özellikle projelerde veya son teslim tarihlerinde, işin zamanında yetişip yetişmeyeceğini belirtmek için kullanılır. TDK Güncel Türkçe Sözlük’te bu anlamıyla da yer alan yetirebilmek, bireyin veya ekibin performansını da gösterir.

Yetirebilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Yetirebilmek fiili, Türkçe kökenli bir kelimedir. Temeli yetmek fiiline dayanır. Yetmek kelimesi, Eski Türkçe’de “yėt-” şeklinde “ulaşmak, yetişmek, kâfi gelmek” anlamlarında kullanılmıştır. “-ebilmek” eki ise Türkçe’deki yeterlilik fiilini oluşturan bir ektir ve bir eylemi Yapabilme gücünü veya olasılığını ifade eder. Dolayısıyla, yetirebilmek, bir şeyi yeterli kılma veya bir işi tamamlama yeteneğini vurgular. Kelime, Türkçenin dil bilgisi kurallarına uygun olarak türetilmiştir ve zamanla anlam kayması yaşamaktan ziyade, yetmek fiilinin yeterlilik hali olarak dilimizdeki yerini almıştır.

Yetirebilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Bu ayki maaşımı tüm faturalara yetirebilmek için çok dikkatli harcama yapmam gerekiyor.
   Bu cümle, gelirin giderleri karşılamaya yetip yetmeyeceği endişesini dile getiriyor.
2. Projenin son teslim tarihine kadar tüm görevleri yetirebilmek için gece gündüz çalıştık.
   Burada, bir işin belirlenen süre içinde tamamlanabilmesi için gösterilen çaba anlatılıyor.
3. Eldeki malzemeleri bu kadar çok misafire yetirebilmek neredeyse imkansızdı.
   Bu örnek, mevcut kaynakların belirli bir ihtiyacı karşılamada yetersiz kalma durumunu ifade eder.
4. Çocukların enerjisini tüm gün boyunca bu oyunlara yetirebilmek kolay iş değildi.
   Bu kullanım, birinin fiziksel veya zihinsel enerjisinin belirli bir aktiviteye dayanma kapasitesini vurgular.
5. Öğretmen, öğrencilerin sınavdaki soruları yetirebilmek için zamanı iyi kullanmalarını öğütledi.
   Bu cümle, verilen sürede bir görevi tamamlayabilme yeteneğinin önemini belirtir.

Yetirebilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Yetirebilmek kelimesi, Türkçede farklı bağlamlarda kullanılabilecek eş ve zıt anlamlılara sahiptir. Bu kelimeler, anlatıma zenginlik katar.

Eş Anlamlıları:

• Kâfi Gelmek: Bir şeyin miktar veya nitelik olarak yeterli olması, ihtiyacı karşılaması durumu.
• Yetişmek: Bir yere veya bir zamana ulaşmak, bir işi zamanında tamamlamak.
• Karşılamak: Bir ihtiyacı gidermek, bir beklentiyi yerine getirmek.

Yakın Anlamlıları:

• İkame Etmek: Bir şeyin yerine başka bir şeyi koyarak ihtiyacı gidermek.
• Tedarik Etmek: Gerekli olan şeyleri sağlamak, temin etmek.

Zıt Anlamlıları:

• Yetersiz Kalmak: Bir şeyin miktar, nitelik veya süre olarak bir amaca veya ihtiyaca karşılık verememesi.
• Eksik Kalmak: Bir şeyin tamamlanamaması, noksan olması durumu.
• Yetiştirememek: Bir işi belirlenen zaman içinde tamamlayamamak.

İlgili İçerikler

• Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Yetirebilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Yetirebilmek ne demek kısaca?
   Yetirebilmek, bir şeyi yeterli duruma getirebilmek, kâfi gelmesini sağlamak veya bir işi zamanında tamamlayabilmek anlamına gelir. Bir kaynağın veya sürenin bir amaca ulaşmada yeterli olmasını ifade eder.
2. Yetirebilmek hangi dilden gelir?
   Yetirebilmek kelimesi, Türkçe kökenli olup, “yetmek” fiilinden türemiştir. “-ebilmek” ekiyle yeterlilik anlamı kazanmıştır.
3. Yetirebilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
   Yetirebilmek kelimesinin eş anlamlıları arasında “kâfi gelmek”, “yetişmek” ve “karşılamak” gibi ifadeler sayılabilir. Bu kelimeler, bağlama göre “yeterli olmak” anlamını taşır.
4. Yetirebilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
   Yetirebilmek, “Elimdeki parayı ay sonuna kadar yetirebilmek için dikkatli harcamalıyım.” veya “Projemizi zamanında yetirebilmek için çok çabaladık.” gibi cümlelerde kullanılabilir. Genellikle bir yeterlilik veya tamamlama durumunu ifade eder.
5. Yetirebilmek kelimesi TDK’da var mı?
   Evet, Yetirebilmek kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır. TDK, kelimenin “yeterli duruma getirmek, kâfi gelmesini sağlamak” gibi anlamlarını belirtir.