Yaşatabilme Ne Demek? Yaşatabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Yaşatabilme, Türkçe kökenli bir isim olup bir varlığın veya durumun yaşamını sürdürmesini, hayatiyetini korumasını sağlayabilme yeteneği anlamına gelir. Bu kelime, genellikle canlıların devamlılığını veya bir geleneğin sürdürülmesini ifade eden bağlamlarda kullanılır.

Günlük konuşmada sıkça duyduğumuz, özellikle yaşamın devamlılığı, doğanın korunması veya kültürel mirasın sürdürülmesi gibi önemli konularda karşımıza çıkan ‘yaşatabilme’ kelimesi, derin anlamlar barındırır. Bir şeyin varlığını sürdürme gayretini veya bu yöndeki kapasiteyi ifade eder. Bu güçlü ifade, bireysel çabalardan toplumsal sorumluluklara kadar geniş bir yelpazede kullanılır. Bu içerikte, kelimenin TDK sözlük anlamından kökenine, cümle içi kullanımlarından eş ve zıt anlamlılarına dek tüm yönlerini detaylıca inceleyeceğiz.

Yaşatabilme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te yaşatabilme kelimesi, bir varlığın veya durumun yaşamını sürdürmesini sağlama yeteneği ya da bu eylemin kendisi olarak tanımlanır. Bu isim, temelde ‘yaşamak’ fiilinden türemiş olup, bir canlıyı hayatta tutma, bir geleneği devam ettirme veya bir değeri canlı tutma kapasitesini ifade eder.

1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi veya bir kimseyi yaşamda tutabilmek, hayatta kalmasını veya varlığını devam ettirmesini sağlamak gücü veya durumu. Bu, fiziksel yaşamın sürdürülmesi olabileceği gibi, soyut bir kavramın, bir kültürün ya da bir fikrin canlı tutulması anlamında da kullanılır. Özellikle nesli tükenmekte olan türlerin korunmasında ya da kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasında bu kelimeye sıkça rastlanır.

Yaşatabilme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Yaşatabilme kelimesi, tamamen Türkçe kökenli bir sözcüktür ve dilimizin zengin morfolojik yapısının güzel bir örneğini sunar. Kelimenin kökeni, ‘canlılık’ veya ‘ömür’ anlamına gelen ‘yaş’ ismine dayanır. Bu kökten türeyen ‘yaşamak’ fiili, ‘hayatta olmak’ demektir. Ardından, bir şeyi hayatta tutma eylemini belirten ‘-at’ ettirgenlik ekiyle ‘yaşatmak’ fiili oluşmuştur. Bu fiile, yeterlilik bildiren ‘-abil-‘ eki eklenerek ‘Yaşatabilmek’ fiili meydana gelmiş, yani ‘hayatta tutma gücüne sahip olmak’ anlamı kazanmıştır. Son olarak, fiilden isim yapma eki olan ‘-me’ ile ‘yaşatabilme’ ismi türetilmiştir. Bu yapı, kelimenin anlamını net bir şekilde ortaya koyar ve herhangi bir anlam kayması yaşanmamıştır; aksine, anlam katmanları eklenerek zenginleşmiştir.

Yaşatabilme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Doğanın dengesini korumak, gelecek nesiller için yaşamı yaşatabilme sorumluluğumuzdur.
   Bu cümle, çevrenin korunmasının gelecek kuşaklar için hayati önem taşıdığını vurgular.
2. Sanatçı, eserleriyle geçmişin ruhunu günümüzde yaşatabilme yeteneğine sahipti.
   Burada ‘yaşatabilme’, soyut bir kavram olan geçmişin ruhunu sanat aracılığıyla canlı tutma becerisini anlatır.
3. Şirketin en önemli hedefi, sürdürülebilir politikalarla sektördeki liderliğini yaşatabilme becerisini göstermektir.
   Bu ifade, bir işletmenin rekabetçi konumunu uzun vadede sürdürme kapasitesine işaret eder.
4. Kötü anılara rağmen içindeki umudu yaşatabilme azmi, onu ayakta tutuyordu.
   Bu cümle, ‘yaşatabilme’ kelimesini mecazi anlamda, zorluklara rağmen bir duyguyu veya inancı canlı tutma çabasını ifade etmek için kullanır.
5. Eski gelenekleri, modern dünyanın koşullarına uyarlayarak yaşatabilme çabası, kültürel zenginliğimizi korur.
   Bu örnek, kültürel mirasın güncel koşullara adapte edilerek devam ettirilmesinin önemini belirtir.

Yaşatabilme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Sürdürebilme: Bir şeyin devamlılığını sağlama, kesintisiz kılma yeteneği.
• Devam Ettirebilme: Bir eylemi, durumu veya varlığı sonlandırmadan ileriye taşıma kapasitesi.
• Koruyabilme: Bir şeyi zarar görmekten, yok olmaktan kurtarma ve muhafaza etme gücü.

Yakın Anlamlıları:

• Muhafaza Etme Becerisi
• İdame Ettirme Yeteneği
• Hayatta Tutma Kapasitesi

Zıt Anlamlıları:

• Yok Edebilme: Bir şeyin varlığına son verebilme, ortadan Kaldırabilme.
• Ortadan Kaldırabilme: Bir varlığı veya durumu tamamen bitirebilme, sona Erdirebilme.
• Bitirebilme: Bir sürecin veya yaşamın sonunu getirebilme.

İlgili İçerikler

• Karşılayabilme Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Yaşatabilme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Yaşatabilme ne demek kısaca?
Yaşatabilme, bir şeyi veya bir kimseyi yaşamda tutabilme, varlığını sürdürmesini sağlayabilme yeteneği veya durumudur. Canlılığı veya devamlılığı sağlama kapasitesini ifade eder.

Yaşatabilme hangi dilden gelir?
Bu kelime, tamamen Türkçe kökenli olup, ‘yaş’ kökünden türeyerek oluşmuştur. Dilimizin kendi içindeki fiil ve isim yapım ekleriyle zenginleşmiştir.

Yaşatabilme kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Yaşatabilme kelimesinin eş anlamlıları arasında “Sürdürebilme”, “devam Ettirebilme” ve “koruyabilme” gibi ifadeler sayılabilir. Bu kelimeler, benzer bir devamlılık ve muhafaza etme anlamı taşır.

Yaşatabilme cümle içinde nasıl kullanılır?
“Kültürel mirasımızı yaşatabilme sorumluluğu hepimizin omuzlarındadır.” gibi cümlelerde, bir şeyin varlığını sürdürme gayretini veya kapasitesini belirtmek için kullanılır.

Yaşatabilme kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Yaşatabilme kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır. TDK, kelimenin “yaşatabilmek işi veya durumu” olarak anlamını vermektedir.