Yargılatma Ne Demek? Yargılatma TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan Yargılatma, bir kişinin veya durumun yargılanmasını sağlama eylemini ifade eder. Özellikle hukuk ve adalet sistemlerinde sıkça karşılaşılan bu terim, bir sürecin başlatılmasını anlatır. Bu kelime, hukuki süreçlerin temelini oluşturan önemli bir kavramdır.

Günlük konuşmada ve yazılı metinlerde, özellikle hukuki süreçlerin tartışıldığı ortamlarda sıkça duyduğumuz bir kavram olan yargılatma, adli mekanizmaların işleyişine dair önemli bir eylemi temsil eder. Bir davanın açılması, bir suçlunun mahkemeye çıkarılması veya bir durumun hukuki zeminde değerlendirilmesini ifade eden bu terim, toplumun adalet arayışının bir parçasıdır. Bu bağlamda, yargılatma eyleminin ne anlama geldiğini, kökenlerini ve farklı kullanım şekillerini detaylıca incelemek, hukuki okuryazarlığımızı artıracaktır.

Yargılatma Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer alan tanıma göre, yargılatma kelimesi isim türünde bir sözcüktür. En Temel anlamıyla, bir kişinin veya bir olayın hukuki bir süreç içerisinde yargılanmasını sağlama, yargı önüne çıkarma eylemini ifade eder. Bu durum, genellikle savcılık makamının bir şüpheli hakkında dava açması ya da mağdur tarafın şikayeti üzerine başlayan adli süreçlerle ilişkilidir. Yargılatma, adli makamların bir konuyu değerlendirmesi, delilleri incelemesi ve yasalara uygun bir karar vermesi için gerekli olan ilk adımlardan biridir. Bu eylem, adaletin tecelli etmesi ve suçluların cezalandırılması adına atılan önemli bir adımdır ve toplumun hukuka olan güvenini pekiştirir.

Yargılatma Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Yargılatma kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür ve dilimizin zengin türetme mekanizmalarını açıkça gösterir. Kelimenin temelinde ‘yargı’ kökü bulunur. Eski Türkçede ‘yargu’ biçiminde ‘hüküm, Mahkeme’ anlamlarına gelen bu kök, dilimizin tarihsel derinliğini yansıtır. Bu köke ‘-la’ fiil yapım eki getirilerek ‘yargılamak’ fiili oluşturulmuştur ki bu da ‘hükmetmek, muhakeme etmek, değerlendirmek’ demektir. Ardından, ettirgenlik (causative) eki olan ‘-t’ eki eklenerek ‘yargılatmak’ fiili meydana gelmiştir; yani ‘birine yargılama eylemini yaptırmak, yargılanmasını Sağlamak’ anlamını taşır. Son olarak, fiilden isim yapma eki olan ‘-ma’ getirilerek ‘yargılatma’ ismi oluşturulmuştur. Bu yapı, eylemin kendisini, yani birini yargılama sürecine sokma eylemini veya bu eylemin sonucunu ifade eder. Kelimenin bu detaylı yapısı, Türkçenin işlek ve anlam zenginliği katan eklerini gözler önüne serer.

Yargılatma Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Savcılık, toplanan deliller ışığında şüphelilerin yargılatma sürecini başlattı.

   Bu cümle, hukuki bir sürecin başlangıcını, yani şüphelilerin mahkeme önüne çıkarılması eylemini ifade eder.

2. Mağdur aile, adaletin yerini bulması için zanlının bir an önce yargılatmasını talep etti.

   Burada, mağdur tarafın suçlunun yargılanması yönündeki beklentisi ve isteği vurgulanmaktadır.

3. Hukukçular, bu tür karmaşık davalarda yargılatma kararının dikkatle alınması gerektiğini belirtti.

   Bu örnek, yargılama sürecini başlatma kararının ciddiyetini ve önemini ortaya koyar.

4. Suçun büyüklüğü göz önüne alındığında, kamuoyu da faillerin yargılatmasını bekliyordu.

   Cümle, toplumsal beklentinin ve adalet arayışının bir yansıması olarak yargılama sürecini işaret eder.

5. Yeni yasal düzenlemeler, bazı suç türlerinde yargılatma koşullarını kolaylaştırabilir.

   Bu ifade, yasal mevzuatın yargılamayı başlatma şartları üzerindeki etkisine dikkat çekmektedir.

Yargılatma Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Yargılatma kelimesi, hukuki bağlamda kullanılan ve spesifik bir eylemi anlatan bir terim olduğu için, birebir eş anlamlısı sayılabilecek kelime sayısı kısıtlıdır. Ancak benzer anlamları karşılayan veya Ayni amaca hizmet eden ifadeler bulunmaktadır.

• Eş Anlamlıları:
  • Muhakeme Ettirme: Bir kişi veya durumu yasal mercilerce değerlendirilmesini sağlama, yargılama sürecine tabi tutma eylemi.
  • Yargılama Sürecine Sokma: Bir olayın veya şahsın adli merciler önünde hukuksal olarak incelenmesini ve karara bağlanmasını sağlama.
  • Dava Açma: Hukuki bir anlaşmazlığı veya suçu mahkemeye taşıyarak yargılama sürecini resmi olarak başlatma.
• Yakın Anlamlıları:
  • Adliyeye Sevketme: Bir kişiyi veya dosyayı adli makamlara yönlendirerek yasal işlemlerin başlamasını sağlama.
  • Kovuşturma Başlatma: Bir suçun işlendiği şüphesi üzerine delil toplama, soruşturma yapma ve gerekli görülürse dava açma sürecini başlatma.
• Zıt Anlamlıları:
  • Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Verme (KYOK): Savcılık makamının, bir suç şüphesi hakkında yeterli delil bulunmadığı veya kovuşturma yapılmasına gerek olmadığına karar vererek yargılama sürecini başlatmaması.
  • Affetme/Bağışlama: Hukuki bir süreci başlatmadan veya devam ettirmeden, suçluyu veya mağduriyeti bağışlayarak yasal takipten vazgeçme. Bu, genellikle şahsi haklarla ilgili durumlarda veya kamu affı durumlarında söz konusu olabilir.

İlgili İçerikler

• Matrah Ne Demek? Matrah TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• REM Uykusu Ne Demek? REM Uykusu TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Selahattin Ne Demek? Selahattin TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Yargılatma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Yargılatma ne demek kısaca?

   Yargılatma, bir kişinin veya bir durumun hukuki bir süreçle yargılanmasını sağlama eylemidir.

2. Yargılatma hangi dilden gelir?

   Yargılatma kelimesi, ‘yargı’ kökünden türemiş Türkçe kökenli bir sözcüktür.

3. Yargılatma kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Yargılatma kelimesinin eş anlamlıları arasında “muhakeme ettirme” ve “yargılama sürecine sokma” gibi ifadeler bulunur.

4. Yargılatma cümle içinde nasıl kullanılır?

   Bu kelime genellikle “Şüphelilerin yargılatma süreci başladı.” gibi hukuki bağlamlarda kullanılır.

5. Yargılatma kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Yargılatma kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almaktadır.