Yapılabilmek Ne Demek? Yapılabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Yapılabilmek, Türkçe kökenli bir sözcük olup bir eylemin gerçekleştirilebilir veya mümkün olduğu anlamını taşır. Bu kelime, genellikle bir görevin ya da projenin tamamlanma potansiyelini ifade etmek için kullanılır.

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok durumda, bir işin imkanını veya potansiyelini ifade etmek için yapılabilmek kelimesi önemli bir rol oynar. Özellikle planlama, proje yönetimi veya bir görevin değerlendirilmesi gibi bağlamlarda bu fiil sıkça kullanılır. Bu kapsamlı içerikte, yapılabilmek fiilinin TDK sözlük anlamından kökenine, cümle içindeki kullanımlarından eş anlamlılarına kadar tüm detaylarını bulacaksınız.

Yapılabilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te doğrudan bir Madde olarak yer almasa da, yapılabilmek fiili ‘yapmak’ eylemi ile ‘-ebilmek’ yeterlilik fiilinin birleşimiyle oluşur. Bu birleşim, eylemin gerçekleştirilebilirliğini, mümkünatını veya potansiyelini ifade eder.

Yapılabilmek fiili, bir görevin, işin veya eylemin teknik, fiziksel, zamansal veya lojistik engellerle karşılaşmadan tamamlanabileceği durumları anlatmak için kullanılır. Yani, bir şeyin yapılması için gerekli koşulların mevcut olduğunu, önünde bir engel bulunmadığını veya yeterli kapasitenin olduğunu belirtir. Örneğin, ‘Bu proje kısa sürede yapılabilmek‘ ifadesi, projenin tamamlanması için gerekli kaynakların ve zamanın mevcut olduğunu, dolayısıyla projenin gerçekleştirilebilir olduğunu ima eder. Sözcük türü olarak fiildir ve eylemin yeterlilik kipini yansıtır.

Yapılabilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Yapılabilmek kelimesi, Türkçe kökenli bir yapıdır. Temelinde ‘yapmak’ eylemi bulunur. ‘Yapmak’ fiili, Eski Türkçeden günümüze kadar ulaşan köklü bir fiildir ve ‘oluşturmak, inşa etmek, eylemek’ gibi anlamlara gelir. Kelimeye eklenen ‘-ıl/-il’ eki, fiili Edilgen hale getirerek ‘yapılmak’ şekline dönüştürür. Bu da eylemin başkası tarafından veya kendiliğinden gerçekleştiği anlamını katar.

Son olarak, ‘-ebilmek’ veya ‘-abilmek’ yeterlilik fiili, bu edilgen fiile eklenerek eylemin mümkünatını, potansiyelini veya yeteneğini ifade eder. Dolayısıyla, yapılabilmek, ‘yapılması mümkün olmak’ veya ‘gerçekleştirilebilir olmak’ anlamlarını taşıyan, tamamen Türkçe unsurlarla oluşturulmuş birleşik bir fiildir. Anlam kayması yerine, fiil köküne eklenen eklerle anlam genişlemesi ve yeterlilik bildiren yeni bir form kazanmıştır.

Yapılabilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Bu zorlu görev, yeterli kaynaklarla iki gün içinde yapılabilmek.

   Cümle, görevin belirli koşullar altında tamamlanabileceğini belirtir.

2. Toplantıda alınan kararların uygulanabilirliği tartışıldı; bu değişiklikler yapılabilmek mi?

   Kararların hayata geçirilmesinin mümkün olup olmadığı soruluyor.

3. Eğer hava şartları uygun olursa, yarınki piknik etkinliği rahatlıkla yapılabilmek.

   Etkinliğin gerçekleşme potansiyelini hava durumuna bağlar.

4. Eski yöntemlerle bu kadar kısa sürede üretim yapılabilmek mümkün değildi, ancak yeni teknolojiyle bu artık bir gerçek.

   Yeni teknolojinin bir işin imkanını Nasıl artırdığını gösterir.

5. Her ne kadar zor görünse de, azimle çalışılırsa her türlü başarı yapılabilmek.

   Başarının azimle elde edilebileceğine, yani mümkün olduğuna vurgu yapar.

Yapılabilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Mümkün olmak: Bir şeyin gerçekleşme ihtimalinin bulunması, olanaklı olması demektir.
• Gerçekleştirilebilir olmak: Bir eylemin hayata geçirilebilecek durumda olduğunu ifade eder.
• Uygulanabilir olmak: Bir planın veya kararın pratikte tatbik edilebilecek nitelikte olması anlamına gelir.

Yakın Anlamlıları:

• Gerçekleşebilir olmak: Bir olayın veya durumun meydana gelme potansiyelini belirtir.
• Yerine getirilebilir olmak: Bir görevin veya sorumluluğun ifa edilebilecek durumda olduğunu anlatır.
• Başarılabilir olmak: Bir hedefe ulaşılabileceği veya bir zorluğun üstesinden gelinebileceği anlamına gelir.

Zıt Anlamlıları:

• Yapılamamak: Bir eylemin gerçekleştirilememesi, mümkün olmaması durumunu ifade eder.
• İmkansız olmak: Bir şeyin hiçbir şekilde gerçekleşme olanağının bulunmaması demektir.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Yapılabilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Yapılabilmek ne Demek kısaca?

  Yapılabilmek, bir eylemin veya işin gerçekleştirilebilir, mümkün veya olanaklı olduğunu ifade eden bir fiildir. Bir şeyin yapılması için uygun koşulların varlığını belirtir.

• Yapılabilmek hangi dilden gelir?

  Yapılabilmek kelimesi, temelinde Türkçe kökenli ‘yapmak’ fiili ve Türkçe yeterlilik eki ‘-ebilmek’ barındıran tamamen Türkçe bir yapıdır.

• Yapılabilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

  Yapılabilmek kelimesinin eş anlamlıları arasında “mümkün olmak”, “gerçekleştirilebilir olmak” ve “uygulanabilir olmak” gibi ifadeler sayılabilir. Bu kelimeler, bir eylemin olanaklılığını belirtir.

• Yapılabilmek cümle içinde nasıl kullanılır?

  Yapılabilmek fiili, bir eylemin potansiyelini veya imkanını belirtmek için kullanılır. Örneğin, “Bu proje, yeterli ekiple zamanında yapılabilmek.” şeklinde bir kullanım doğru olacaktır.

• Yapılabilmek kelimesi TDK’da var mı?

  TDK Güncel Türkçe Sözlük’te yapılabilmek doğrudan bir madde olarak yer almaz; ancak ‘yapmak’ fiilinin edilgen ve yeterlilik eki almış hali olarak Türkçenin dilbilgisi kurallarına uygun bir yapıdır.