Vakfedilmek Ne Demek? Vakfedilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Vakfedilmek, Arapça kökenli olup bir şeyin belirli bir amaca tahsis edilmesi, bağışlanması veya adanması anlamına gelir. Bu kelime, genellikle mülklerin hayır işleri için kalıcı olarak ayrılması bağlamında kullanılır, toplumsal dayanışmayı vurgular.

Toplumsal yaşamda dayanışma ve yardımlaşmanın önemli bir göstergesi olan vakıf kültürüyle iç içe geçmiş bir kelime olan Vakfedilmek, özellikle hayır işlerinde ve kalıcı tahsislerde karşımıza çıkar. Bir mülkün veya varlığın belirli bir amaca, çoğunlukla kamu yararına, sürekli olarak ayrılması fikrini ifade eder. Bu derin anlamlı fiil, yüzyıllardır süregelen bir geleneğin ve toplumsal sorumluluğun dilimizdeki yansımasıdır. Bu içerikte, Vakfedilmek kelimesinin TDK’daki yerini, etimolojik kökenlerini ve Günlük hayattaki çeşitli kullanım örneklerini detaylıca inceleyeceğiz.

Vakfedilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Vakfedilmek kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre fiil olarak tanımlanır ve temel olarak bir şeyin belirli bir amaca sürekli olarak ayrılması, tahsis edilmesi veya adanması anlamına gelir. Bu fiil, genellikle mülk, para veya herhangi bir varlığın, hayır işleri, eğitim, Sağlık gibi toplumsal fayda sağlayan alanlarda kullanılmak üzere kalıcı olarak bağışlanması durumunu ifade eder.

1. 1. Anlam (Gerçek): Bir malın, mülkün veya herhangi bir değerin, dinî, sosyal ya da kültürel bir hizmet için, kanunlar çerçevesinde sürekli olarak bir kuruma ya da belirli bir amaca tahsis edilmesi, bağışlanması. Bu kullanım, özellikle İslami vakıf geleneğinde sıkça görülür ve bir varlığın sahipliğinin devredilerek kamu yararına sunulmasını ifade eder.
2. 2. Anlam (Mecaz): Bir kimsenin kendini veya tüm çabasını, enerjisini, belirli bir dava, İdeal veya kişiye tamamen adaması, tahsis etmesi. Bu durumda maddi bir bağıştan ziyade, manevi bir adanmışlık ve özveri söz konusudur.

Vakfedilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Vakfedilmek kelimesi, Arapça kökenli bir fiildir. Arapça "وَقْف" (waqf) kelimesinden türemiş olup, "durdurmak, alıkoymak, bir şeyi bir yere tahsis etmek" anlamlarına gelir. Bu kök, Türkçede vakıf kelimesiyle de karşılık bulur ve bir malın mülkiyetinin Allah rızası için kamu hizmetine tahsis edilmesini ifade eder. "Vakfedilmek" ise bu eylemin Edilgen halidir, yani bir şeyin vakıf haline getirilmesi, bağışlanması anlamını taşır. Türkçeye Osmanlı döneminde, özellikle İslam hukuku ve vakıf kurumlarının gelişimiyle birlikte girmiş ve dilimize yerleşmiştir. Kelimenin anlamında büyük bir kayma olmamış, asıl anlamını koruyarak kullanılmaya devam etmiştir.

Vakfedilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Fabrika arazisi, bir üniversite kurulması amacıyla devlete vakfedildi.

   Bu cümle, büyük bir arazinin eğitim gibi kamu yararına bir amaca tahsis edildiğini gösterir.

2. Dedesi, köydeki kütüphane için tüm kitaplarını vakfetmiş, böylece gelecek nesillere ışık tutmuştu.

   Kişisel bir varlığın, kültürel bir hizmet için bağışlandığını anlatan edebi bir kullanımdır.

3. Gençlik yıllarını bilime vakfetmiş bir profesör olarak, araştırmalarına büyük bir tutkuyla bağlıydı.

   Bu cümle, bir kişinin zamanını ve emeğini Belli bir alana tamamen adamasını ifade eden mecaz bir kullanımdır.

4. Tarihi caminin onarım masrafları için hayırseverler tarafından önemli miktarda para vakfedildi.

   Resmi ve dini bir bağlamda, maddi bir bağışın belirli bir restorasyon projesi için ayrıldığını belirtir.

5. O, tüm hayatını çocukların eğitimi ve refahı için vakfetmiş, adeta bir melek gibiydi.

   Bir kişinin tüm yaşam enerjisini ve çabasını insani bir amaca adadığını belirten duygusal ve mecaz bir ifadedir.

Vakfedilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Tahsis edilmek: Bir şeyin belirli bir amaca ayrılması, özgülenmesi.
• Bağışlanmak: Bir başkasına karşılıksız olarak verilmek, hibe edilmek.
• Adanmak: Bir şeye kendini veya bir şeyi tamamen vermek, adamak.

Yakın Anlamlıları:

• Hibe edilmek: Resmi bir bağlamda karşılıksız olarak verilmek.
• Devredilmek: Bir malın veya hakkın başkasına geçirilmesi (vakıf bağlamında mülkiyetin devri).
• Ayrılmak: Bir şeyin belirli bir amaç için bir kenara konulması.

Zıt Anlamlıları:

• Geri alınmak: Vakfedilen bir şeyin tekrar eski sahibine dönmesi.
• Müsadere edilmek: Devlet tarafından el konulması, kamulaştırılması (karşıt bir eylem).
• Satılmak: Bir malın mülkiyetinin para karşılığı el değiştirmesi (vakfetme eyleminin tam tersi).

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Vakfedilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Vakfedilmek ne demek kısaca?
Vakfedilmek, bir malın, mülkün veya kişinin kendisinin belirli bir amaca, özellikle hayır işlerine veya toplumsal faydaya kalıcı olarak tahsis edilmesi, bağışlanması veya adanması demektir.

Vakfedilmek hangi dilden gelir?
Vakfedilmek kelimesi, Arapça kökenli olup "وَقْف" (waqf) kökünden türemiştir ve Türkçeye Osmanlı döneminde geçmiştir.

Vakfedilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Vakfedilmek kelimesinin eş anlamlıları arasında tahsis edilmek, bağışlanmak ve adanmak sayılabilir.

Vakfedilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu kelime, "Eski konak, bir öğrenci yurdu olarak vakfedildi." veya "Hayatını sanata vakfetmiş bir sanatçıydı." gibi bağlamlarda kullanılabilir.

Vakfedilmek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Vakfedilmek kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak yer almaktadır ve anlamı açıklanmıştır.