Unutturabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Unutturabilmek, Türkçe kökenli bir fiil olup, bir şeyi veya bir kimseyi unutturma gücüne veya yeteneğine sahip olmak anlamına gelir. Bu kelime, genellikle geçmişteki acı olayları, önemli kişileri ya da yaşanan tecrübeleri zihinlerden silme potansiyelini ifade etmek için kullanılır.

Günlük konuşmada ve yazılı metinlerde karşılaştığımız bazı kelimeler, taşıdıkları anlam derinliğiyle dikkat çeker. Özellikle geçmişle olan bağımızı ifade eden fiillerden biri olan ‘unutturabilmek’, hem bireysel hem de toplumsal hafıza üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu kelime, bir olayın, bir kişinin ya da bir duygunun zihinlerden silinmesinin mümkün olup olmadığını sorgulayan durumlarda sıkça karşımıza çıkar. Bu kapsamlı içerikte, ‘unutturabilmek’ kelimesinin tüm yönlerini detaylıca inceleyeceğiz.

Unutturabilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Unutturabilmek kelimesi, Türk Dil Kurumu’na göre ‘bir şeyi veya bir kimseyi unutturma gücüne veya yeteneğine sahip olmak’ şeklinde tanımlanan bir fiildir. Bu tanım, temel olarak iki ana öğeyi barındırır: ‘unutturmak’ eylemi ve bu eylemi ‘Yapabilme’ yeterliliği. Yani, bir durumun, olayın, kişinin ya da duygunun başkaları tarafından hafızadan silinmesine neden olabilecek bir etkiye sahip olmak veya bu etkiyi meydana getirebilecek bir potansiyele sahip bulunmak anlamına gelir. Örneğin, yaşanan kötü bir olayı hafızalardan silmek, bir hatayı affettirmek veya bir kişiyi zamanla unutturmak gibi bağlamlarda kullanılır. Kelime, genellikle zamanın ya da başka etkenlerin, geçmişin izlerini silme gücünü ifade eder. Bu yeterlilik, bazen olumlu (acı bir anıyı unutturmak) bazen de olumsuz (önemli bir gerçeği unutturmak) bir bağlamda değerlendirilebilir.

Unutturabilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Unutturabilmek kelimesinin kökeni, tamamen Türkçeye dayanmaktadır. Temelinde ‘unutmak’ fiili yer alır. ‘Unutmak’ fiiline ‘-t-‘ ettirgenlik eki gelerek ‘unutturmak’ (birine bir şeyi unutturmak) fiili meydana gelir. Ardından bu fiile ‘-abil-‘ yeterlilik eki eklenerek ‘unutturabilmek’ fiili oluşturulur. Bu yapı, bir eylemi yapabilme gücünü veya imkanını ifade eder. Son olarak ‘-mek’ mastar eki ile kelime isimleşerek bir kavramı temsil eder. Dolayısıyla, bu kelime Türk dilinin zengin morfolojik yapısını sergileyen, kök ve eklerle anlam derinliği kazanmış özgün bir yapıdır. Herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir; dilimizin kendi iç dinamikleriyle meydana getirilmiştir.

Unutturabilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Zamanın her şeyi unutturabilmek gibi mucizevi bir gücü olduğuna inanıyorum.
   Bu cümlede, zamanın insanların hafızasından olayları silme potansiyeli vurgulanmaktadır.
2. Yaşanan o büyük acıyı hiçbir şeyin unutturabilmek gücü yoktu, izleri hep kalacaktı.
   Burada, çok derin bir üzüntünün kolay kolay hafızadan silinemeyeceği, kalıcı etkiler bırakacağı ifade edilmiştir.
3. Hükümet, ekonomik krizin etkilerini halka unutturabilmek için yeni projeler açıkladı.
   Bu örnekte, krizin olumsuz sonuçlarını insanların zihninden silme, gündemden düşürme çabası mecazi Bir anlamda kullanılmıştır.
4. Onun gülüşü, tüm kötü anıları bir anda unutturabilmek kudretine sahipti.
   Kişinin gülüşünün, başkalarının kötü anılarını unutturacak kadar pozitif ve etkileyici olduğu belirtilmiştir.
5. Tarih, geçmişteki hataları unutturabilmek için değil, onlardan ders çıkarmak için vardır.
   Bu cümle, tarihin amacının geçmişi silmek değil, ondan öğrenmek olduğunu vurgulayan felsefi bir bakış açısı sunar.

Unutturabilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Unutturabilmek kelimesi, anlam genişliği nedeniyle doğrudan birebir eş anlamlısı bulunması zor olsa da, bazı kelimelerle yakın anlam ilişkisi kurar.

• Eş Anlamlıları:
  • Hafızadan silebilmek: Bir olayı veya kişiyi zihinden tamamen Çıkarabilme yeteneğini ifade eder.
  • Gündemden düşürebilmek: Özellikle bir konunun önemini yitirmesini sağlayarak unutulmasını sağlamak.
  • Unutulmasını sağlayabilmek: Bir şeyin unutulmasına yol açabilecek bir etki yaratabilmek.
• Yakın Anlamlıları:
  • Telafi edebilmek: Yapılan bir hatayı veya olumsuzluğu düzelterek etkilerini azaltıp unutturma çabası.
  • Görmezden gelinmesini sağlayabilmek: Bir durumu veya hatayı önemsemeyerek zamanla unutulmasına izin vermek.
• Zıt Anlamlıları:
  • Hatırlatabilmek: Bir şeyi veya kimyayı akla getirme, anımsatma gücüne sahip olmak.
  • Akılda tutabilmek: Bir şeyi hafızada canlı tutma, unutmama yeteneği.
  • Unutturmaya engel olabilmek: Bir şeyin unutulmasının önüne Geçebilmek.

İlgili İçerikler

• Selahattin Ne Demek? Selahattin TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Altıncı ayak Ne Demek? Altıncı ayak TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kapayabilmek Ne Demek? Kapayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Unutturabilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Unutturabilmek ne demek kısaca?
Kısaca, bir şeyi ya da bir kimseyi hafızadan silme, unutturma gücüne veya yeteneğine sahip olmak demektir.

Unutturabilmek hangi dilden gelir?
Bu kelime, kökeni tamamen Türkçeye dayanan, ‘unutmak’ fiilinden türemiş bir yapıdır.

Unutturabilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Doğrudan tek bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, “hafızadan Silebilmek” veya “unutulmasını sağlayabilmek” gibi ifadeler yakın anlam taşır.

Unutturabilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
Örneğin, “Zaman, en derin acıları bile unutturabilmek gücüne sahiptir.” şeklinde, bir durumun veya zamanın unutturma potansiyelini ifade etmek için kullanılır.

Unutturabilmek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Unutturabilmek kelimesi Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer almakta ve ‘bir şeyi veya bir kimseyi unutturma gücüne veya yeteneğine sahip olmak’ olarak tanımlanmaktadır.