TDK Güncel Türkçe Sözlük’te sıfat olarak tanımlanan Terkipli, Arapça kökenli olup ‘bileşimli, karma’ anlamını taşır. Bu kelime, farklı unsurların bir araya gelmesiyle oluşan yapıları ifade etmek için günlük dilde sıkça kullanılır.
Günlük konuşmalarda veya edebi metinlerde karşımıza çıkan bazı kelimeler, anlam derinlikleriyle dikkat çeker. Özellikle birden fazla unsurun bir araya gelmesiyle oluşan durumları ifade etmek için kullanılan terkipli kelimesi de bunlardan biridir. Bu sözcük, hem dilimizin zenginliğini yansıtır hem de karmaşık yapıları anlaşılır kılar. Bu detaylı incelemede, terkipli kelimesinin sözlük anlamlarını, kökenini ve çeşitli kullanım örneklerini keşfedeceksiniz.
Terkipli Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre terkipli kelimesi, sıfat türünde bir sözcüktür ve temel olarak ‘Bileşimli, karma’ anlamlarına gelmektedir. Bu tanım, bir veya birden fazla farklı ögenin bir araya gelerek oluşturduğu bütüncül bir yapıyı ifade eder. Genellikle kimyasal maddelerin, bileşiklerin veya daha geniş anlamda herhangi bir sistemin birden çok bileşenden oluştuğunu belirtmek için kullanılır. Örneğin, bir ilacın farklı kimyasalların terkibiyle meydana gelmesi durumunda, o ilaç için ‘terkipli’ ifadesi kullanılabilir. Bu bağlamda, kelime, yapısında çeşitli unsurları barındıran, tekdüze olmayan durumları açıklamak için ideal bir seçenektir. Sözcük, aynı zamanda bir düşünce veya fikir bütününde farklı görüşlerin birleştiği durumları da Metaforik olarak açıklayabilir, ancak TDK’daki ana tanımı daha çok somut bileşimler üzerinedir.
Terkipli Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Terkipli kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiş olan ‘terkip’ (تركيب) kelimesinden türetilmiştir. Arapça kökenli ‘terkip’, ‘bir araya getirme, birleştirme, oluşturma’ gibi anlamlara gelir ve dilimize de bu temel anlamıyla yerleşmiştir. Türkçede bu kök sözcüğe ‘-li’ sıfat yapım eki eklenerek ‘terkipli’ şeklini almıştır. Bu ek, bir şeye sahip olma veya bir şeyle nitelenme anlamı katarak ‘terkibi olan, bileşimi olan’ manasını kazandırmıştır. Kelime, dilimize genellikle Osmanlı Türkçesi döneminde, bilimsel ve edebi metinler aracılığıyla girmiş ve günümüze kadar anlamını koruyarak ulaşmıştır. Herhangi bir anlam kayması yaşanmamış, aksine temel ‘bileşimli’ anlamı güçlenerek güncel kullanımda da yerini almıştır.
Terkipli Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Laboratuvarda yeni geliştirilen ilaç, birçok farklı etken maddenin terkipli birleşimiyle üretilmişti.
Bu cümle, ilacın birden fazla kimyasal maddeyi içerdiğini, yani bileşimli olduğunu belirtir.
Sanatçının son eseri, geleneksel motiflerle modern unsurların terkipli bir uyumunu sergiliyordu.
Burada kelime, farklı sanatsal öğelerin bir araya gelerek bütüncül bir yapıt oluşturduğunu ifade eder.
Hukuki metinlerde karşılaşılan bazı kavramlar, birden fazla yasal düzenlemenin terkipli yorumunu gerektirebilir.
Bu kullanım, hukuki bir konunun çeşitli kanun maddelerinin birleşiminden oluştuğunu ve bu şekilde ele alınması gerektiğini gösterir.
Eski medeniyetlerin mimarisi, farklı kültürlerin etkileşiminden doğan terkipli yapılarla doluydu.
Cümle, mimari eserlerin çeşitli kültürel öğelerin birleşimiyle meydana geldiğini vurgular.
Onun düşünce yapısı, doğu felsefesiyle batı biliminin terkipli bir sentezi gibiydi.
Bu örnek, kelimenin soyut kavramların, yani felsefe ve bilimin birleşimi için mecazi olarak kullanıldığını gösterir.
Terkipli Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Eş Anlamlıları:
- Bileşimli: Birden fazla ögenin bir araya gelerek oluşturduğu yapıya sahip olan.
- Karma: Farklı tür veya nitelikteki şeylerin birleşmesinden oluşan.
- Kompozit: Birden çok malzemenin birleştirilmesiyle elde edilen, özellikle teknik alanlarda kullanılan bir terim.
Yakın Anlamlıları:
- Karışık: Farklı şeylerin düzensiz bir biçimde bir araya gelmesi.
- Harmanlanmış: Çeşitli unsurların bir araya getirilerek uyumlu bir bütün oluşturması.
- Birleşik: İki veya daha fazla şeyin bir araya gelerek tek bir bütün oluşturması.
Zıt Anlamlıları:
- Basit: Yapısı karmaşık olmayan, tek bir ögeden oluşan.
- Tek: Yalnızca bir tane olan, başka bir şeyle birleşmemiş.
- Sade: Gösterişsiz, Yalın, katkısız.
İlgili İçerikler
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Terkipli Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Terkipli ne demek kısaca?
Terkipli, kısaca ‘bileşimli’ veya ‘karma’ anlamına gelen bir sıfattır. Birden fazla ögenin bir araya gelerek oluşturduğu yapıları tanımlamak için kullanılır.
Terkipli hangi dilden gelir?
Terkipli kelimesi, Arapça kökenli ‘terkip’ kelimesinden Türkçe ‘-li’ ekiyle türetilmiştir. Dilimize Arapçadan geçmiştir.
Terkipli kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Terkipli kelimesinin eş anlamlıları arasında ‘bileşimli’, ‘karma’ ve teknik bağlamda ‘Kompozit’ sayılabilir. Bu kelimeler benzer anlamda kullanılabilir.
Terkipli cümle içinde nasıl kullanılır?
Terkipli kelimesi, “Bu karışım, birçok farklı maddenin terkipli birleşimiyle elde edildi.” gibi cümlelerde kullanılabilir. Genellikle bir şeyin içeriğini veya yapısını açıklamak için tercih edilir.
Terkipli kelimesi TDK’da var mı?
Evet, terkipli kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır. TDK, bu kelimeyi ‘bileşimli, karma’ olarak tanımlar.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!