Tekrarlanış Ne Demek? Tekrarlanış TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan Tekrarlanış, bir eylemin veya olayın yeniden vuku bulması, yinelenme durumu anlamını taşır. Günlük dilde, özellikle bir durumun veya davranışın alışkanlık haline gelmesini veya beklenenden fazla gerçekleşmesini ifade etmek için kullanılır.

Hayatın pek çok alanında karşımıza çıkan tekrarlanış kavramı, bir eylemin, olayın veya durumun belirli aralıklarla yeniden ortaya çıkmasını ifade eder. Özellikle rutinlerin, alışkanlıkların veya döngüsel olayların anlatımında bu kelimeye sıkça başvurulur. Gözlemlediğimiz olaylardan, yaşadığımız deneyimlere kadar pek çok alanda bir şeylerin yinelenmesi, bu kelimeyle anlam bulur. Bu bağlamda, Tekrarlanış kelimesinin dilimizdeki yerini, TDK anlamlarını ve kullanım şekillerini detaylıca inceleyelim.

Tekrarlanış Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre Tekrarlanış kelimesi, isim türünde bir sözcüktür ve ‘tekrar edilme, yeniden vuku bulma veya yinelenme durumu’ anlamına gelir. Bu kelime, bir eylemin, olayın, davranışın ya da sözün bir kezden fazla gerçekleşmesini, yani Ayni veya benzer şekilde yeniden ortaya çıkmasını ifade eder. Genellikle bir döngüselliği, sürekliliği veya alışkanlık haline gelmiş bir durumu vurgulamak için kullanılır. Örneğin, bir melodinin nakaratının defalarca çalınması veya bir hatanın sürekli yapılması gibi durumlar, tekrarlanış kavramıyla açıklanabilir. Bu anlamıyla, olayların veya durumların Zaman içinde gösterdiği periyodikliği veya sıklığı dile getiren önemli bir kelimedir. Kısacası, bir şeyin bir daha olmasına işaret eden genel bir terimdir.

1. Anlam (Gerçek): Tekrar edilme, yeniden vuku bulma veya yinelenme durumu.

Tekrarlanış Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Tekrarlanış kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiş olan ‘tekrar’ kelimesinden türetilmiştir. Arapça orijinali ‘تكرار’ (takrār) olan ‘tekrar’, ‘bir şeyi yeniden yapmak, yinelemek’ anlamlarına gelir. Türkçede ‘tekrar’ kelimesi fiil olarak ‘tekrar etmek’, isim olarak ise ‘yeniden yapma eylemi’ anlamlarında kullanılır. Tekrarlanış ise, bu ‘tekrar’ kökünden türetilmiş olan ‘tekrarlanmak’ fiiline ‘-ış’ isim fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu ek, fiile ‘eylemin yapılış biçimi veya eylemin kendisi’ anlamını katarak onu isimleştirir. Dolayısıyla Tekrarlanış, ‘tekrarlanma eylemi veya durumu’ anlamına gelir. Kelime anlamında belirgin bir kayma olmamış, kökenindeki ‘yeniden yapma’ fikrini koruyarak Türkçede özgün bir isim türetilmiştir.

Tekrarlanış Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

Tekrarlanış kelimesinin farklı bağlamlarda Nasıl kullanıldığını gösteren bazı örnek cümleler aşağıda yer almaktadır:

1. Her sabah aynı rutinin tekrarlanışı onu monotonluğa sürüklemişti.
   Bu cümle, bir kişinin Günlük alışkanlıklarının sürekli aynı şekilde devam etmesinin getirdiği durumu ifade eder.
2. Tarihin acı olaylarının tekrarlanışı, insanlığa ders çıkarma zorunluluğunu hatırlatır.
   Geçmişte yaşanmış olumsuz durumların yeniden yaşanma ihtimaline dikkat çekerek, bu durumdan ders çıkarılması gerektiğini belirtir.
3. Şiirdeki kafiyelerin düzenli tekrarlanışı, esere melodik bir akıcılık katıyordu.
   Edebi bir eserde, ses benzerliklerinin belirli aralıklarla yinelenmesinin oluşturduğu estetik etkiyi anlatır.
4. Toplantılardaki gereksiz tartışmaların tekrarlanışı, verimliliği olumsuz etkiliyordu.
   Bir araya gelinen durumlarda aynı konuların defalarca ele alınmasının işleyişe zarar verdiğini vurgular.
5. Bu filmin ana teması, hayatın döngüsel tekrarlanışı ve insanın kader karşısındaki çaresizliğiydi.
   Burada tekrarlanış, yaşamın sürekli aynı kalıpları izlemesi ve insanın bu durum karşısındaki duruşunu soyut bir şekilde ifade eder.

Tekrarlanış Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Tekrarlanış kelimesinin dilimizdeki eş ve zıt anlamlıları, anlam derinliğini daha iyi kavramamızı sağlar:

Eş Anlamlıları:

• Yinelenme: Bir olayın veya durumun yeniden meydana gelmesi, tekrar etmesi.
• Tekrar: Bir eylemin veya durumun yeniden gerçekleşmesi, yineleme.
• Mükerrerlik: Bir şeyin birden fazla kez yapılmış veya gerçekleşmiş olması durumu. (Daha resmi bir kullanımdır.)

Yakın Anlamlıları:

• Süreklilik: Bir durumun kesintisiz devam etmesi, ancak tekrarlanış gibi aralıklı bir yeniden oluşumu değil, kesintisiz bir akışı ifade eder.
• Döngü: Belirli bir düzen içinde başlayan, gelişen ve aynı noktaya Geri dönen olaylar dizisi.

Zıt Anlamlıları:

• Bir kerelik: Yalnızca bir kez gerçekleşen, yinelenmeyen durum veya eylem.
• Benzersizlik: Eşi benzeri olmayan, tek ve özel olma durumu, tekrarı olmayan.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Tekrarlanış Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tekrarlanış kelimesiyle ilgili merak edilen bazı sorular ve cevapları şunlardır:

Tekrarlanış ne demek kısaca?
Tekrarlanış, bir eylemin, olayın veya durumun yeniden meydana gelmesi, yani yinelenme işi veya durumudur. Bir şeyin birden fazla kez gerçekleşmesini ifade eder.

Tekrarlanış hangi dilden gelir?
Tekrarlanış kelimesi, Arapça kökenli “tekrar” kelimesinden türetilmiş olup, Türkçeye Arapçadan geçmiştir.

Tekrarlanış kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Tekrarlanış kelimesinin başlıca eş anlamlıları arasında “yinelenme” ve “tekrar” kelimeleri yer almaktadır.

Tekrarlanış cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu kelime, “Tarihin tekrarlanışı her zaman ibret verici olmuştur.” veya “Gecenin sessizliğinde yankılanan şarkının tekrarlanışı huzur veriyordu.” gibi cümlelerde kullanılabilir.

Tekrarlanış kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Tekrarlanış kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almakta ve “tekrar edilme, yeniden vuku bulma veya yinelenme durumu” olarak tanımlanmaktadır.