Tamamlattırmak Ne Demek? Tamamlattırmak TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Çok anlamlı bir fiil olan tamamlattırmak, Türkçe kökenli bir eylem olup, bir işin veya görevin başka birine yaptırılmasını sağlamak anlamına gelir. Bu kelime, genellikle karmaşık projelerde veya çok aşamalı iş süreçlerinde, yetki devri ve sorumluluk paylaşımını ifade etmek için kullanılır.

Günlük konuşmalarda ve iş dünyasında karşılaştığımız uzun ve karmaşık yapılı kelimelerden biri olan tamamlattırmak, Türkçenin zengin türetme potansiyelini gözler önüne serer. Özellikle yönetim, organizasyon ve proje süreçlerinde bir görevin veya eksikliğin giderilmesi için başkasına yetki verilmesini ifade eden bu fiil, dilimizdeki eylemsel derinliği gösterir. Bu fiilin ne anlama geldiğini, kökenini, farklı kullanım alanlarını ve eş anlamlılarını detaylı bir şekilde keşfedeceğiz.

Tamamlattırmak Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer alan tamamlattırmak kelimesi, karmaşık bir eylemi ifade eden, geçişli ve ettirgen bir fiildir. Bu fiil, bir işi, görevi veya eksikliği doğrudan kendisi yapmak yerine, bir başkasına yaptırmak veya o işin başkası tarafından yapılmasını Sağlamak anlamına gelir. Kelimenin yapısındaki çoklu ettirgenlik ekleri, eylemin dolaylı bir şekilde, genellikle bir aracı vasıtasıyla gerçekleştirildiğini vurgular. Örneğin, bir yönetici, bir raporu altındaki bir çalışana hazırlatabilir, ancak bu hazırlatma işini de başka birine devrederek, raporu “tamamlattırmış” olur. Yani, eylem zincirleme bir şekilde ilerler ve asıl işi yapandan bir veya daha fazla adım uzakta bir özne tarafından başlatılır. Bu, özellikle büyük organizasyonlarda veya yetki devrinin yoğun olduğu durumlarda sıkça karşılaşılan bir durumdur.

Tamamlattırmak Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Tamamlattırmak kelimesi, yabancı dillerden Türkçeye geçmiş bir sözcük olmayıp, dilimizin kendi içinde, kökten türetme yoluyla oluşturulmuş özgün bir yapıdır. Kelimenin kökeni, Türkçe “tamam” kelimesine dayanır. “Tamam”, Arapçadan dilimize geçmiş olsa da, kelimenin türetme süreci tamamen Türkçedir. “Tamam” kelimesine önce “-la-” fiilden fiil yapma eki gelerek “tamamlamak” (bir şeyi bitirmek, eksiksiz hale getirmek) fiili oluşmuştur. Ardından bu fiile, ettirgenlik bildiren “-t-” eki eklenerek “tamamlatmak” (bir şeyi başkasına tamamlatmak) fiili meydana gelmiştir. Son olarak, bu fiile bir kez daha ettirgenlik bildiren “-tır-” eki getirilerek “tamamlattırmak” (bir şeyi başkasına tamamlamasını sağlamak, dolaylı yoldan yaptırmak) fiili oluşturulmuştur. Bu çoklu ek kullanımı, Türkçenin zengin morfolojik yapısını ve bir eylemin farklı derecelerdeki ettirgenliklerini ifade Edebilme yeteneğini açıkça göstermektedir. Bu tür kelimeler, eylemin karmaşıklığını ve sorumluluğun dağılımını ifade etmede Oldukça etkilidir.

Tamamlattırmak Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Yeni binanın inşaatını belirlenen süre içinde tamamlattırmak için ek bir ekip görevlendirildi.

   Bu cümlede, inşaatın bitirilme işinin doğrudan özne tarafından değil, atanmış bir ekip aracılığıyla sağlanması anlatılmaktadır.

2. Müdür, yıllık performans raporlarını ilgili birimlere en kısa sürede tamamlattırmak için talimat verdi.

   Burada müdürün, raporların hazırlanması işini bizzat yapmayıp, ilgili birimlere yaptırma sürecini başlattığı ifade edilmektedir.

3. Eksik evrakları bir an önce tamamlattırmak adına sekreterine gerekli bilgilendirmeyi yaptı.

   Cümle, evrakların eksiksiz hale getirilmesi eyleminin, sekreter aracılığıyla gerçekleştirileceğini belirtmektedir.

4. Öğrenciler, araştırma ödevlerini danışman hocalarına tamamlattırmak yerine kendi çabalarıyla bitirmeyi tercih ettiler.

   Bu örnekte, ödevin tamamlanması işini danışmana yaptırmak yerine, öğrencilerin kendilerinin üstlendiği vurgulanmıştır.

5. Şirket, web sitesinin yeni özelliklerini kısa sürede bir dış firmaya tamamlattırmak için anlaştı.

   Burada web sitesinin geliştirme işinin, şirketin kendi bünyesinde değil, harici bir hizmet sağlayıcıya yaptırıldığı anlatılmaktadır.

Tamamlattırmak Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Tamamlattırmak kelimesinin anlam derinliği ve karmaşık yapısı nedeniyle birebir eş anlamlılarını bulmak oldukça güçtür. Ancak, benzer bağlamlarda kullanılabilecek veya anlamı karşılayabilecek bazı ifadeler bulunmaktadır.

• Eş Anlamlıları:
• Yaptırmak: Bir işi başkasına icra ettirmek, genel bir ettirgenlik fiilidir.
• Bitirttirmek: Bir işin sonlandırılmasını başkasına sağlamak, tamamlamak fiilinin eş anlamlısı olan bitirmekten türemiştir.
• Nihayetlendirtmek: Bir süreci veya işi sonuca ulaştırmayı başkasına sağlamak.

• Yakın Anlamlıları:
• Giderilmesini sağlamak: Eksikliklerin ortadan kaldırılmasını temin etmek.
• Sonuçlandırmak üzere görevlendirmek: Bir işin bitirilmesi için birine sorumluluk vermek.
• İkmal ettirmek: Bir şeyin eksiklerini tamamlamasını sağlamak.

Tamamlattırmak kelimesinin zıt anlamlıları ise, eylemin tam tersini ifade eden durumları kapsar. Kelimenin ettirgenlik ve dolaylı eylem yapısı göz önüne alındığında, zıt anlamlıları da bu bağlamda ele alınmalıdır.

• Zıt Anlamlıları:
• Yarım bırakmak: Bir işi sonuna kadar götürmemek, bitirmeden kesmek.
• Eksik bırakmak: Bir şeyi tamamlamadan, noksan bir şekilde bırakmak.
• Başlatmak: Bir işe yeni başlamak, tamamlanmış bir durumun zıttı.

Tamamlattırmak ile Sık Karıştırılan Kelimeler

Tamamlattırmak kelimesi, yapısı itibarıyla oldukça spesifik ve uzun bir fiil olduğu için, genellikle başka kelimelerle karıştırılması pek olası değildir. Ancak, dilbilgisel olarak “tamamlamak” ve “tamamlatmak” gibi daha az ettirgenlik içeren fiillerle anlam ve kullanım farkları açısından bazen karıştırılabilir. Tamamlamak, eylemi doğrudan öznenin kendisinin yapması anlamına gelirken; tamamlatmak, eylemin başka birine yaptırılması anlamına gelir. Tamamlattırmak ise, eylemin bir aracı vasıtasıyla, dolaylı yoldan başkasına yaptırılması durumunu ifade eder. Bu üç fiil arasındaki fark, ettirgenlik derecesindedir ve her biri farklı bir eylem zincirini temsil eder.

İlgili İçerikler

• Matrah Ne Demek? Matrah TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• REM Uykusu Ne Demek? REM Uykusu TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Selahattin Ne Demek? Selahattin TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Tamamlattırmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Tamamlattırmak ne demek kısaca?

   Kısaca tamamlattırmak, bir işin veya görevin başkasına yaptırılmasını sağlamak, bir aracılıkla tamamlanmasını temin etmek demektir.

2. Tamamlattırmak hangi dilden gelir?

   Tamamlattırmak kelimesi, kökeni Türkçe olan ve “tamam” kelimesinden türetilmiş, tamamen yerli eklerle oluşturulmuş bir fiildir.

3. Tamamlattırmak kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Bu kelimenin birebir eş anlamlısı bulunmamakla birlikte, “yaptırmak”, “bitirttirmek” veya “nihayetlendirtmek” gibi ifadeler benzer bağlamlarda kullanılabilir.

4. Tamamlattırmak cümle içinde Nasıl kullanılır?

   Örneğin, “Projenin eksik kısımlarını uzman ekibe tamamlattırmak için talimat verildi” şeklinde, bir işin dolaylı yoldan yaptırılmasını ifade etmek için kullanılır.

5. Tamamlattırmak kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Tamamlattırmak kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almakta ve anlamı açıklanmaktadır.