Sarılıvermek, Türkçe kökenli bir fiil olup “çabucak veya aniden sarılmak” anlamına gelir. Bu kelime, genellikle beklenmedik bir anda duyulan sevgi, özlem veya şefkatle birine sıkıca sarılma eylemini ifade etmek için günlük dilde yaygın olarak kullanılır.
Sarılıvermek fiili, Türkçenin zengin ifade gücünü yansıtan, eylemin hızını ve aniliğini vurgulayan özel bir yapıdır. Günlük konuşmada sıkça duyduğumuz bu kelime, özellikle duygusal anlarda, kavuşmalarda veya vedalarda karşımıza çıkarak derin bir anlam taşır. Bu yazıda, Sarılıvermek kelimesinin TDK sözlük anlamından etimolojisine, cümle içi kullanımlarından eş ve zıt anlamlılarına kadar tüm detaylarını keşfedeceksiniz.
Sarılıvermek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Sarılıvermek fiili, Türkçede “birine veya bir şeye Hızlıca, birdenbire sarılmak” anlamını taşıyan birleşik bir fiildir. TDK Güncel Türkçe Sözlük’te bu anlamıyla yer alır ve “sarılmak” fiiline “-ıvermek” tezlik fiili ekinin eklenmesiyle oluşmuştur. Bu ek, eylemin çabukluğunu, kolaylığını veya aniden gerçekleştiğini ifade eder. Dolayısıyla, Sarılıvermek eylemi, genellikle bir özlem, sevgi, şefkat, korku veya beklenmedik bir duygu patlamasıyla birine sıkıca ve hemen sarılma durumunu anlatır. Bu fiil, Ayni zamanda bir duruma veya konuya hızla adapte olma veya kendini hızla adama gibi mecazi anlamlarda da kullanılabilir, ancak Temel anlamı fiziksel sarılma eylemine odaklıdır.
Sarılıvermek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Sarılıvermek kelimesi, Türkçe kökenli birleşik bir fiildir. Temelinde “sarmak” fiili yatar. “Sarmak” fiilinden türeyen “sarılmak” fiiline, Türkçenin güçlü eklerinden biri olan “-ıvermek” tezlik fiili eklenmiştir. Bu ek, eyleme “çabucak, kolayca, hemen” gibi anlamlar katarak fiilin anlamını pekiştirir ve eylemin hızını vurgular. “-ıvermek” eki, Türkçenin özgün yapılarından biri olup, fiillere anilik ve tezlik anlamı katmada kullanılır. Dolayısıyla, Sarılıvermek kelimesinin etimolojik kökeni, Türkçenin kendi içindeki fiil çekim ve türetme kurallarına dayanır ve herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir.
Sarılıvermek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Annesi kapıdan içeri girer girmez, küçük çocuk koşarak annesine sarılıverdi.
Bu cümle, çocuğun annesine duyduğu özlemi ve sevgiyi aniden ve hızla ifade ettiğini belirtir.
Uzun zamandır görmediği arkadaşını karşısında görünce, sevinçle ona sımsıkı sarılıverdi.
Burada, beklenmedik bir karşılaşma sonucunda hissedilen mutlulukla ani bir kucaklaşma eylemi anlatılmaktadır.
Soğuktan titreyen kediye acıyarak, onu kucağına alıp battaniyeye sarılıverdi.
Bu örnek, merhamet duygusuyla bir şeyi hızla kucaklama ve koruma eylemini ifade eder.
Haberi duyunca şaşkınlıkla koltukta oturan kardeşine sarılıverdi, ne diyeceğini bilemedi.
Burada, şaşkınlık ve belki de destek arayışı içinde ani bir fiziksel yakınlaşma eylemi vurgulanır.
Yeni başladığı işine hemen sarılıverdi, kısa sürede tüm detayları öğrendi.
Bu cümle, Sarılıvermek kelimesinin mecazi bir kullanımı olup, bir işe veya konuya hızla adapte olma ve kendini adama anlamını taşır.
Sarılıvermek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Türkçenin zengin kelime dağarcığında, Sarılıvermek fiilinin tam olarak aynı anlamı karşılayan birebir eş anlamlısı bulunmamaktadır, zira “-ıvermek” eki kelimeye özel bir tezlik ve anilik katmaktadır. Ancak anlamdaş veya yakın anlamlı olarak kullanılabilecek bazı ifadeler mevcuttur:
- Eş Anlamlıları (yakın anlamda):
- Hızla sarılmak: Eylemin çabukluğunu vurgular.
- Aniden kucaklamak: Fiziksel yakınlaşmanın ve aniliğin altını Çizer.
- Birdenbire sarmak: Beklenmedik anda gerçekleşen sarılma eylemini anlatır.
- Yakın Anlamlıları:
- Kucaklaşmak: Karşılıklı sarılma eylemini ifade eder, ancak hız vurgusu daha azdır.
- Sıkıca tutunmak: Fiziksel bir şeye hızla tutunma anlamında kullanılabilir.
- Zıt Anlamlıları:
- Uzaklaşmak: Fiziksel veya duygusal olarak ayrılma, mesafelenme.
- Bırakmak: Tutulan veya sarılan bir şeyi serbest bırakma.
- İtmek: Birini kendinden uzaklaştırma.
İlgili İçerikler
- Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Sarılıvermek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Sarılıvermek ne demek kısaca?
Sarılıvermek, birine veya bir şeye çabucak, aniden ve genellikle duygusal bir yoğunlukla sarılmak anlamına gelen Türkçe kökenli bir fiildir.
- Sarılıvermek hangi dilden gelir?
Sarılıvermek kelimesi, temelini “sarmak” fiilinden alan ve Türkçenin kendi ekleriyle oluşturulmuş öz Türkçe bir kelimedir; herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir.
- Sarılıvermek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Sarılıvermek kelimesinin birebir eş anlamlısı olmamakla birlikte, “hızla sarılmak”, “aniden kucaklamak” gibi ifadeler yakın anlamlı olarak kullanılabilir.
- Sarılıvermek cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu fiil, genellikle bir duygu yoğunluğu (sevgi, özlem, şaşkınlık) ile birine hızla sarılma eylemini ifade eder; örneğin, “Çocuk annesine koşarak sarılıverdi.”
- Sarılıvermek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Sarılıvermek kelimesi, Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te “çabucak sarılmak” anlamıyla yer almaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!