Reddettirme Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Reddettirme, Arapça kökenli bir isim fiil olup, bir şeyi veya bir kişiyi kabul etmemesini sağlamak, geri çevirmesine neden olmak anlamına gelir. Günlük hayatta genellikle bir teklifin veya isteğin olumsuz sonuçlanması bağlamında kullanılır. Bu eylem, ret sonucunu doğuran bir süreci ifade eder.

Günlük konuşmalarda ve yazılı metinlerde karşılaştığımız bazı kelimeler, eylemin kendisinden ziyade o eylemin sonucunu doğuran süreci anlatır. Reddettirme kelimesi de bu türden, bir eylemin dolaylı sonucunu ifade eden önemli bir sözcüktür. Özellikle bir teklifin, isteğin ya da durumun kabul görmemesi durumlarında karşımıza çıkarak dilimizdeki yerini alır. Bu metin, kelimenin anlam katmanlarını, kökenini ve farklı kullanım şekillerini detaylıca sunacaktır.

Reddettirme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre reddettirme, bir eylemin sonucunu doğuran bir süreç olarak tanımlanır. Bu kelime, bir şeyi veya bir kişiyi kabul etmeme, geri çevirme eylemini başkasına yaptırmak veya bu eylemin gerçekleşmesini Sağlamak anlamına gelir. Daha açık bir ifadeyle, bir teklifin, isteğin, önerinin ya da kişinin onaylanmamasını, kabul edilmemesini temin etmek demektir. Çoğunlukla bir durumun olumsuz bir sonuca varmasında dolaylı veya doğrudan etkisi olan bir eylemi ifade eder. Örneğin, bir projenin onaylanmaması veya bir adaylığın geri çevrilmesi gibi durumlarda, bu sonucun oluşmasına neden olan süreci reddettirme olarak adlandırabiliriz. Bu bir eylemin pasif değil, aktif olarak bir ret durumuna yol açmasını vurgular.

Reddettirme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Reddettirme kelimesi, dilimize Arapça kökenli ‘redd’ kelimesinden ve Türkçe ‘etmek’ yardımcı fiilinden türeyen bir yapıyla geçmiştir. Arapça ‘redd’ (ردّ) kelimesi, ‘geri çevirme, geri gönderme, geri döndürme’ anlamlarına gelir. Türkçede bu kök, ‘reddetmek’ fiilini oluşturmuştur. ‘Reddetmek’ fiiline eklenen ‘-tirme’ eki ise fiile ettirgenlik (causative) anlamı katar. Yani ‘Reddettirmek’, ‘reddetme işini yaptırmak’ veya ‘reddetmesini sağlamak’ demektir. Kelimenin yapısı, Türkçenin yabancı kökenli kelimeleri kendi ekleriyle zenginleştirme biçiminin güzel bir örneğidir. Bu sayede kelime, özgün Arapça kökenindeki Temel anlamı koruyarak Türkçede daha geniş bir kullanım alanı bulmuştur.

Reddettirme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Yeni projenin sunumu, yöneticilerin beklentilerini karşılamadığı için projenin reddettirme sürecini hızlandırdı. (Projenin kabul görmemesi durumuna yol açan süreci belirtir.)
2. Oylamada çıkan sonuç, adayın adaylığını reddettirme noktasında belirleyici oldu. (Adayın seçilememesi sonucunu doğuran durumu ifade eder.)
3. Öğrencinin ödevini zamanında teslim etmemesi, öğretmenin ödevi reddettirme kararı almasına neden oldu. (Öğretmenin ödevi kabul etmemesini sağlayan durumu açıklar.)
4. Şirketin etik dışı uygulamaları, potansiyel yatırımcıların iş birliği tekliflerini reddettirme etkisi yarattı. (Yatırımcıların teklifleri geri çevirmesine yol açan durumu vurgular.)
5. Gereksiz detaylarla dolu sunumu, dinleyicilerde bir reddettirme hissiyatı oluşturarak konudan uzaklaştırdı. (Dinleyicilerin sunumu zihinsel olarak kabul etmemesi, yani mecazi bir reddetme durumu yaratmasını anlatır.)

Reddettirme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Reddettirme kelimesi, dilimizde çeşitli eş ve zıt anlamlılarla birlikte kullanılabilir. Bu kelimeler, farklı bağlamlarda benzer veya karşıt anlamları ifade etmek için tercih edilir.

Eş Anlamlıları:

• Reddedilmesini Sağlama: Bir şeyin veya kişinin kabul görmemesine neden olma eylemi.
• Geri Çevirtme: Bir teklifin, isteğin veya durumun olumsuz sonuçlanmasını sağlama.
• Kabul Etmeme Durumunu Yaratma: Bir durumun onaylanmamasını temin etme.

Yakın Anlamlıları:

• Engelleme: Bir şeyin gerçekleşmesini veya kabul edilmesini önleme.
• Vazgeçirme: Birini bir fikirden veya eylemden caydırma, dolayısıyla ret sonucuna ulaşma.

Zıt Anlamlıları:

• Kabul Ettirme: Bir şeyin veya kişinin onaylanmasını, kabul görmesini sağlama.
• Onaylattırma: Bir teklifin veya isteğin tasdik edilmesini temin etme.
• Benimsettirme: Bir fikri veya durumu başkalarına kabul ettirme, kendi düşüncesi gibi görmelerini sağlama.

Reddettirme ile Sık Karıştırılan Kelimeler

Reddettirme kelimesi, yapısal ve anlamsal olarak ‘reddetme’ ve ‘reddedilme’ kelimeleriyle karıştırılabilir. ‘Reddetme’, kişinin doğrudan bir şeyi veya bir kimseyi kabul etmemesi eylemidir. Örneğin, ‘Teklifi reddetti.’ cümlesinde özne doğrudan ret eylemini yapar. ‘Reddedilme’ ise bir şeyin veya kişinin başkası tarafından kabul edilmemesi, yani ret eylemine maruz kalması durumudur. Örneğin, ‘Teklifi reddedildi.’ cümlesinde teklif edilen şey ret eylemine uğrar. Oysa reddettirme, ret eylemini başkasına yaptırma veya ret sonucunu doğurma eylemidir. Yani Bir nevi ettirgenlik söz konusudur. Bu fark, kelimenin kullanım bağlamını doğru anlamak için önemlidir.

İlgili İçerikler

• Matrah Ne Demek? Matrah TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• REM Uykusu Ne Demek? REM Uykusu TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Selahattin Ne Demek? Selahattin TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Reddettirme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Reddettirme ne demek kısaca?
  Reddettirme, bir şeyi veya bir kişiyi kabul etmeme, geri çevirme eylemini başkasına yaptırmak veya bu eylemin gerçekleşmesini sağlamak anlamına gelir. Bir ret sonucunu doğuran süreci ifade eder.
• Reddettirme hangi dilden gelir?
  Reddettirme kelimesi, Arapça kökenli “redd” kelimesi ve Türkçe “-tirme” ettirgenlik eki ile “etmek” yardımcı fiilinin birleşmesiyle oluşmuştur.
• Reddettirme kelimesinin eş anlamlısı nedir?
  Reddettirme kelimesinin eş anlamlıları arasında “reddedilmesini sağlama”, “geri çevirtme” ve “kabul etmeme durumunu yaratma” gibi ifadeler sayılabilir.
• Reddettirme cümle içinde nasıl kullanılır?
  Bu kelime, bir teklifin veya durumun olumsuz bir sonuca varmasında dolaylı veya doğrudan etkisi olan bir eylemi ifade etmek için kullanılır. Örneğin, “Teklifi reddettirme kararı alındı.”
• Reddettirme kelimesi TDK’da var mı?
  Evet, Reddettirme kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve tanımlanmaktadır.