Türk Edebiyatının Usta İsmi Prof. Dr. Mehmet Can Doğan
Modern Türk şiirinin usta Şair, Yazar ve Eleştirmeni, Türk Şiir’inin mihenk taşları olan çoğu zirve ismin izlerinde yaptığı inceleme ve araştırmalarla ömrünü Türk Şiir’ine adamış Prof. Dr. Mehmet Can Doğan, 8 Haziran 1969 tarihinde Aksaray Ortaköy’de doğdu. İlköğrenimini Aksaray’da, ortaöğrenimini Niğde’de tamamladı. Şiir serüveni, Aksaray’da şiir yarışmalarında yer almasıyla bu yıllarda başladı. 1982 yılında ilk şiirleri yerel gazetelerde yayınlandı.
1986 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü kazanarak 1990 yılında mezun oldu. 1995 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde başladığı yüksek lisans eğitimini 2001-2007 yılları arasında Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde doktora yaparak tamamladı.1990-1998 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Ankara Ahmet Yesevî Lisesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak bulundu.
90’lı yılların başından itibaren şiirleri, denemeleri ve çeşitli yazılarıyla, ülke çapında birçok dergide göründü. 1993 yılında ‘’Mene Tekel Feres’’ adlı şiir kitabını Ankara’da yayınladı. Aynı yıl “Beş Şair Beş Poetika” adlı incelemesiyle, Milliyet Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
1997 yılında ‘’Törenler ve Komplolar’’ adlı şiir kitabı yayınlandı. 1998-2009 yılları arasında Gazi Üniversitesi’ne Türk dili okutmanı olarak atandı, aynı üniversitede 2009 yılında, İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümünde de öğretim üyesi olarak görev aldı.
Türk Edebiyatında “Mim, Polemik, Araf, Son Duvar, Sonsuzluk ve Bir Gün, Kurgan” gibi dergilerin kuruluşunda yer aldı ve editörlüklerini yürüttü. Bunların yanı sıra radyo ve televizyonda edebiyat programları ve söyleşileri hazırladı.
Çeşitli yayınevlerinde sırasıyla, ‘’Kitaplardan Bir Kitap’’ (İnceleme-2002), ‘’A’dan Z’ye Asaf Halet Çelebi’’ (2003), ‘’Şiiraze: Şiirin İç Dikişi Üzerine Yazılar’’ (2005), ‘’Boyunca’’ (Şiir-2005), ‘’Şair Sözü’’ (İnceleme-2006), ‘’Türkiye’de Şiir Dergileri’’ (2008), ‘’Attar’’ (Şiir-2009) adlı eserlerini yayınladı. “Öncesi de Kalır” adıyla Edip Cansever’in, kitaplarında yer almamış-alamamış şiirlerini edebiyatımıza 2009 yılında kazandırdı. Bir sonraki yıl, Turgut Uyar’ın ‘’Yitiksiz’’ adıyla, kitapları dışında kalmış şiirlerini yayınladı.
‘’Şiir Arkeolojisi’’ (Deneme-2011), ‘’Melih Cevdet Anday’ın Romancılığı’’ (2012) adlı kitaplarıyla, ilk baskısı 1928 yılında Osmanlıca yapılmış olan “Yedi Meş’ale”’yi Latin alfabesiyle 2012 yılında yayına hazırladı. 2015 yılında da dünyaca ünlü “Küçük Prens”i Arap alfabesiyle hazırlayarak yayınladı. Yine bu dönemlerde ‘’Elli Yıl Sonra Değişim Dergisi’’ (2013), ‘’Hümanist Bir Kültür Projesi: İnsan Dergisi’’ (2013), ‘’Üvey İkiz’’ (Şiir-2013), ‘’Bir Durumun Dergisi: A’raf’’ (2014), ‘’Dönüşen Bir Dergi: Resimli Şark’tan Evrensel Ay’a’’ (2014), ‘’Şaman’’ (Şiir-2015), ‘’Eleştirel Söyleşiler’’(2015) adlı eserleri yayınlandı.
2016 yılında Oktay Rifat’ın, kitapları dışında kalan şiirlerini toplayarak “Bu Dünya Herkese Güzel” adıyla edebiyatımıza kazandırdı. 2017 yılında Mayıs ayında düzenlenen 7. Uluslararası Eskişehir Şiir Buluşması’nda konuşmacı olarak yer aldı. Yine 2017 Aralık ayında Ahmet Yesevi Üniversitesi’nin ev sahipliğinde Türkistan’da Türkiye Yazarlar Birliği tarafından düzenlenen “Türkçenin 12. Uluslararası Şiir Şöleni’nde, ‘’Şiir Şöleni Daimi Heyet Başkanı’’ olarak bulundu.
2018 yılında “Camekân” adlı Şiir kitabı ile Attilâ İlhan Edebiyat Ödülleri Şiir Ödülü’nü ve aynı zamanda Türkiye Yazarlar Birliği 10. Edebiyat Mevsimi Şiir Büyük Ödülü’nü kazandı. Aynı yıl, Sadeddin Nüzhet Ergun’dan ilk baskısı 1935’te yapılmış “Edebiyat ve Edebiyat Tarihi Özü” adlı edebiyat ders kitabını düzenledi ve yeniden yayınlanmasını sağladı. 2020 yılında yine Sadeddin Nüzhet Ergun kitaplığından, ilk baskısı 1929’da yapılmış olan “Pir Sultan Abdal” adlı kitabının, yeni baskısını yayına hazırladı.
2018 yılında ‘’Yüz Yüze Konuşmalar: Yaşayan Edebiyat’’ projesinde kendisine yer verilen yaşayan 50 Türk Şairinden biri oldu. 2018 yılı Ekim ayında düzenlenen Cevdet Kudret Edebiyat Ödülleri etkinliğinde, ‘’Şiir Dalı Seçici Jüri’’ üyesi olarak görev aldı. ‘’Modern Türk Şiiri – Olgular, Eğilimler, Akımlar’’ adlı eseri bu yıl içerisinde yayınlandı.
2019 yılında Usta karikatürist Cemal Nadir’in portre, çizgi ve yazılarını “Fotoğraf Tahlilleri” adıyla, yine Türk Şiirinin geleceğinin yoğun olarak tartışıldığı 1930’ların sonlarındaki “Şiir ölüyor mu?” sorulu anket ve yankılarını “Şiir Ölüyor mu?” (2019) adıyla toplayarak kitaplaştırdı. Bu yıllarda, üniversiteler ve üniversite sınavları için Türk dili ve Edebiyatı ders kitapları hazırlayan bir ekipte kendisi de yer aldı.
Sonrasında, ‘’Başka Türlü de Olur-Toplu Şiirler’’ (2020), ‘’Güzel Sayfa’’ (Araştırma-2020), ‘’Benliğin ve Özgürlüğün Azabı’’ (Araştırma-2021) adlı kitaplarını yayınladı. Ardından edebiyatımızın usta yazar ve eleştirmeni Nurullah Ataç’a ait daha önce basılmamış yazı ve eserlerini ortaya çıkararak “Keziban’a Mektuplar” (2020), “Ne Yalan Söyleyeyim-Salon Dergilerindeki Yazılar” (2022) adıyla edebiyatımıza kazandırdı.
Türk şiirine verdiği önem, harcadığı yoğun emek ve Türk Edebiyatına, kazandırdığı güzide eserleriyle yaptığı katkılardan dolayı, ‘’2022 yılı Necip Fazıl Şiir Ödülü’’ Prof. Dr. Mehmet Can Doğan’a verildi. Geleneksel olarak düzenlenen ‘’ 15. Türkçenin Uluslararası Şiir Şöleni’’ne, 2022 yılında Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Konuğu olarak katıldı.
Aynı yıl ‘’Şiirin Retoriği’’ (Deneme-2022), ardından ‘’Ben Size Çok Geldim’’ (Şiir-2023), ‘’Romantik İngiliz Şiiri, Türkçe Bir İngiliz Edebiyatı Antolojisi için Çevirmeler’’ (2024) adlı kitapları yayınlandı. Son olarak 2024 Kasım ayında ‘’Şiirin Rasathanesi’’ adlı kitabı okuyucularla buluştu.
Prof. Dr. Mehmet Can Doğan, günümüz Türk şiirinin, Türk Edebiyatının ve Türk Dergiciliğinin yaşayan usta kalemlerinden birisi olarak ortaya koyduğu eserlerle, yaptığı inceleme ve araştırmalarla Türk Edebiyatında sağlam ve erişilmesi güç bir yer edindi.
2019 yılından itibaren Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görevine halen devam etmektedir.
Kısa Kaynakça:
https://avesis.hacibayram.edu.tr/mehmet.dogan , Dr. Dinçer Apaydın, son güncelleme tar. 18.09.2023, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/mehmet-can-doganhttps://www.yapikrediyayinlari.com.tr/yazarlar/mehmet-can-dogan
İlgili İçerikler
- Aksaray’ın 2.Kaymakamı Cenap AKSU (1905/6-1984)
- AKSARAY’IN İLK KAYMAKAMI SELÂHATTİN GEDİK
- Aksaray’da Bir Festival Filmi: ‘’Sunna’’ (2020)
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!