TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan Oturtturmak, Türkçe kökenli bir sözcük olup birini veya bir şeyi zorla, ısrarla ya da uygun bir şekilde bir yere oturtmak, yerleştirmek anlamına gelir. Günlük dilde en yaygın kullanım bağlamı, bir konumu veya durumu sağlamlaştırmak, benimsetmek veya kabul ettirmektir.
“Oturtturmak” fiili, dilimizde Oldukça dinamik ve çeşitli bağlamlarda karşımıza çıkan bir eylemi ifade eder. Bir nesneyi veya kişiyi fiziksel olarak bir yere yerleştirmenin ötesinde, bir fikri veya durumu sağlamlaştırma, benimsetme gibi soyut anlamlara da bürünebilir. Özellikle bir konuyu açıklarken veya bir durumu pekiştirirken bu kelimenin gücünden faydalanılır. Bu kapsamlı incelemede, “oturtturmak” kelimesinin derinliklerine inecek, anlam katmanlarını ve kullanım zenginliğini keşfedeceğiz.
Oturtturmak Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Oturtturmak fiili, TDK Güncel Türkçe Sözlük’te temel olarak “birini veya bir şeyi bir yere oturtma eylemini yaptırmak, sağlam bir şekilde yerleştirmek” olarak tanımlanır. Ancak bu tanım, kelimenin kullanımındaki geniş yelpazeyi tam olarak yansıtmaz. Fiil, ettirgen bir yapıya sahip olup “oturmak” eylemini başkasına yaptırma veya bir şeyi oturtma işlemini tamamlama anlamını taşır.
1. Anlam (Gerçek): Bir kimseyi veya bir nesneyi belirli bir yere, konuma sağlamca yerleştirmek veya oturmasını Sağlamak. Örneğin, bir çocuğu sandalyeye oturtturmak ya da bir masayı zemine oturtturmak. Bu kullanımda fiziksel bir eylem ve yerleştirme söz konusudur.
2. Anlam (Mecaz): Bir düşünceyi, fikri, kuralı veya sistemi birinin zihnine, bir topluluğa veya bir düzene kabul ettirmek, benimsetmek, sağlamlaştırmak. Bir konuyu iyice oturtturmak, bir sistemi oturtturmak gibi ifadelerle karşılaşılır. Bu anlamda, soyut bir kavramın yerleşmesi ve kabul görmesi vurgulanır.
3. Anlam (Deyimsel/Pekiştirme): Bir işi, bir düzeni veya bir ilişkiyi sağlam bir temele oturtmak, kalıcı hale getirmek. “İşi rayına oturtturmak” deyiminde olduğu gibi, bir durumu istenilen düzene sokmak ve istikrarlı kılmak anlamında kullanılır. Bu, genellikle bir sürecin başarıyla tamamlanması ve sonuçların kalıcı hale gelmesiyle ilişkilidir.
Oturtturmak Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Oturtturmak kelimesi, köken itibarıyla Türkçe bir kelimedir. Fiilin temelinde “otur-” eylemi bulunur. “Oturmak” fiili, Eski Türkçeden beri var olan ve “bir yere yerleşmek, Konmak” anlamlarını taşıyan kadim bir sözcüktür. “Oturtturmak” ise “otur-” fiiline “-t-” ettirgenlik eki ve ardından tekrar “-tur-” ettirgenlik eki getirilerek oluşturulmuş çifte ettirgen bir yapıdır. Bu ekler, eylemi başkasına yaptırma veya eylemin gerçekleşmesini sağlama anlamını pekiştirir. Kelimenin yapısı, Türk dilinin fiil türetme ve anlam genişletme gücünü açıkça göstermektedir. Bu sayede, hem fiziksel hem de soyut anlamlar kazanarak dilimizdeki yerini sağlamlaştırmıştır.
Oturtturmak Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
- Babam, küçük çocuğu koltuğa dikkatlice oturtturmak için eğildi.
Bu cümle, kelimenin fiziksel bir nesneyi veya kişiyi bir yere yerleştirme anlamını somut bir şekilde ifade eder.
- Yeni müdür, şirketin disiplin sistemini kısa sürede oturtturmak için kolları sıvadı.
Burada “oturtturmak”, bir sistemi veya düzeni kurmak ve sağlamlaştırmak mecaz anlamında kullanılmıştır.
- Öğretmen, zor konuyu öğrencilerin zihnine iyice oturtturmak için farklı örnekler verdi.
Bu kullanımda, soyut bir bilginin veya fikrin zihne yerleşmesini sağlamak anlamı vurgulanır.
- Uzun süren tadilat sonrası, evin yeni düzenini nihayet oturtturmak mümkün oldu.
Cümle, bir işi veya durumu istenilen düzene sokmak, tamamlamak ve kalıcı hale getirmek bağlamında kullanılmıştır.
- Usta, çatlayan fayansı yerine tam olarak oturtturmak için özel bir yapıştırıcı kullandı.
Bu örnek, bir nesneyi doğru ve sağlam bir şekilde yerine yerleştirme gerçek anlamını pekiştirmektedir.
Oturtturmak Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Eş Anlamlıları:
- Yerleştirmek: Bir şeyi veya birini belirli bir konuma Sabitlemek, koymak.
- Sabitlemek: Bir şeyi oynaklığını gidererek sağlam bir duruma getirmek.
- Pekiştirmek: Bir şeyi daha sağlam, daha etkili duruma getirmek, güçlendirmek (mecazi anlamda).
Yakın Anlamlıları:
- Kurmak: Bir düzen veya sistemi oluşturmak.
- Benimsetmek: Bir fikri veya görüşü başkasına kabul ettirmek.
- Sağlamlaştırmak: Bir şeyi daha dayanıklı veya kalıcı hale getirmek.
Zıt Anlamlıları:
- Kaldırmak: Bir şeyi bulunduğu yerden yukarıya doğru Hareket ettirmek.
- Sökmek: Bir şeyi yerinden çıkarmak, bağlantısını kesmek.
İlgili İçerikler
- Matrah Ne Demek? Matrah TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- REM Uykusu Ne Demek? REM Uykusu TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Selahattin Ne Demek? Selahattin TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Oturtturmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Oturtturmak ne demek kısaca?
Oturtturmak, birini veya bir şeyi sağlam bir şekilde bir yere yerleştirmek veya bir fikri, sistemi kabul ettirip benimsetmek anlamına gelen Türkçe bir fiildir.
- Oturtturmak hangi dilden gelir?
Oturtturmak kelimesi, kökeni Eski Türkçeye dayanan “otur-” fiilinden türemiş, tamamen Türkçe bir sözcüktür.
- Oturtturmak kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Oturtturmak kelimesinin eş anlamlıları arasında “yerleştirmek”, “sabitlemek” ve mecazi anlamda “pekiştirmek” sayılabilir.
- Oturtturmak cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu fiil, hem “Çocuğu sandalyeye oturtturmak” gibi fiziksel yerleştirmelerde hem de “Bir fikri zihinlere oturtturmak” gibi soyut bağlamlarda kullanılabilir.
- Oturtturmak kelimesi TDK’da var mı?
Evet, “Oturtturmak” kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve tanımlanmaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!