Nevakıs Ne Demek? Nevakıs TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Nevakıs, Arapça kökenli bir isim olup eksiklikler, kusurlar ve noksanlar anlamına gelir. Özellikle bir işin veya durumun tamamlanmamış, yetersiz veya hatalı yönlerini belirtmek için kullanılır, günlük dilde daha çok resmi veya edebi metinlerde karşımıza çıkar.

Günlük konuşmada nadiren rastlasak da özellikle eski metinlerde ve resmi dilde karşımıza çıkan nevakıs kelimesi, bir şeyin tamamlanmamış, yetersiz veya kusurlu yönlerini ifade etmek için kullanılır. Arapça kökenli bu sözcük, genellikle bir durumun ya da projenin giderilmesi gereken eksiklerini işaret eder. Bu derlemede, nevakıs kelimesinin TDK’daki yerini, kökenini, çeşitli kullanım alanlarını ve eş anlamlılarını detaylıca inceleyeceğiz.

Nevakıs Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te nevakıs kelimesi, isim türünde “eksiklikler, kusurlar, noksanlar” olarak tanımlanır. Bu tanım, kelimenin Temel anlamını açıkça ortaya koyar. Bir durumun, projenin, eserin veya kişinin sahip olduğu yetersizlikleri, tam olmamasını veya giderilmesi gereken hataları ifade etmek için kullanılır. Genellikle bir şeyin İdeal durumundan sapmaları veya tamamlanmamış yönlerini belirtmek amacıyla tercih edilir. Bu bağlamda, nevakıs ifadesi, bir şeyin mükemmeliyete ulaşmasını engelleyen unsurların bütününe işaret eder. Özellikle resmi yazışmalarda veya teknik raporlarda, bir denetim sonucunda tespit edilen giderilmesi gereken sorunlar listesi için bu kelimeye rastlamak mümkündür.

1. Anlam (Gerçek): Belirli bir şeyin tam, mükemmel veya istenen düzeyde olmasını engelleyen yetersizlikler, noksanlar veya kusurlar bütünü. Bu anlamıyla, bir işin, projenin veya durumun tamamlanması için giderilmesi gereken noktaları ifade eder. Örneğin, bir inşaat projesinin bitiş aşamasında tespit edilen küçük çaplı hatalar veya eksiklikler “nevakıs” olarak nitelendirilebilir.

Nevakıs Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Nevakıs kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiştir. Arapça kökenli olan bu sözcük, “nakıs” (ناقص) kelimesinin çoğuludur. Arapçada “nakıs”, eksik, noksan, kusurlu, yetersiz veya yarım anlamlarına gelir. Türkçeye de bu anlamıyla, yani “eksiklikler, kusurlar” şeklinde çoğul olarak geçmiştir. Etimolojik olarak incelendiğinde, kelimenin anlamında büyük bir kayma olmadığı, orijinal anlamını koruduğu görülür. Osmanlı Türkçesi döneminden itibaren yazılı ve sözlü dilde kendine yer bulmuş, özellikle resmi ve edebi metinlerde kullanılmıştır. Günümüzde ise daha çok eski metinlerde veya özel terminolojilerde karşımıza çıkmaktadır. Kelimenin yapısı, Arapça çoğul eklerinin Türkçede de benzer anlamda kullanılmasına iyi bir örnektir.

Nevakıs Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

Nevakıs kelimesi, genellikle bir durumun veya projenin eksiklerini, kusurlarını belirtmek için kullanılır.

1. Projenin tesliminden önce, mühendisler tarafından hazırlanan nevakıs listesi titizlikle Kontrol edildi.

   Bu cümle, bir projenin tamamlanmadan önceki son eksikliklerin giderilmesi sürecini ifade eder.

2. Eski eserlerin restorasyonunda, orijinal yapının nevakıs yönlerini tamamlamak büyük bir özen gerektirir.

   Burada kelime, tarihi bir yapının zamanla oluşan eksiklerini ve tahribatını anlatmak için kullanılmıştır.

3. Denetim raporunda belirtilen nevakıs, şirketin Operasyonel süreçlerinde ciddi aksaklıklar olduğunu gösteriyordu.

   Bu örnekte, bir denetim sonucu tespit edilen ve giderilmesi gereken eksiklikler vurgulanmıştır.

4. Sanatçının son eserindeki küçük nevakıs, genel estetiği bozmasa da dikkatli gözlerden kaçmadı.

   Bu kullanım, bir sanat eserindeki ufak kusurları veya noksanları ifade eder.

5. İnsan ruhunun nevakıs yönlerini kabullenmek, kişisel gelişimin ilk adımıdır.

   Bu cümle, kelimenin soyut ve mecazi bir bağlamda, insanın kendi eksiklerini ve kusurlarını fark etmesi anlamında kullanılışını gösterir.

Nevakıs Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Nevakıs kelimesi, Türkçede “eksiklikler” veya “kusurlar” gibi ifadelerle eşanlamlı olarak kullanılabilir. Kelimenin bağlamına göre farklı eş ve yakın anlamlılar tercih edilebilir.

Eş Anlamlıları:

• Eksiklikler: Bir şeyin tam olmaması durumu, noksan yönleri.
• Kusurlar: Bir şeydeki yanlışlar, hatalar veya beğenilmeyen yönler.
• Noksanlar: Tamamlanmamış veya yetersiz kalmış kısımlar, eksik olan şeyler.

Yakın Anlamlıları:

• Yetersizlikler: Beklenen düzeyde olmama hali, kafi gelmeme durumu.
• Gedikler: Bir bütünün parçalarında oluşan boşluklar veya eksiklikler.
• Aksaklıklar: Bir işin veya sistemin düzgün işlememesine neden olan sorunlar.

Zıt Anlamlıları:

• Tamamlık: Bir şeyin eksiksiz ve bütün olması durumu.
• Mükemmellik: Hiçbir kusuru olmama, ideal olma hali.
• Fazlalık: Gerekenden fazla olma, aşırılık.

İlgili İçerikler

• He Ne Demek? He TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• En Ne Demek? En TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Hendek Ne Demek? Hendek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Nevakıs Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Nevakıs ne demek kısaca?

   Nevakıs, Arapça kökenli bir kelime olup kısaca “eksiklikler, kusurlar veya noksanlar” anlamına gelir.

2. Nevakıs hangi dilden gelir?

   Nevakıs kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiştir ve Arapça “nakıs” kelimesinin çoğuludur.

3. Nevakıs kelimesinin eş anlamlısı nedir?

   Nevakıs kelimesinin eş anlamlıları arasında “eksiklikler”, “kusurlar” ve “noksanlar” sayılabilir.

4. Nevakıs cümle içinde nasıl kullanılır?

   Nevakıs kelimesi, “Projenin tesliminden önce tüm nevakıs giderildi.” gibi cümlelerde, bir şeyin eksik veya kusurlu yönlerini belirtmek için kullanılır.

5. Nevakıs kelimesi TDK’da var mı?

   Evet, Nevakıs kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te “eksiklikler, kusurlar, noksanlar” anlamıyla yer almaktadır.