Meyhaneli Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Meyhaneli, Farsça kökenli bir sıfat olup meyhanesi olan, meyhaneye giden veya meyhane ile ilişkili anlamına gelir. Bu kelime, genellikle bir yerin veya kişinin meyhane kültürüyle olan bağını ifade etmek için kullanılır.

Günlük konuşmada sıkça duyduğumuz veya edebiyat eserlerinde karşılaştığımız bazı kelimeler, barındırdıkları anlam katmanlarıyla dikkat çeker. Özellikle sosyal ve kültürel yaşamın bir yansıması olan ‘meyhane’ kavramıyla ilişkili olarak **Meyhaneli** kelimesi de bu türden bir derinliğe sahiptir. Bir yerin ya da kişinin kimliğini belirten bu sıfat, Zaman zaman farklı çağrışımlarla kullanılır. Bu yazıda, **Meyhaneli** kelimesinin dilimizdeki yerini, TDK’daki karşılığını ve çeşitli kullanım örneklerini detaylıca inceleyeceğiz.

Meyhaneli Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüklerinde yer alan **Meyhaneli** kelimesi, dilimizde bir sıfat olarak işlev görür. Bu kelime, temel olarak ‘meyhanesi olan’ veya ‘meyhaneye devam eden, meyhane müdavimi’ anlamlarını taşır. Bir yerleşim yeri, bir sokak veya bir mahalle için kullanıldığında, o bölgede meyhanelerin bulunduğunu veya meyhane kültürünün yoğun olduğunu ifade eder. Örneğin, ‘Meyhaneli bir sokak’ dendiğinde, o sokakta birden fazla meyhanenin olduğu anlaşılır. Öte yandan, bir kişi için kullanıldığında ise, o kişinin düzenli olarak meyhaneye gittiğini, meyhane ortamını sevdiğini veya meyhane kültürüyle iç içe olduğunu belirtir. Bu bağlamda, kelime bazen bir yaşam tarzını veya sosyal alışkanlığı da çağrıştırabilir. Dolayısıyla, **Meyhaneli** kelimesi hem fiziki bir özelliği hem de bir davranış biçimini niteleyebilir.

Meyhaneli Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

**Meyhaneli** kelimesi, Türkçe **-li** yapım ekinin, Farsça kökenli **meyhane** kelimesine eklenmesiyle oluşmuştur. Farsçada “mey” (şarap) ve “hane” (ev) kelimelerinin birleşimiyle meydana gelen **meyhane** (میخانه), “şarap evi” anlamına gelir. Bu kelime, Osmanlı Türkçesi döneminde dilimize girmiş ve günlük hayatta yaygın bir şekilde kullanılmıştır. Türkçeye geçişinden sonra anlamında büyük bir kayma yaşanmamış, ancak zamanla “içki içilen yer” genel tanımına oturmuştur. **Meyhaneli** sıfatı da, bu köken kelimenin üzerine eklenerek, “meyhaneye sahip olan” veya “meyhaneyle ilişkili olan” anlamını kazanmıştır. Kelimenin yapısı, Türkçenin eklemeli dil yapısına güzel bir örnek teşkil eder.

Meyhaneli Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

**Meyhaneli** kelimesi, farklı bağlamlarda bir yerin veya kişinin özelliğini vurgulamak için kullanılır. İşte bu kelimenin cümle içinde kullanımına dair beş örnek:

1. Eski İstanbul’da, Haliç kıyısındaki o **meyhaneli** sokakların kendine özgü bir cazibesi vardı.
   Bu cümle, belirli bir coğrafi bölgenin karakteristiğini, yani meyhanelerin varlığını vurgulamaktadır.
2. Yeni taşındığı mahalle, Oldukça canlı ve **meyhaneli** olduğu için akşamları hiç sıkılmıyordu.
   Burada, bir yerleşim yerinin sosyal atmosferini ve eğlence imkanlarını betimlemektedir.
3. O, tam bir deniz insanıydı; balıkçı tekneleri, martılar ve **meyhaneli** iskeleler onun dünyasıydı.
   Bu örnek, bir kişinin Hayat tarzının veya sevdiği ortamların bir parçası olarak meyhaneli yerleri ifade eder.
4. Yıllarca yurt dışında yaşasa da, ruhu hep o eski Beyoğlu’nun **meyhaneli** kaldırımlarında dolaşıyordu.
   Bu cümle, kişinin geçmişle olan duygusal bağını ve özlemini, meyhanelerin bulunduğu mekanlar üzerinden anlatır.
5. Onun **meyhaneli** sohbetleri, derin anlamlar ve unutulmaz hikayelerle doluydu.
   Burada, kişinin sohbet tarzının meyhane ortamının samimiyetini, sıcaklığını ve derinliğini yansıttığını ima eden, mecazi bir kullanım söz konusudur.

Meyhaneli Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

**Meyhaneli** kelimesinin doğrudan birebir eş anlamlısı olmasa da, bağlama göre kullanılabilecek bazı yakın anlamlı ifadeler bulunmaktadır:

• Eş Anlamlıları:
  • **Meyhanesi olan:** Bir yerin fiziksel özelliğini, yani meyhane barındırdığını ifade eder.
  • **Meyhane müdavimi:** Bir kişi için kullanıldığında, o kişinin düzenli olarak meyhaneye gittiğini, meyhane ortamını sevdiğini belirtir.
  • **İçkili mekan:** Daha genel bir ifade olup, içki servis edilen her türlü yeri kapsar, ancak **meyhaneli**nin özgün atmosferini tam yansıtmayabilir.
• Yakın Anlamlıları:
  • **Tavernası olan:** Özellikle Akdeniz kültüründe meyhaneye benzer işlev gören yerleri tanımlar.
  • **Barlı:** İçki servisi yapılan ve genellikle daha modern bir atmosfere sahip yerleri anlatır.
  • **Eğlenceli (mekan için):** Meyhanelerin sunduğu neşeli ve sosyal ortamı vurgulayabilir.
• Zıt Anlamlıları:
  • **Meyhanesiz:** Meyhane bulunmayan bir ortamı veya yeri ifade eder.
  • **İçkisiz:** Alkol servisi yapılmayan yerleri veya alkol tüketmeyen kişileri tanımlar.
  • **Ayık (kişi için):** Alkol etkisinde olmayan, bilinci açık kişiyi belirtir.
  • **Sakin (mekan için):** Gürültülü ve hareketli meyhane ortamının aksine huzurlu ve sessiz yerleri anlatır.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Meyhaneli Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Meyhaneli ne demek kısaca?
  Meyhaneli, meyhanesi olan veya meyhaneye düzenli olarak giden kişi ya da yer anlamına gelen bir sıfattır. Genellikle meyhane kültürüyle ilişkili durumları tanımlar.
• Meyhaneli hangi dilden gelir?
  Meyhaneli kelimesi, Farsça kökenli “meyhane” kelimesine Türkçe “-li” yapım ekinin eklenmesiyle oluşmuştur.
• Meyhaneli kelimesinin eş anlamlısı nedir?
  Meyhaneli kelimesinin doğrudan tek bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, “meyhanesi olan”, “meyhane müdavimi” veya “içkili mekan” gibi ifadeler bağlamına göre kullanılabilir.
• Meyhaneli cümle içinde nasıl kullanılır?
  Bu kelime, bir yerin özelliğini belirtirken (“meyhaneli sokaklar”) veya bir kişinin alışkanlığını anlatırken (“meyhaneli sohbetler”) kullanılabilir.
• Meyhaneli kelimesi TDK’da var mı?
  Evet, Meyhaneli kelimesi Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüklerinde yer almakta ve tanımlanmaktadır.