Ladesli Ne Demek? Ladesli TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Ladesli, Farsça kökenli bir sıfat olup lades kemiği bulunan veya lades oyunuyla ilgili olan anlamına gelir. Özellikle tavuk ve hindi gibi kanatlı hayvanların göğüs kemiğindeki çatallı kemiği ifade etmek için günlük dilde sıkça kullanılır.

Günlük yaşamda özellikle mutfakta veya geleneksel oyunlarda adını duyduğumuz ‘ladesli’ kelimesi, pek çok kişinin merak ettiği bir ifade olarak öne çıkar. Genellikle bir nesnenin ya da durumun belirgin bir özelliğini tanımlamak için kullanılır. Özellikle çocukluk anılarında yer eden lades oyunuyla da yakından ilişkilidir. Bu metinde, ‘ladesli’ kelimesinin TDK’daki yerini, kökenini ve farklı kullanım bağlamlarını detaylıca inceleyeceğiz.

Ladesli Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre ladesli kelimesi, bir sıfat olarak tanımlanır ve ‘ladesi olan’ anlamını taşır. Bu ifade, genellikle kanatlı hayvanların Göğüs kısmında bulunan, iki uçlu ve çatallı yapıya sahip olan lades kemiğini barındıran nesneler veya durumlar için kullanılır. Özellikle tavuk, Hindi gibi kümes hayvanlarının pişirilmesi sonrası ortaya çıkan ve geleneksel lades oyunuyla ilişkilendirilen bu kemiğin varlığını belirtir. Dolayısıyla, bir şeyin ‘ladesli’ olması, o şeyin içinde lades kemiği bulunduğunu veya lades oyunu için uygun olduğunu gösterir. Bu kullanım, kelimenin en yaygın ve gerçek anlamını oluşturur.

Ladesli Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Ladesli kelimesinin etimolojik kökeni, ‘lades’ kelimesine dayanır. ‘Lades’ kelimesi, Farsça kökenli olup ‘şans’ veya ‘kısmet’ anlamına gelen ‘lād’ kelimesinden türemiş olabilir. Bazı kaynaklar ise Arapça ‘al-ades’ kelimesinden geldiğini, bunun da bir tür oyun adı olduğunu belirtir. Türkçeye bu oyunun ve kemiğin adıyla birlikte geçmiş, sonrasında ise Türkçe yapım eki olan ‘-li’ ekiyle ‘ladesi olan’ anlamını kazanmıştır. Kelime, zamanla anlam kaymasına uğramamış, orijinal anlamını koruyarak belirli bir özelliği ifade eden bir sıfat olarak dilimizdeki yerini almıştır.

Ladesli Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. “Bu tavuk ladesli olduğu için kemiğini saklayıp lades oynayabiliriz.”
   (Günlük kullanımda, yemeğin içindeki lades kemiğine atıfta bulunur.)
2. “Çocuklar, sofrada kalan ladesli kemiği kimin alacağı konusunda tatlı bir tartışmaya girdi.”
   (Geleneksel bir oyunun malzemesi olarak lades kemiğinin önemini vurgular.)
3. “Eski bir ritüel olarak, ladesli kemiği kırarken dilek tutulurdu.”
   (Kültürel bir uygulamayı ve lades kemiğinin Metaforik kullanımını gösterir.)
4. “Lokantanın menüsünde ‘özel soslu ladesli hindi’ olarak belirtilen Yemek, müşterilerin ilgisini çekti.”
   (Resmi veya ticari bağlamda, yemeğin bir özelliğini tanımlamak için kullanılır.)
5. “Onunla her karşılaştığımızda içimde bir ladesli durum oluşur, sanki aramızda söylenmemiş bir anlaşma varmış gibi.”
   (Mecazi bir kullanım olup, iki kişi arasında gizli bir anlaşma veya rekabet potansiyelini ifade eder.)

Ladesli Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• Ladesi Olan: Kelimenin doğrudan ve en net eş anlamlısıdır, lades kemiğine sahip olma durumunu ifade eder.
• Lades Kemiği Barındıran: Daha açıklayıcı bir ifade olup, lades kemiğinin varlığını vurgular.
• Kısmetli (mecazi): Lades oyununun sonucunda şanslı çıkma durumuna gönderme yaparak mecazi bir eş anlamlı olarak kullanılabilir.

Yakın Anlamlıları:

• Lades Oyunu İçin Uygun: Lades kemiğinin kullanım amacına yönelik bir yakın anlamlıdır.
• Çatallı Kemiğe Sahip: Lades kemiğinin fiziksel yapısına odaklanan bir ifadedir.

Zıt Anlamlıları:

• Ladesi Olmayan: Lades kemiğinin bulunmadığı durumu ifade eder.
• Kemiksiz (bu bağlamda): Özellikle lades kemiği bağlamında, o kemiğin yokluğunu belirtir.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Ladesli Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Ladesli ne demek kısaca?
  Ladesli, lades kemiği bulunan veya lades oyunuyla ilgili olan anlamına gelen bir sıfattır. Genellikle kanatlı hayvanların göğüs kemiğindeki çatallı kemiği ifade eder.
• Ladesli hangi dilden gelir?
  Ladesli kelimesi, ‘lades’ kelimesinden türemiştir. ‘Lades’ kelimesinin Farsça ‘lād’ kelimesinden veya Arapça ‘al-ades’ kelimesinden geldiği düşünülmektedir.
• Ladesli kelimesinin eş anlamlısı nedir?
  Ladesli kelimesinin en yaygın eş anlamlısı ‘ladesi olan’ veya ‘lades kemiği barındıran’ ifadeleridir. Mecazi olarak ‘kısmetli’ de kullanılabilir.
• Ladesli cümle içinde nasıl kullanılır?
  Ladesli kelimesi, "Bu tavuk ladesli olduğu için kemiğini saklayıp lades oynayabiliriz" gibi cümlelerde, bir nesnenin lades kemiği taşıdığını belirtmek için kullanılır.
• Ladesli kelimesi TDK’da var mı?
  Evet, Ladesli kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta olup, ‘ladesi olan’ anlamıyla tanımlanmıştır.