Ladeslenmek, Yunanca kökenli bir fiil olup, iki kişi arasında bir dilek tutularak oynanan lades oyununa başlamak anlamına gelir. Bu kelime, genellikle eğlenceli bir anlaşma veya birini bir konuda sıkıştırma bağlamında günlük dilde yaygın olarak kullanılır.

Günlük konuşmalarda, özellikle çocuklar arasında veya yetişkinlerin eğlenceli anlarında sıkça duyduğumuz ‘lades’ kelimesi, bir fiil olarak ‘ladeslenmek’ şeklinde karşımıza çıkar. Bu eylem, iki kişinin bir dilek tutarak bir anlaşmaya varması durumunu ifade eder. Genellikle bir konuyu hatırlatma veya birine küçük bir görev verme amacı taşır. Bu içerikte, ‘ladeslenmek’ kelimesinin TDK’daki yerini, kökenini, çeşitli kullanım örneklerini ve eş anlamlılarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Ladeslenmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre ladeslenmek fiili, iki kişi arasında, genellikle bir tavuk veya hindi kemiği (lades kemiği) kullanılarak oynanan bir oyuna girişmek, bu oyunu kabul etmek anlamını taşır. Bu oyun, kemiğin ikiye ayrılmasıyla başlar ve taraflardan birinin diğerine fark ettirmeden bir eşya vermesi veya bir eylemi gerçekleştirmesi üzerine kurulu bir hatırlatma ve dikkat oyunudur. Ladeslenen kişiler, birbirlerine belirli bir süre içinde bir şey vermemeye veya bir şeyi hatırlatmamaya çalışır; unutan kişi ladesi kaybeder. Bu bağlamda, kelime bir anlaşma yapma ve bu anlaşmaya bağlı kalma eylemini ifade eder.

Ladeslenmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Ladeslenmek kelimesinin kökeni, dilimize Yunancadan geçmiş olan lades kelimesine dayanır. Yunancada ‘lades’ veya ‘alades’ gibi kelimelerin çeşitli oyunları veya bir şeyi yakalama, ele geçirme anlamlarına geldiği düşünülmektedir. Türkçeye özgü ‘-lenmek’ fiil yapım eki ile birleşerek ‘lades oyunu oynamak’ veya ‘lades anlaşması yapmak’ anlamını kazanmıştır. Kelime, Türkçede anlam kaymasından ziyade, mevcut bir isimden fiil türetme yoluyla yeni bir eylem ifade etmek üzere genişlemiştir. Özellikle çocuk oyunları ve eğlenceli taahhütler bağlamında dilimizde yerini sağlamlaştırmıştır.

Ladeslenmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Yemekten sonra kalan lades kemiğini gören çocuklar, hemen ladeslenmek için birbirleriyle yarıştı.

   Bu cümle, kelimenin Temel anlamını, yani lades oyununa başlama eylemini, çocukların heyecanıyla birlikte anlatır.

2. Sana bu sırrı veriyorum, ama dikkat et, sakın unutma, ladeslendik!

   Burada kelime, iki kişi arasında yapılan eğlenceli bir anlaşmayı ve bir konuyu hatırlatma taahhüdünü ifade eder.

3. Eğer toplantıda proje detaylarını atlamayı unutursa, onu kesinlikle ladesleyeceğim diye içinden geçirdi.

   Bu örnek, kelimenin mecazi olarak birini bir konuda yakalama, köşeye sıkıştırma veya ona unuttuğu bir şeyi hatırlatma niyetini gösterir.

4. Eski arkadaşlar bir araya gelince, çocukluk günlerini anımsamak ve eğlenmek adına tekrar ladeslendiler.

   Cümle, kelimenin nostaljik ve sosyal bir bağlamda, geçmişi canlandırma ve eğlence amaçlı kullanımını vurgular.

5. Bu kadar önemli bir sorumluluğu Nasıl unuttun, sanki benimle Bilerek ladeslenmişsin gibi davranıyorsun!

   Bu kullanım, birinin kasten bir şeyi unuttuğunu veya bir anlaşmayı ihlal ettiğini ima eden, biraz sitemkar ve mecazımsı bir durumu ifade eder.

Ladeslenmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Ladeslenmek kelimesi, kendine özgü bir eylemi ifade ettiği için doğrudan ve tam eş anlamlıları bulmak zor olabilir. Ancak bağlamına göre kullanılabilecek bazı ifadeler şunlardır:

Eş Anlamlıları:

• Anlaşmak: Bir konuda karşılıklı mutabakata Varmak, söz birliği etmek. Ladeslenmek de bir tür anlaşmayı içerir.
• Pakt Yapmak: Genellikle daha ciddi ve resmi anlaşmalar için kullanılsa da, lades oyununun temelindeki söz verme eylemini ifade edebilir.
• Sözleşmek: İki taraf arasında belirli bir konuda mutabık kalmak ve söz vermek.

Yakın Anlamlıları:

• Taahhüt Etmek: Bir şeyi yapmayı veya yapmamayı üstlenmek.
• Söz Vermek: Bir şeyi gerçekleştireceğine dair güvence vermek.
• Mutabık Kalmak: Bir konuda fikir birliğine varmak.

Zıt Anlamlıları:

• İptal Etmek: Yapılan bir anlaşmayı veya sözleşmeyi geçersiz kılmak.
• Vazgeçmek: Bir karardan veya eylemden caymak, verilen sözden dönmek.
• Reddetmek: Bir teklifi veya anlaşmayı kabul etmemek.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Ladeslenmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ladeslenmek ne demek kısaca?

Ladeslenmek, iki kişi arasında bir dilek tutularak oynanan lades oyununa başlamak veya bu oyunun kuralları çerçevesinde bir anlaşma yapmak anlamına gelir.

Ladeslenmek hangi dilden gelir?

Bu kelime, Türkçeye Yunanca kökenli “lades” kelimesinden geçmiş ve sonuna Türkçe fiil yapım eki “-lenmek” getirilerek türetilmiştir.

Ladeslenmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Ladeslenmek kelimesinin tam bir eş anlamlısı olmamakla birlikte, bağlamına göre “anlaşmak”, “pakt yapmak” veya “sözleşmek” gibi kelimeler yakın anlamda kullanılabilir.

Ladeslenmek cümle içinde nasıl kullanılır?

Bu kelime, genellikle “Çocuklar, tavuk yemeğinden sonra hemen ladeslenmek için kemiği kaptılar.” gibi bir anlaşmaya başlama veya birini bir konuda sıkıştırma bağlamında kullanılır.

Ladeslenmek kelimesi TDK’da var mı?

Evet, “ladeslenmek” kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta olup, fiil olarak tanımlanmıştır.