TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiilden türemiş bir isim olarak tanımlanan Kesiliverme, bir eylemin çabucak veya beklenmedik bir şekilde durması, son bulması anlamını taşır. Bu ifade, günlük hayatta anlık kesintileri veya ani duraksamaları anlatmak için sıkça kullanılır.
Günlük konuşmada bazen bir işin veya durumun aniden sona ermesini ifade etmek için kullanılan kelimelerden biri de Kesilivermedir. Özellikle beklemediğimiz bir anda gerçekleşen duraksamaları veya ani bitişleri anlatırken bu ifadeye başvururuz. Bu kelime, eylemin hızına ve beklenmedik doğasına vurgu yapan güçlü bir yapıdır. Şimdi, Kesiliverme kelimesinin dilimizdeki yerini, TDK anlamını, kökenini ve çeşitli kullanım örneklerini yakından inceleyelim.
Kesiliverme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
TDK Güncel Türkçe Sözlük’e göre Kesiliverme, fiilden türemiş bir isimdir ve temel olarak bir eylemin, sürecin veya durumun beklenmedik bir anda, hızla ve birdenbire sona ermesi, durması veya kesintiye uğraması anlamını taşır. Bu kelime, ‘kesilmek’ fiiline ‘-(i)vermek’ tezlik fiili ekinin eklenmesiyle oluşmuş, eylemin aniden ve çabucak gerçekleştiği vurgusunu güçlendirir. Bu yapı, bir şeyin akışının ansızın bozulmasını, sonlanmasını veya duraksamasını anlatmak için kullanılır. Örneğin, bir sesin aniden kesilmesi, bir yolculuğun yarıda kesilmesi gibi durumlarda bu ifadeye başvurulur. Kelime, günlük dilde Sıklıkla karşılaşılan, ani ve beklenmedik duruşları veya bitişleri tanımlayan güçlü bir ifadedir.
Kesiliverme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Kesiliverme kelimesi, Türkçe kökenli bir yapıdır. Temelinde “kesmek” fiili bulunur. “Kesmek” fiilinden “kesilmek” Edilgen fiili türemiştir. Ardından, eylemin çabukluğunu ve tezliğini ifade eden “-ivermek” (tezlik fiili) eki bu fiile eklenerek “Kesilivermek” birleşik fiili meydana gelmiştir. Son olarak, bu fiil “-me” Mastar ekiyle isimleştirilerek Kesiliverme şeklinde dilimize yerleşmiştir. Bu yapı, doğrudan Türkçe’nin kendi dil bilgisi kuralları içinde oluşturulmuş olup, herhangi bir yabancı dilden alıntı değildir. Anlam kayması yerine, eylemin niteliğini (çabukluk, anilik) vurgulayan bir anlam genişlemesi söz konusudur.
Kesiliverme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
- Ani bir elektrik kesintisiyle şehrin ışıkları bir anda kesiliverme noktasına geldi.
Bu cümle, elektriğin beklenmedik bir şekilde aniden durmasını ifade eder.
- Konuşması, beklenmedik bir öksürükle birdenbire kesiliverme tehlikesi yaşadı.
Burada, bir konuşmanın ani bir engelle duraksamasını anlatır.
- Projenin finansmanı durunca, tüm çalışmaların kesiliverme riski belirdi.
Bu ifade, bir projenin maddi destek yokluğu nedeniyle aniden durma olasılığını belirtir.
- Şairin ilhamı, en güzel dizeleri yazarken aniden kesiliverme eğilimi gösteriyordu.
Yaratıcı bir sürecin veya ilhamın beklenmedik bir anda sona ermesini betimler.
- Uzun yolculukları sırasında, aracın motorundan gelen sesin aniden kesilivermesi onları şaşırttı.
Bu cümle, motorun beklenmedik bir arıza nedeniyle çalışmayı durdurmasını anlatır.
Kesiliverme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Kesiliverme kelimesi, bir eylemin ani ve çabuk bitişini ifade ettiği için, doğrudan birebir eş anlamlısı bulmak zor olabilir. Ancak, benzer bağlamlarda kullanılabilecek veya yakın anlam taşıyan kelimeler mevcuttur.
Eş Anlamlıları / Yakın Anlamlıları:
- Ani Durma: Bir sürecin veya eylemin beklenmedik bir anda sona ermesi.
- Bitiş (ani): Bir şeyin hızlı ve öngörülmeyen bir şekilde sonlanması.
- Duruş (anlık): Kısa süreli ve beklenmedik bir mola veya kesinti.
- Tükenme (ani): Bir kaynağın veya enerjinin hızla sona ermesi.
Zıt Anlamlıları:
- Devamlılık: Bir eylemin veya durumun kesintisiz olarak sürmesi.
- Süreklilik: Hiç durmadan, kesintiye uğramadan devam etme durumu.
- Başlama (ani): Bir şeyin aniden ve hızla başlaması (anlam olarak tersi).
İlgili İçerikler
- Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Konduruverme Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
Kesiliverme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Kesiliverme ne demek kısaca?
Kesiliverme, bir eylemin veya durumun aniden, çabucak ve beklenmedik bir şekilde sona ermesi veya durması anlamına gelir. Tezlik fiili ile güçlendirilmiş bir kesilme eylemini ifade eder.
- Kesiliverme hangi dilden gelir?
Bu kelime, Türkçe kökenli olup “kesmek” fiilinden türemiş ve tezlik fiili (-ivermek) ile birleşerek oluşmuştur. Dilimize dışarıdan bir alıntı değildir.
- Kesiliverme kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Doğrudan birebir eş anlamlısı olmamakla birlikte, “ani durma”, “ani bitiş” veya “anlık duraksama” gibi ifadeler benzer bağlamlarda kullanılabilir.
- Kesiliverme cümle içinde nasıl kullanılır?
“Ani bir telefonla toplantı birdenbire kesiliverme tehlikesi atlattı.” şeklinde, bir şeyin beklenmedik şekilde durmasını anlatmak için kullanılır.
- Kesiliverme kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Kesiliverme kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te fiilden türemiş bir isim olarak yer almaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!