TDK Güncel Türkçe Sözlük’te sıfat olarak tanımlanan Kararında, uygun, yerinde ve ölçülü anlamlarını taşır. Bu kelime, bir durumun veya eylemin aşırılıktan uzak, dengeli olduğunu ifade etmek için günlük konuşmada sıkça kullanılır.
Günlük konuşmalarda ve yazılı metinlerde sıkça karşılaştığımız Kararında kelimesi, bir eylemin veya durumun ideal ölçülerde olduğunu belirtmek için kullanılır. Özellikle denge, ölçülülük ve uygunluk gibi kavramların vurgulanması gereken durumlarda bu ifadeye başvurulur. Hayatın birçok alanında, beslenmeden tutuma, davranışlardan kararlara kadar her yerde aranılan bu nitelik, Türkçenin zenginliğini gösteren önemli bir sözcüktür. Bu içerik, Kararında kelimesinin derinlemesine anlamını, kökenini ve çeşitli kullanım biçimlerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.
Kararında Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te Kararında kelimesi, sıfat olarak tanımlanmaktadır. Bu kelime, esasen bir şeyin veya bir durumun ideal, makul ve dengeli bir seviyede olduğunu ifade eder. Ne eksik ne fazla, tam da olması gerektiği gibi bir durumu anlatmak için kullanılır.
1. Anlam (Gerçek): Bir durumun, eylemin veya özelliğin uygun, yerinde ve ölçülü olması hali. Bu anlam, genellikle bir miktarın, yoğunluğun veya sürenin aşırılıktan uzak, ideal seviyede olduğunu belirtir. Örneğin, bir yemeğin tuzu kararında olduğunda, ne tuzsuz ne de çok tuzlu olduğu; tam kıvamında olduğu anlaşılır. Benzer şekilde, bir davranışın kararında olması, o davranışın abartısız, dengeli ve ortama uygun olduğunu gösterir. Bu kullanım, günlük yaşamda sıklıkla karşımıza çıkar ve bir denge arayışını yansıtır.
Kararında Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Kararında kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür. Temelini karar kelimesinden alır ve ona eklenen “-ında” ekiyle oluşmuştur. Karar kelimesi, Türkçede bir işi yapmaya kesinlik verme, bir hükme varma veya bir şeyin belli bir durumu olarak kullanılır. Bu bağlamda, “-ında” eki ile birleşerek “bir karara uygun olarak”, “bir kararın içinde” gibi anlamlar türetilmiştir.
Etimolojik olarak, karar kelimesinin kökeni eski Türkçeye dayanır ve zamanla bugünkü anlam ve yapısına kavuşmuştur. “-ında” eki ise ismin bulunma halini ifade eden, yaygın bir Türkçe ektir. Dolayısıyla, Kararında ifadesi, dilimizde doğal bir türetme yoluyla meydana gelmiş, anlam kaymasından ziyade anlam genişlemesiyle “uygunluk” ve “ölçülülük” niteliğini kazanmıştır. Bu durum, kelimenin Türkçenin dilbilgisel yapısına ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.
Kararında Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Yemeğin tuzu tam kararında olmuş, ellerine sağlık.
Bu cümle, bir yiyeceğin lezzetinin ideal ölçülerde olduğunu, ne az ne çok tuzlu olduğunu belirtir.
Davranışları her zaman kararında olduğu için çevresinde sevilir ve saygı görür.
Bu örnek, bir kişinin hareketlerinin dengeli, ölçülü ve ortama uygun olduğunu ifade eder.
Projenin bütçesi, planlanan iş yüküne göre oldukça kararında belirlenmişti.
Burada, bir kaynağın veya miktarın belirlenen hedeflere uygun, ne aşırı ne de yetersiz olduğunu vurgular.
Hava kararında serinlikteydi, yürüyüş için mükemmel bir akşamdı.
Bu cümle, hava durumunun ne çok sıcak ne de çok soğuk, ideal bir sıcaklıkta olduğunu anlatır.
Sanatçının son tablosundaki renk geçişleri o kadar kararında kullanılmış ki, izleyiciyi büyülüyor.
Bu örnek, sanatsal bir eserdeki unsurların ustaca ve dengeli bir biçimde kullanıldığını, estetik bir uyum sağladığını gösterir.
Kararında Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Eş Anlamlıları:
- Uygun: Bir duruma, amaca veya beklentiye tam olarak uyan, yakışan anlamındadır.
- Yerinde: Bir şeyin doğru zamanda ve doğru konumda olduğunu, isabetli olduğunu belirtir.
- Ölçülü: Herhangi bir aşırılıktan uzak, belirli bir denge ve sınır içinde olanı tanımlar.
- Dengeli: Farklı unsurların birbiriyle uyumlu ve istikrarlı bir şekilde bulunduğunu ifade eder.
Yakın Anlamlıları:
- Makul: Akla ve mantığa uygun olanı, kabul edilebilir seviyeyi anlatır.
- İdeal: Mükemmel olarak kabul edilen, en uygun olanı ifade eder.
Zıt Anlamlıları:
- Aşırı: Normalin, sınırın veya beklentinin çok üzerinde olanı belirtir.
- Fazla: Gerekenden veya beklenenden çok olanı ifade eder.
- Yetersiz: Gereksinimi karşılamayan, eksik olanı tanımlar.
İlgili İçerikler
- Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Kararında Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kararında ne demek kısaca?
Kararında, kısaca uygun, yerinde ve ölçülü anlamına gelen bir sıfattır. Bir şeyin tam olması gerektiği gibi, dengeli ve aşırılıktan uzak olduğunu ifade eder.
Kararında hangi dilden gelir?
Kararında kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür. Temelini “karar” kelimesinden alır ve “-ında” ekiyle türetilmiştir.
Kararında kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Kararında kelimesinin başlıca eş anlamlıları arasında uygun, yerinde ve ölçülü kelimeleri sayılabilir.
Kararında cümle içinde nasıl kullanılır?
Kararında kelimesi, “Yemeğin tuzu tam kararında olmuştu.” veya “Davranışları her zaman kararında olurdu.” gibi cümlelerde bir şeyin dengeli ve ideal olduğunu belirtmek için kullanılır.
Kararında kelimesi TDK’da var mı?
Evet, Kararında kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır. TDK’ya göre bu kelime “uygun, yerinde, ölçülü” anlamlarına gelir.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!