Kantar Ne Demek? Kantar TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Kantar, Arapça kökenli bir isim olup, büyük ve ağır cisimlerin ağırlığını ölçmek için kullanılan bir tartı aletidir. Özellikle pazar yerlerinde, depolarda ve ticarette ürünlerin ağırlığını belirlemede yaygın olarak kullanılır.

Kantar, özellikle ticaret ve ölçüm dünyasında önemli bir yere sahip bir kelimedir. Ağır yüklerin doğru bir şekilde tartılması gerektiğinde akla ilk gelen aletlerden biri olan kantar, yüzyıllardır insanlığın ölçüm ihtiyaçlarını karşılamıştır. Özellikle Pazar yerlerinde, antrepolarda ve üretim tesislerinde karşımıza çıkan bu kelime, bazen bir deyim içinde de anlam kazanır. Bu kapsamlı içerikte, kantar kelimesinin TDK’daki yerini, etimolojik kökenlerini ve Günlük hayattaki çeşitli kullanım biçimlerini detaylıca inceleyeceğiz.

Kantar Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre kantar kelimesi, birden fazla anlam taşımaktadır. Bu anlamlar, kelimenin kullanım bağlamına göre farklılık gösterir:

1. Anlam (Gerçek): Büyük ve ağır yükleri ölçmek için kullanılan, genellikle eşit kollu olmayan, bir tarafında tartılacak cismin asıldığı çengel, diğer tarafında ise hareketli bir ağırlık bulunan özel bir tartı aleti olarak tanımlanır. Bu alet, özellikle pazar yerlerinde, depolarda ve sanayi sektöründe, tonlarca ağırlıktaki ürünlerin hassas bir şekilde ölçülmesinde hayati bir rol oynar.

2. Anlam (Eski Birim): Tarihsel süreçte, özellikle Osmanlı döneminde ve öncesinde kullanılan eski bir ağırlık ölçü birimidir. Bir kantar, yaklaşık olarak yüz okkaya, yani günümüz ölçü birimiyle yaklaşık 56.45 kilograma denk gelmekteydi. Bu anlamıyla kantar, eski metinlerde ve tarihi kayıtlarda sıkça karşımıza çıkarak o dönemin ticari pratikleri hakkında bilgi verir.

Kantar Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Kantar kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiş köklü bir sözcüktür. Arapça “&#x1e33inṭār” (قنطار) kelimesinden dilimize aktarılmıştır. Arapçaya ise muhtemelen Latince “centenarium” kelimesinden veya Yunanca “kentēnarion” (κεντηνάριον) kelimesinden geçmiştir. Bu kelimenin kökenindeki “centum” veya “kentēnarion” gibi ifadeler, “yüz” anlamına gelmekte olup, kelimenin başlangıçta yüz birimlik bir ağırlık ölçüsünü ifade ettiğini düşündürmektedir. Türkçede hem bir ölçü aletinin adı hem de eski bir ağırlık birimi olarak kullanılması, bu etimolojik geçmişle uyum içindedir. Kelime, Türkçeye geçişiyle birlikte anlamını koruyarak günümüze kadar ulaşmıştır.

Kantar Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

Kantar kelimesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşıyarak günlük dilde ve edebi metinlerde karşımıza çıkar. İşte kantar kelimesinin cümle içinde kullanımına dair beş örnek:

1. Pazarcı, sebzeleri büyük kantar ile dikkatlice tarttı ve müşteriye uzattı.

Bu cümle, kantarın günlük hayatta bir tartı aleti olarak kullanımını gösterir.

2. Antrepodaki forklift, yükü kantarın üzerine bırakarak ağırlığının doğru bir şekilde ölçülmesini sağladı.

Bu örnek, kantarın endüstriyel ve ticari alanlardaki kullanımına işaret eder.

3. Eski kayıtlarda, bir kantar pamuğun o dönemde Oldukça değerli olduğu belirtiliyordu.

Bu cümle, kantarın eski bir ağırlık birimi olarak tarihsel bağlamını vurgular.

4. Toplantıda tartışma öyle hararetlendi ki, yöneticinin müdahalesiyle ancak kantarın topuzu kaçmaktan kurtarıldı.

Bu cümle, “kantarın topuzu kaçmak” deyimini kullanarak, durumun kontrolden çıkmaya yaklaştığını anlatır.

5. Çiftçi, hasat ettiği buğdayı satmadan önce köy meydanındaki büyük kantarda tarttı.

Bu örnek, kantarın kırsal kesimde ve tarım ürünleri ticaretindeki rolünü gösterir.

Kantar Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Her kelimenin olduğu gibi kantar kelimesinin de eş ve zıt anlamlıları bulunmaktadır. Bu kelimeler, farklı bağlamlarda kantar yerine kullanılabilir veya zıt bir anlam ifade edebilir.

Eş Anlamlıları:

• Terazi: Genel olarak ağırlık ölçmek için kullanılan bir alet olup, kantarın da bir türü veya benzeri olarak kabul edilebilir.
• Tartı: Bir cismin ağırlığını belirlemeye yarayan her türlü aletin genel adıdır.
• Ağırlık ölçüsü: Özellikle kantarın eski bir ölçü birimi anlamı düşünüldüğünde, bu ifade eş anlamlı olarak kullanılabilir.

Yakın Anlamlıları:

• Baskül: Genellikle daha büyük ve sabit tartılar için kullanılır, kantarla benzer bir işlevi vardır.
• Ölçek: Genel olarak bir şeyi ölçmeye yarayan araç veya sistemdir.

Zıt Anlamlıları:

• Hafiflik: Ağırlık hissinin azlığı veya yokluğu. Kantarın ölçtüğü “ağırlık” kavramının zıttıdır.
• Ölçümsüzlük: Bir şeyin ağırlığının belirlenmemiş olması veya ölçülmemesi Halı. Kantarın işlevinin zıttıdır.

İlgili İçerikler

• Uyanabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Uyarlayabilmek Ne Demek? Uyarlayabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Uyanabilme Ne Demek? Uyanabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Kantar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kantar ne demek kısaca?

Kantar, büyük ve ağır cisimlerin ağırlığını ölçmek için kullanılan özel bir tartı aletidir. Ayni zamanda eski bir ağırlık ölçü birimi olarak da bilinir.

Kantar hangi dilden gelir?

Kantar kelimesi, Türkçeye Arapça “ḳinṭār” kelimesinden geçmiştir. Arapçaya ise muhtemelen Latince veya Yunancadan alıntılanmıştır.

Kantar kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Kantar kelimesinin eş anlamlıları arasında terazi ve tartı sayılabilir. Bazı bağlamlarda baskül de yakın anlamlı olarak kullanılabilir.

Kantar cümle içinde nasıl kullanılır?

“Pazarcı, elmaları kantarda tartarak müşteriye verdi” veya “Eski kayıtlarda bir kantar pamuğun değeri büyüktü” gibi farklı bağlamlarda kullanılabilir.

Kantar kelimesi TDK’da var mı?

Evet, kantar kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır ve hem bir ölçü aleti hem de eski bir ağırlık birimi olarak tanımlanır.