Kadir Mısıroğlu Kimdir? Hayatı ve Mücadelesi

1933 yılında bir Kadir Gecesi’nde Trabzon’un Akçaabat ilçesinde dünyaya gelen Kadir Mısıroğlu, ismini tam da o gece okunan Kadir Suresi’nden almıştır. Türkiye’nin son dönem tartışmalı isimlerinden biri olan Mısıroğlu, hayatı boyunca İslami kimliği ön planda olan bir tarihçi, yazar ve aktivist olarak tanınmıştır. Kendi kaleminden hayat hikayesi, Türkiye’nin yakın tarihine de ışık tutan ilginç detaylarla doludur.

Çocukluk ve Eğitim Yılları

Aile Kökeni ve Doğumu
Kadir Mısıroğlu, 1933 yılı Ramazan ayının 27. gecesi, Kadir Gecesi’nde Trabzon’un Akçaabat ilçesine bağlı Dürbinar Mahallesi’nde dünyaya gelmiştir. Doğduğu sırada mahalle camiinde Seher Mukabelesi okunuyordu ve tam Kadir Suresi okunurken doğum haberi babasına ulaşmıştı. Bu nedenle isminin “Kadir” konulmasına karar verilmiştir.

Babaannesinin itirazı üzerine “Kadir Paşa” adı verilen Mısıroğlu’nun nüfusa ismi ise sadece “Kadir” olarak kaydedilmiştir. Ailesi, Akçaabat’ın köklü ailelerinden olup, hem baba hem de anne tarafı varlıklı ve bilinen sülalelerdendir.

Sağlık Sorunları ve İlginç Yürüme Hikayesi
Mısıroğlu’nun anlattığına göre, çocukken oldukça cılız bir bünyeye sahipti. Öyle ki dört yaşına kadar yürüyememişti. Bir gün kapılarına gelen dilenci kılıklı bir kişi, annesine kurban kesip kanıyla çocuğu yıkamasını söylemiş. Annesi bu tavsiyeyi yerine getirdikten sonra Mısıroğlu’nun yürümeye başladığına inanılıyor. İlginç olan ise, annesinin ikram için içeri girip çıktığında bu kişiyi bulamamasıdır.

Eğitim Hayatındaki Zorluklar
Cılız yapısı nedeniyle yedi yaşında okula gönderilmeyen Mısıroğlu, sekiz yaşında Akçaabat Merkez İlkokulu’na başladı. O dönemde İslam karşıtı politikaların yoğun olduğu bir ortamda, okul öncesi gittiği Kur’an kursu sık sık jandarma baskınlarına uğruyordu.

İlkokuldan sonra babası onu okutmak istemeyerek bir terzinin yanına çırak olarak verdi. Ancak Mısıroğlu’nun okuma aşkı o kadar fazlaydı ki sürekli kitap okuyor, terzi dükkanından kaçıyordu. Hatta annesi bu duruma kızarak biriktirdiği tüm kitapları yakmıştı.

Ortaöğretim ve Fikirlerinin Oluşumu

Akçaabat Orta Mektebi Yılları
Arkadaşlarının ve hocalarının baskısıyla babasını ikna eden Mısıroğlu, Akçaabat Orta Mektebi’ne kaydoldu. 1947 yılında Büyük Doğu dergisiyle tanışması, onun fikir dünyasının şekillenmesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Dindar bir aile ortamında yetişmesi nedeniyle CHP, Mustafa Kemal Paşa ve inkılaplara karşı eleştirel bakış açısı bu dönemde oluşmaya başladı.

Ortaokul ikinci sınıftayken Mustafa Kemal Paşa’nın şahsiyeti ve hareketleri hakkındaki fikirleri nedeniyle okuldan bir haftalık uzaklaştırma cezası aldı. Bu, onun yakın tarihle ilgili eleştirel bakış açısının başlangıcı oldu.

Trabzon Lisesi ve Fikir Mücadelesi
1950 yılında Trabzon Lisesi’ne başladığında, fikirleri ve şahsiyeti ana hatlarıyla belirginleşmişti. Kendine özgü bir fikir muhiti oluşturmuş, Mehmed Akif, Kazım Karabekir ve Fevzi Çakmak gibi isimler için anma günleri düzenliyordu.

Bu dönemde “Türk Milliyetçiler Derneği”nin Akçaabat Şubesi’ni açtı ve 1953 yılında derneğin kapatılmasına kadar başkanlığını yürüttü. En yakın arkadaşı, sonradan 27 Mayıs İhtilali’nde öldürülecek olan Özdemir Kazancıoğlu’ydu.

Lise yılları oldukça fırtınalı geçti. İki dindar hocası dışında, okul idaresinin milliyetçilik ve dindarlığa karşı tutumu nedeniyle sık sık disiplin kuruluna çıktı. Namaz odasına asılı takvimdeki Mustafa Kemal Paşa resmini yırtması nedeniyle üç gün okuldan uzaklaştırma cezası aldı.

Üniversite ve Aktivist Kimliğinin Gelişimi

İstanbul Yılları ve Hukuk Fakültesi
1954 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydolan Mısıroğlu, lisedekinden çok daha hareketli ve mücadeleli bir döneme adım attı. Trabzon Liselerinden Yetişenler Cemiyeti’nin yurdunda kalmaya başladı ve bir yıl sonra bu cemiyetin başkanı oldu.

Üniversite yıllarında yedi öğrenci yurdu açıp işleten Mısıroğlu, “Vefa”, “Seyhan”, “Karadeniz” ve “Yıldız” Talebe Yurtları gibi meşhur yurtların kurucusu oldu. Bu faaliyetleri o kadar dikkat çekti ki, Ahmed Emin Yalman’ın Vatan gazetesinde kendisi aleyhine yazılar yazdığı biliniyor.

Evlilik ve Aile Hayatı
1961 yılında Aynur Hanım’la evlenen Mısıroğlu’nun bu evlilikten Abdullah Sünusi (1963), Fatıma Mehlika (1965) ve Mehmed Selman (1973) adlı üç çocuğu oldu.

Yayıncılık ve Siyasi Mücadelesi

Sebil Yayınevi ve İlk Eserleri
1964 yılında “Sebil Yayınevi”ni kuran Mısıroğlu, kendini tamamen yayıncılığa adadı. İlk eseri “Lozan Zafer mi, Hezimet mi?” adlı araştırmanın birinci cildi oldu. Bu eser, 1970 yılındaki genişletilmiş ikinci baskısında “Atatürk Aleyhinde İşlenen Suçlar Hakkında Kanun” kapsamında toplatıldı ve hakkında dava açıldı.

Hapis ve Sürgün Yılları
1970 yılı Ocak ayında İstanbul Milli Türk Talebe Birliği’nde verdiği “Harf İnkılabı” konferansı nedeniyle Eskişehir Örfi İdare Askeri Mahkemesi’nce yedi yıl hapis, beş yıl amme haklarından men ve yirmi ay sürgün cezasına çarptırıldı.

Cezasının infazı Eskişehir Sivil Cezaevi’nde başlayıp İstanbul Sağmalcılar Cezaevi, Bakırköy Akıl Hastanesi Adli Servisi ve Cerrahpaşa Hastanesi Psikiyatri Kliniği’nde devam etti. 1974 yılında çıkarılan genel af ile serbest kaldı.

Mısıroğlu’nun bu ilk hapis deneyimi değildi. Daha önce 27 Mayıs 1960 İhtilali’nden sonra da hapis yatmıştı.

Siyasi Kariyer Denemeleri
1976 yılı başında haftalık Sebil Dergisi’ni çıkarmaya başlayan Mısıroğlu, bu dergideki yazılarından dolayı açılan davalar nedeniyle 1977 genel seçimlerinde MSP’den Trabzon milletvekili adayı oldu. Listedeki ikinci sırada yer aldığı için seçilemedi. Ertesi yıl aynı partiden İstanbul senatör adayı oldu, yine seçilemedi.

1978 yılında MSP Merkez Genel İdare Kurulu’na seçildi. 12 Eylül 1980 Darbesi’nden sonra 13 Ekim 1980’de tüm merkez genel idare kurulu hakkında tutuklama kararı çıkınca, yurtdışına çıkarak Almanya’ya yerleşti.

Gurbet Yılları ve Vatana Dönüş

Sürgün Hayatı
Yurtdışına çıktığında otuzdan fazla ağır ceza davası bulunan Mısıroğlu, önce Frankfurt’a yerleşti. Daha sonra ailesini de yanına aldırdı. Almanya’daki oturma izni sorunları nedeniyle İngiltere’ye geçtiler.

1983 yılı başlarında medya aracılığıyla yurda dönmeye çağrıldı, ancak bu çağrıya uymadı. Bunun üzerine Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı. Bu dönemde İngiltere’den siyasi iltica hakkı istedi.

Gurbet yılları oldukça sıkıntılı geçen Mısıroğlu, maddi imkansızlıklar nedeniyle bir buçuk yıl sonra tekrar Almanya’ya dönmek zorunda kaldı. Kendi ifadesiyle “gurbet içinde gurbet” denilebilecek zorlu bir dönem yaşadı.

Vatana Dönüş
1991 yılında çıkarılan Terör Kanunu ile Türk Ceza Kanunu’nun 163. maddesinin kaldırılması üzerine Mısıroğlu, vatana dönebildi. Vatana dönüşünden altı ay sonra, 22 Haziran 1991’de annesi vefat etti.

Tarihçi Kimliği ve Eserleri

Kadir Mısıroğlu, hukuk eğitimi almasına rağmen daha çok tarihçi kimliğiyle öne çıktı. Özellikle yakın tarih araştırmalarına yoğunlaştı. Osmanlı tarihi, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet dönemi üzerine birçok eser kaleme aldı.

Eserlerinde geleneksel tarih anlayışından farklı bir bakış açısı getirdiği için sık sık eleştirilere maruz kaldı. Lozan Antlaşması, harf inkılabı ve laiklik gibi konulardaki görüşleri tartışma yarattı.

Tartışmalı Bir Tarihçinin Mirası

Kadir Mısıroğlu, Türkiye’nin yakın tarihinde iz bırakmış tartışmalı bir figür olarak hafızalarda yer etti. Kendi ifadeleriyle şekillenen hayat hikayesi, bir yandan Türkiye’nin siyasi ve toplumsal dönüşümüne, diğer yandan İslami kimliği ön planda olan bir aydının mücadelesine ışık tutmaktadır.

Yaşamı boyunca savunduğu fikirler nedeniyle defalarca yargılanan, hapis yatan ve sürgün hayatı yaşayan Mısıroğlu, sevenleri tarafından “davasının adamı”, eleştirenleri tarafından ise “radikal görüşlü bir tarihçi” olarak değerlendirilmiştir.

Etiketler: Kadir Mısıroğlu kimdir, Kadir Mısıroğlu hayatı, Kadir Mısıroğlu eserleri, Sebil Yayınevi, Lozan Zafer mi Hezimet mi, Türk tarihçiler, İslami tarihçi, sürgün yılları, MSP, 12 Eylül dönemi

İlgili İçerikler

• Bircan Bali Kimdir? Kariyeri, Özel Hayatı ve Ekran Yolculuğu
• Yılmaz Tunç Kimdir? Kaç Yaşında, Nereli ve Mesleği Nedir?
• Ali Yerlikaya Kimdir? Kaç Yaşında, Nereli ve Kariyeri Nedir?