Jakarlı Ne Demek? Jakarlı TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Jakarlı, Fransızca kökenli bir sıfat olup jakar dokuma tezgahında özel bir teknikle üretilmiş, desenli kumaş anlamına gelir. Özellikle tekstil ve giyim sektöründe sıkça karşımıza çıkan bu ifade, zengin ve kabartmalı desenleri tanımlamak için kullanılır.

Tekstil dünyasında ve moda sektöründe sıkça duyduğumuz ‘jakarlı’ ifadesi, özel bir dokuma tekniğiyle üretilmiş kumaşları tanımlar. Özellikle giyimden ev tekstiline kadar geniş bir alanda karşımıza çıkan bu kelime, tasarımlara derinlik ve estetik katan desenli yüzeyleri işaret eder. Bu özel terim, kumaşın yapısını ve görsel zenginliğini vurgular. Bu detaylı içerikte, jakarlı kelimesinin TDK anlamından kökenine, kullanım örneklerinden eş anlamlılarına kadar tüm detaylarını keşfedeceksiniz.

Jakarlı Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te Jakarlı kelimesi, bir sıfat olarak tanımlanır ve özellikle tekstil alanında kullanılan özel bir kumaş türünü ifade eder.

1. Anlam (Gerçek): Bu anlamıyla Jakarlı, Jakar dokuma tezgahı adı verilen özel bir makine kullanılarak, kumaşın dokunması sırasında doğrudan üzerine desenlerin işlendiği kumaşları betimler. Bu teknik sayesinde, kumaşın yüzeyinde kabartmalı veya farklı renk iplikleriyle oluşturulmuş karmaşık ve estetik desenler meydana gelir. Bu desenler genellikle kumaşın kendisiyle bütünleşik olup, sonradan baskı yoluyla eklenmiş desenlerden ayrılır. Jakarlı kumaşlar, perdelerden mobilya döşemeliklerine, elbiselerden ceketlere kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir ve kalitesi ile görsel zenginliğiyle öne çıkar. Bu dokuma türü, kumaşa derinlik ve lüks bir görünüm kazandırır.

Jakarlı Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Jakarlı kelimesi, Fransızca kökenli bir sözcüktür. Adını, bu özel dokuma tezgahını icat eden Joseph Marie Jacquard’dan alır. Fransızcada ‘jacquard’ olarak bilinen bu terim, Türkçeye ‘jakar’ olarak geçmiştir ve ‘jakarlı’ şeklinde sıfatlaştırılarak dilimize yerleşmiştir. 19. yüzyılın başlarında geliştirilen jakar dokuma tekniği, karmaşık desenlerin otomatik olarak dokunabilmesini sağlayarak tekstil endüstrisinde devrim yaratmıştır. Bu teknik, delikli kartlar yardımıyla ipliklerin hareketini Kontrol ederek kumaş üzerine detaylı motifler işlemeyi mümkün kılmıştır. Kelimenin Türkçeye geçişi de bu teknikle üretilen kumaşların yaygınlaşmasıyla birlikte olmuştur. Anlamında belirgin bir kayma olmamış, orijinal anlamını koruyarak sadece sıfat formunda kullanılmıştır.

Jakarlı Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

Jakarlı kelimesi, özellikle tekstil ürünlerini ve dokuma tekniklerini tanımlarken sıkça kullanılır. İşte farklı bağlamlarda kullanım örnekleri:

1. “Düğün davetiyesi için seçtiği elbise, zarif bir jakarlı kumaştan yapılmıştı ve ışıkta parlıyordu.”
   Bu cümle, jakarlı kumaşın özel günler için tercih edilen şık ve göz alıcı bir malzeme olduğunu gösterir.
2. “Otel lobisindeki koltuklar, dayanıklı ve desenli jakarlı döşemeliklerle kaplanmıştı, mekana zengin bir hava katıyordu.”
   Burada, jakarlı kumaşın ev veya otel gibi mekanların dekorasyonunda kullanılarak estetik bir Dokunuş sağladığı vurgulanır.
3. “Moda haftasında sergilenen yeni koleksiyon, ağırlıklı olarak İnovatif jakarlı desenlere sahip parçalardan oluşuyordu.”
   Bu örnek, jakarlı kumaşların moda dünyasında yenilikçi ve trend belirleyici tasarımlarda kullanılabileceğini ifade eder.
4. “Annem, eski bir jakarlı örtüyü sandıktan çıkarıp masaya serdiğinde, evin atmosferi bir anda değişti.”
   Bu cümle, jakarlı ürünlerin geçmişten gelen bir değeri ve nostaljik bir hissiyatı olabileceğini anlatır.
5. “Tekstil mühendisleri, daha hafif ve esnek yapıda yeni nesil jakarlı kumaşlar geliştirmek için araştırmalar yapıyor.”
   Bu kullanım, jakarlı dokuma teknolojisinin sürekli geliştiğini ve farklı özelliklerde kumaşlar üretmek için çalışmalar yapıldığını gösterir.

Jakarlı Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Türkçede her kelimenin olduğu gibi Jakarlı kelimesinin de eş ve zıt anlamlıları bulunur. Ancak bu kelime, spesifik bir dokuma tekniğini ifade ettiği için eş anlamlıları genellikle bu özelliği vurgulayan kelimelerden oluşur.

Eş Anlamlıları:

• Desenli: Üzerinde çeşitli motifler veya şekiller bulunan anlamına gelir ve jakarlı kumaşların Temel özelliğini yansıtır.
• Motifli: Belirli bir düzen içinde tekrar eden şekillerle bezenmiş demektir, jakarlı kumaşların karmaşık desenlerini ifade eder.
• Kabartmalı: Yüzeyi pürüzlü, çıkıntılı veya yükseltili olan anlamına gelir; jakarlı dokumanın üç boyutlu etkisini belirtir.

Yakın Anlamlıları:

• Brokar: Kendinden desenli, genellikle ipekten yapılmış, zengin ve kalın bir kumaş türüdür; jakarlı ile benzerlik gösterir.
• Damas: Genellikle tek renk iplikle dokunmuş, ışığa göre desenleri belirginleşen bir jakarlı dokuma türüdür.

Zıt Anlamlıları:

• Düz: Üzerinde hiçbir desen veya motif bulunmayan, tek renkli kumaşları ifade eder.
• Desensiz: Desen özelliği taşımayan, sade ve tekdüze anlamına gelir.
• Düz Renk: Tek bir rengin hakim olduğu, herhangi bir desenin olmadığı durumu tanımlar.

İlgili İçerikler

• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni

Jakarlı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Jakarlı ne demek kısaca?

Jakarlı, özel jakar dokuma tezgahlarında üretilen, kendinden desenli ve genellikle kabartmalı motiflere sahip kumaşları tanımlayan bir sıfattır.

Jakarlı hangi dilden gelir?

Bu kelime, adını dokuma tezgahını icat eden Joseph Marie Jacquard’dan alan Fransızca kökenli bir sözcüktür.

Jakarlı kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Jakarlı kelimesinin eş anlamlıları arasında “desenli”, “motifli” ve “kabartmalı” gibi ifadeler sayılabilir.

Jakarlı cümle içinde nasıl kullanılır?

Örneğin, “Salon için jakarlı perdeler seçtik, odaya çok yakıştı” şeklinde kullanılabilir. Bu, desenli ve özel dokuma kumaşın estetik bir tercih olduğunu belirtir.

Jakarlı kelimesi TDK’da var mı?

Evet, Jakarlı kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almaktadır ve tanımlanmıştır.