Götürüm Ne Demek? Götürüm TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te sıfat olarak tanımlanan **götürüm**, Türkçe kökenli bir kelime olup iş yapamaz, çalışamaz veya sakat kalmış kimse anlamına gelir. Bu terim, özellikle sağlık ve sosyal yardım bağlamlarında, fiziksel veya zihinsel yetersizlikleri olan bireyleri tanımlamak için yaygın olarak kullanılır.

Günlük konuşmada ve özellikle Sağlık alanındaki metinlerde sıkça karşımıza çıkan ‘götürüm’ kelimesi, bir kişinin fiziksel veya zihinsel yeteneklerini kaybetme durumunu ifade eder. Toplumda Zaman zaman yanlış anlaşılan veya eksik bilinen bu kavram, bireylerin yaşam kalitesi üzerinde önemli etkileri olan bir durumu tanımlar. Bu yazıda, götürüm kelimesinin TDK’daki yerini, kökenini ve farklı kullanım bağlamlarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Götürüm Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre **götürüm** kelimesi, genellikle bir kişinin fiziksel veya zihinsel yeteneklerini yitirerek iş yapamaz, çalışamaz veya kendi ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelmesini ifade eder. Bu durum, doğuştan gelen bir engel olabileceği gibi, sonradan yaşanan bir kaza, hastalık veya yaşlılık gibi nedenlerle de ortaya çıkabilir. Kelime, hem bir durumu niteleyen bir **sıfat** olarak hem de bu durumda olan kişiyi ifade eden bir **isim** olarak kullanılabilir. Temel olarak, bireyin bağımsız Hareket etme, çalışma veya günlük yaşam aktivitelerini sürdürme kapasitesindeki ciddi kısıtlılığı vurgular. Bu bağlamda, ‘götürüm kalmak’ gibi ifadelerle de yaygın olarak karşılaşılır ve kişinin engelli hale gelmesini betimler.

Götürüm Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

**Götürüm** kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür ve dilimizin zengin yapısının bir ürünüdür. Temelinde **’götürmek’** fiili yatar. Bu fiil, bir şeyi bir yerden başka bir yere taşımak anlamının yanı sıra, mecazi olarak bir durumun kötüye gitmesi, bir şeyin elden çıkması gibi anlamları da taşır. ‘Götürüm’ kelimesi ise, bu ‘elden gitme’ veya ‘iş göremez hale gelme’ anlamıyla doğrudan ilişkilidir. Özellikle ‘götürülmek’ fiilinden türediği ve bir şeyin ya da bir kişinin işlevini yitirmiş, başka bir yere taşınmaya veya bakıma muhtaç hale gelmiş durumunu ifade ettiği düşünülür. Bu etimolojik yapı, kelimenin günümüzdeki ‘iş yapamaz, sakat kalmış’ anlamını güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Götürüm Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Geçirdiği ağır kaza sonrası **götürüm** kaldı ve bir daha eskisi gibi yürüyemedi.
   Bu cümle, bir kişinin kaza sonucu kalıcı olarak hareket yeteneğini kaybettiğini anlatır.
2. Yaşlılık ve çeşitli hastalıklar nedeniyle babamın son yılları **götürüm** bir şekilde geçti.
   Burada, yaşlılığın getirdiği fiziksel kısıtlamaları ve bakıma muhtaçlığı ifade eder.
3. Toplumun **götürüm** bireylere yönelik daha fazla destek sunması gerekmektedir.
   Bu kullanım, engelli bireylere yönelik toplumsal desteğin önemini vurgular.
4. Ekonomik kriz nedeniyle birçok sektör adeta **götürüm** hale geldi, üretim durma noktasına geldi.
   Bu örnekte kelime mecazi anlamda, bir sektörün işlevsiz, verimsiz hale geldiğini belirtir.
5. Doktorlar, hastanın durumunun ağırlaşmasıyla **götürüm** kalma riskinin yüksek olduğunu belirtti.
   Cümle, bir hastalığın ilerlemesiyle kişinin kalıcı olarak engelli olma ihtimalini ifade eder.

Götürüm Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

**Eş Anlamlıları:**

• **Sakat**: Fiziksel bir bozukluğu veya eksikliği olan kişileri tanımlamak için kullanılır.
• **Engelli**: Fiziksel veya zihinsel bir yetersizliği nedeniyle günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlamalar yaşayan bireyler için genel bir terimdir.
• **Malul**: İş göremez durumda olan, çalışma yeteneğini kaybetmiş kimse anlamında kullanılır.

**Yakın Anlamlıları:**

• **Felçli**: Özellikle belirli bir kas grubunun veya vücut bölgesinin hareket yeteneğini kaybetmiş kişiyi ifade eder.
• **Yatalak**: Uzun süre yatağa bağımlı kalmış, hareket edemeyen kişiler için kullanılır.
• **İş göremez**: Çalışma yeteneğini tamamen veya kısmen kaybetmiş durumu belirtir.

**Zıt Anlamlıları:**

• **Sağlam**: Fiziksel veya zihinsel olarak hiçbir kusuru olmayan, sağlıklı ve işlevsel durumda olan.
• **Dinç**: Enerjik, güçlü, sağlıklı ve zinde durumda olan kişiyi tanımlar.
• **Hareketli**: Canlı, aktif, yerinde duramayan ve fiziksel olarak yetenekli olan.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Götürüm Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Götürüm ne demek kısaca?
Götürüm, iş yapamaz, çalışamaz veya kendi ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelmiş, sakat kalmış kimse demektir. Genellikle fiziksel veya zihinsel yetersizlik durumlarını ifade eder.

Götürüm hangi dilden gelir?
Götürüm kelimesi, Türkçe kökenli bir sözcüktür ve ‘götürmek’ fiilinden türemiştir.

Götürüm kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Götürüm kelimesinin başlıca eş anlamlıları arasında **sakat**, **engelli** ve **malul** sayılabilir.

Götürüm cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu kelime, bir kişinin fiziksel yeteneklerini kaybetme durumunu ifade etmek için “Kaza sonrası **götürüm** kaldı” gibi cümlelerde kullanılabilir. Mecazi olarak da bir şeyin işlevsiz hale gelmesini anlatır.

Götürüm kelimesi TDK’da var mı?
Evet, **götürüm** kelimesi Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ünde yer almaktadır ve anlamı açıkça belirtilmiştir.