Glikojen Nedir? Glikojen Nelerde Bulunur? Glikojen Ne İşe Yarar?

Glikojen kelimesinin kökeni Fransızcadan gelmektedir. Dilimizdeki Türkçe karşılığı karaciğerdeki glikoz deposu işlevini gören bir kimyasal madde olarak geçmektedir. Glikojen ve alandaki diğer bilimsel terimler bir insanın beslenmesinde geçen sözcüklerdir. Protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineral kelimeleri tüketilen gıdalarda yer alan beslenmenin vücuttaki tasarımını anlatan sözcüklerdir. Bu bakımdan bilgilendirme amaçlı olarak glikojen nedir, ne işe yarar, nelerde bulunur ve nerede depolanır detayları ile derledik.

Glikojen Nedir?

Glikojen, kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardımcı olarak, vücuda fazla gelen glikozun karaciğerde depolandığı halidir. Yeme ve egzersiz alışkanlıkları glikojen seviyesini belirlemede önemli rol oynar. 

Basit şeker olan glikozun depolanmış şekli olan glikojen, karmaşık bir şeker halinde bir araya paketlenmiş çok sayıda glikoz içerir. Vücut glikozu tüketilen besinlerden alarak, bunu hücrelere yakıt olarak kullanır. Kanda fazladan glikoz varsa vücut bunu daha sonra kullanmak üzere glikojen olarak depolar. 

Bu durum vücudun ihtiyaç duyduğunda sabit bir yakıt akışını sürdürmesini sağlar ve bu da vücudun tüm aktivitelerine güç sağlamaya yardımcı olur. İyi dengelendiğinde ise vücudun aşırı yüksek kan şekeri seviyelerinden de korumasını destek olur.

Glikojen Nelerde Bulunur?

Glikojen vücutta karaciğerde depolanmış haliyle bulunur. Besinlerde ise glikojen glikoz olarak bulunur. Glikoz şeker demektir. Karbonhidrat içerikli besinler tüketilerek glikoz sağlanır. Çok tüketildiğinde vücut karaciğerde glikojen olarak depolar.

Glikoz ise birçok tahıl ürününde, baklagillerde, sebze ve meyvelerde bulunur. Glikoz ürününün bulunduğu yiyecekler şöyledir:

Şekerli ürünler karbonhidrat ürünleri olarak geçmektedir.

Bal

Kuru meyvelerden üzüm, kayısı, hurma, incir, erik

Şeker ve şeker ürünleri örneğin pudra şekeri, şekerlemeler, toz şeker, şurup

Hazır bebek mamaları

Enerji içecekleri

Alkolsüz içecekler

Taze olarak sıkılmış meyve suyu

Barbunya

Tatlı patates

Brokoli

Badem

Salatalık

Buğday ekmeği

Çikolata

Fıstık

İşlenmemiş süt

Reçel

Kahvaltılık gevrek

Glikojen Ne İşe Yarar?

Glikojen depolandığı yere göre farklı işlevlere sahiptir. Özellikle kaslarda ve karaciğerde depolanan glikojen kas aktivitesi ve egzersiz için enerji sağlar. Glikojenin vücuttaki görevleri şöyle sıralanır:

Karaciğerde depolanan glikojenin görevi

Vücut kan şekeri seviyesini düzenlemeye yardımcı olmak için karaciğerdeki glikojen deposunu kullanır. Vücut normalde kan şekerini öncelikle insülin hormonlarıyla dikkatli bir şekilde düzenler. Kan şekeri seviyeleri düştüğünde yani hipoglisemi yaşandığında, pankreas daha fazla glukagon salgılar. Glukagon ise karaciğerde glikojenin kan dolaşımınıza girebilmesi için glikoza dönüşmesini tetikleyici bir işlevi bulunur. Bu işleme glikojenoliz adı verilir. Glikoz kan dolaşımına girdiğinde vücuttaki hücreler onu enerji için kullanabilir. Bunun yanında karaciğerdeki glikojen depoları da kas aktivitesine ve egzersiz için destek olur.

Kaslarda depolanan glikojenin görevi

Kaslarda yer alan glikojen, kasların metabolik yakıt kaynağı olarak görülür. Egzersiz yaparken, hareket ederken ya da kasların çalışması için çok fazla enerjiye ihtiyaç duyulur. Vücut glikojenin büyük bir kısmını kaslarda depolayarak enerjiye ihtiyaç duyulduğu durumda kullanır. Kaslarda yer alan glikojenin azalma hızı fiziksel aktivitenin yoğunluğuna bağlı olarak farklılık gösterir. Yüksek tempolu aktiviteler, sürat koşuları glikojen depolarının hızlı bir şekilde tükenmesine neden olabilir. Bunun yanında besinlerde yeterli miktarda karbonhidrat alındığında kaslar glikojenle yenilenir.

İlgili İçerikler

• Yin Yang Sembolünde Eşit Siyah Beyaz Alanlar Neyi Anlatır?
• Uğur Şahin Kimdir? Bilim ve Girişimciliğin İlham Veren Hikayesi
• Epifit Nedir? Epifit Bitki Özellikleri ve Örnekleri Nelerdir?