Fesholma Ne Demek? Fesholma TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan Fesholma, Arapça kökenli bir sözcük olup bir sözleşmenin, anlaşmanın, kurumun veya evliliğin hukuken sonlanması, bozulması anlamını taşır. Bu durum genellikle yasal süreçler veya karşılıklı rızalar neticesinde gerçekleşir.

Hukuk ve bürokrasi dilinde sıkça karşımıza çıkan fesholma kelimesi, Günlük konuşmada da belirli bağlamlarda duyulabilen önemli bir kavramdır. Özellikle anlaşmaların, şirketlerin ya da evliliklerin sonlandırılması gibi durumlarda bu ifadeye rastlarız. Bir durumun yasal olarak sona ermesini anlatan bu terim, genellikle resmi süreçleri işaret eder. Bu yazıda, fesholma kelimesinin derinlemesine anlamını, kökenini ve çeşitli kullanım alanlarını keşfedeceksiniz.

Fesholma Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’e göre fesholma, isim kategorisinde yer alan ve ‘feshetmek’ fiilinden türeyen bir kelimedir. Bu kelime, en genel anlamıyla, herhangi bir hukuki ilişkinin, sözleşmenin, anlaşmanın, kurumun faaliyetlerinin veya bir evliliğin yasal yollarla sona erdirilmesi, bozulması ya da iptal edilmesi durumunu ifade eder. Özellikle hukuk ve ticaret alanlarında sıkça kullanılan bu terim, bir durumun geçerliliğinin ortadan kalktığını ve artık yasal sonuçlar doğurmadığını belirtir. Örneğin, bir şirketin fesholması, o şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi anlamına gelirken, bir sözleşmenin fesholması ise taraflar arasındaki yükümlülüklerin ortadan kalktığını gösterir. Bu süreç genellikle Mahkeme kararı, tarafların karşılıklı rızası veya kanunla belirlenmiş özel şartlar çerçevesinde gerçekleşir.

Fesholma Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Fesholma kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiştir. Arapça kökenli ‘fesḫ’ (فَسْخ) kelimesinden türeyen ‘feshetmek’ fiilinden türemiş bir isimdir. ‘Fesḫ’ kelimesi Arapçada ‘ayırmak, çözmek, bozmak, iptal etmek’ gibi anlamlara gelir. Türkçede ‘feshetmek’ fiili ‘bir şeyi bozmak, dağıtmak, kaldırmak, iptal etmek’ anlamında kullanılmış, fesholma ise bu eylemin Edilgen hali olarak ‘bozulma, sona erme, dağılma’ anlamını kazanmıştır. Özellikle Osmanlıca metinlerde ve hukuki belgelerde yoğun olarak rastlanan bu kelime, zamanla genel dile de yayılmış, ancak daha çok resmi ve hukuki bağlamdaki anlamını korumuştur. Kelimenin anlamında büyük bir kayma olmamış, asıl kökündeki ‘bozma, sona erdirme’ anlamını sürdürmüştür.

Fesholma Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Şirketin mali sıkıntılar nedeniyle fesholma kararı, tüm çalışanları derinden etkiledi.

   Bu cümle, bir şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunu ve bunun sonuçlarını anlatmaktadır.

2. Evlilik birliğinin fesholması, uzun ve yıpratıcı bir hukuk mücadelesi sonucunda gerçekleşti.

   Burada, bir evliliğin yasal olarak sona ermesi, yani boşanma süreci kastedilmiştir.

3. Taraflar arasındaki kira sözleşmesinin fesholması, karşılıklı anlaşma ile sağlandı.

   Bu örnek, bir sözleşmenin tarafların rızasıyla sonlandırıldığını belirtir.

4. Derneğin tüzüğe aykırı faaliyetleri nedeniyle mahkeme kararıyla fesholması gündeme geldi.

   Bu cümle, bir kurumun yasalara uymadığı için yetkili mercilerce kapatılma ihtimalini ifade eder.

5. Uluslararası anlaşmanın fesholması, Diplomatik çevrelerde geniş yankı uyandırdı.

   Bu kullanım, büyük ölçekli ve resmi bir anlaşmanın yürürlükten kaldırılması durumunu açıklar.

Fesholma Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Fesholma kelimesinin anlamdaşları ve karşıtları, kelimenin kullanım bağlamını daha iyi anlamamıza yardımcı olur.

• Eş Anlamlıları:
  • İptal: Bir kararın, anlaşmanın veya belgenin geçersiz kılınması, ortadan kaldırılması.
  • Sona Erme: Bir durumun veya sürecin bitmesi, tamamlanması.
  • Bozulma: Bir bütünlüğün, düzenin veya anlaşmanın geçerliliğini yitirmesi.
  • Dağılma: Bir bütünün parçalara ayrılması, birleşikliğin sona ermesi.
  • Fesih: Hukuki bir ilişkinin tek taraflı veya karşılıklı olarak sonlandırılması eylemi.
• Yakın Anlamlıları:
  • Lafholma: Genellikle hukuki belgelerde, bir maddenin veya hükmün geçersiz kılınması anlamına gelir, fesholma ile benzerlik gösterir.
  • Geçersizlik: Bir şeyin hukuki ya da fiili geçerliliğinin olmaması durumu.
• Zıt Anlamlıları:
  • Kurulma: Bir şeyin oluşturulması, tesis edilmesi, başlangıcı.
  • Tesis: Bir yapının, kurumun veya düzenin kurulması, oluşturulması.
  • Devam: Bir durumun veya sürecin sürdürülmesi, kesintiye uğramaması.
  • Geçerlilik: Bir şeyin hukuki veya fiili olarak yürürlükte olması, kabul edilebilirliği.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Fesholma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Fesholma ne demek kısaca?

  Kısaca fesholma, bir hukuki ilişkinin, sözleşmenin veya kurumun yasal yollarla sona ermesi, bozulması veya iptal edilmesi anlamına gelir.

• Fesholma hangi dilden gelir?

  Fesholma kelimesi, dilimize Arapçadan geçmiş olup, ‘fesḫ’ kökünden türemiştir.

• Fesholma kelimesinin eş anlamlısı nedir?

  Fesholma kelimesinin eş anlamlıları arasında iptal, sona erme, bozulma ve fesih gibi kelimeler yer alır.

• Fesholma cümle içinde nasıl kullanılır?

  Örnek olarak, “Şirketin fesholması, tüm ortaklar için beklenmedik bir durumdu” şeklinde resmi ve hukuki bağlamlarda kullanılabilir.

• Fesholma kelimesi TDK’da var mı?

  Evet, fesholma kelimesi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almakta ve isim olarak tanımlanmaktadır.