Feshedebilme Ne Demek? Feshedebilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Feshedebilme, Arapça kökenli ‘fesih’ kelimesinden türemiş bir isim olup bir anlaşmayı, sözleşmeyi veya kararı geçersiz kılma, ortadan kaldırma yeteneği anlamına gelir. Bu terim, özellikle hukuki ve idari süreçlerde, belirli bir durumu sonlandırma imkanını ifade etmek için yaygın kullanılır.

Günlük konuşmada ve özellikle resmi yazışmalarda karşımıza çıkan ‘feshedebilme’ kelimesi, birçok kişi için anlam derinliği taşıyan önemli bir kavramdır. Hukuki metinlerde, idari kararlarda veya sözleşmelerde sıkça rastladığımız bu ifade, bir durumun sonlandırılabilme imkanını vurgular. Bu yazıda, feshedebilme kavramının TDK sözlük anlamından etimolojik kökenlerine, çeşitli kullanım örneklerinden eş ve zıt anlamlılarına kadar tüm yönlerini kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz.

Feshedebilme Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu’na göre feshetmek fiilinden türeyen feshedebilme, bir isim olarak tanımlanmaktadır. Bu kelime, en genel anlamıyla bir anlaşmayı, sözleşmeyi, kararı veya belirli bir durumu ortadan kaldırma, geçersiz kılma veya sona erdirme yeteneği ya da imkanını ifade eder. TDK’nın güncel sözlüğünde ‘feshetmek’ fiili ‘bitirmek, bozmak, dağıtmak, kaldırmak, ortadan kaldırmak’ ve ‘geçersiz kılmak, hükümsüz bırakmak’ anlamlarıyla yer almaktadır. Dolayısıyla, feshedebilme de bu eylemleri Gerçekleştirebilme potansiyelini veya hakkını dile getirir. Özellikle hukuki ve idari bağlamlarda, taraflardan birinin veya yetkili bir makamın, mevcut bir durumu yasal yollarla sonlandırma gücünü belirtmek için kullanılır. Bu yetenek, genellikle belirli şartlara ve prosedürlere bağlıdır.

Feshedebilme Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Feshedebilme kelimesinin kökeni incelendiğinde, Arapça kökenli “fesih” (فسخ) kelimesiyle karşılaşıyoruz. “Fesih” kelimesi, Arapçada “bozma, çözme, iptal etme, dağıtma” gibi anlamlara gelir. Bu Arapça kelime, Türkçeye “feshetmek” fiili olarak geçmiştir. “Feshetmek” fiiline, Türkçede fiillere yetenek veya imkan anlamı katan “-ebilme” yeterlilik fiili eki eklenerek “feshedebilme” ismi türetilmiştir. Dolayısıyla, bu kelime hem Arapça hem de Türkçe dil unsurlarını barındıran melez bir yapıdır. Anlam kaymasından ziyade, mevcut bir eyleme (feshetme) yetenek veya imkan katma işlevi görmüştür. Bu yapı, dilimizde benzer birçok fiilden isim türetme örneğini yansıtmaktadır.

Feshedebilme Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Yönetim kurulunun, alınan kararı feshedebilme yetkisi, şirketi büyük bir krizden kurtardı.

   Bu cümle, yönetim organının bir kararı geçersiz kılma gücünü vurgulamaktadır.

2. Sözleşmenin belirli maddeleri, taraflara karşılıklı feshedebilme hakkı tanıyordu.

   Burada, anlaşmanın her iki tarafına da sözleşmeyi sonlandırma imkanı verildiği belirtilmektedir.

3. Hükümetin, o dönemde yürürlükte olan kanunları feshedebilme gücü, siyasi tartışmalara yol açmıştı.

   Bu örnek, yasa koyucu gücün mevcut kanunları ortadan kaldırma yetkisini ifade eder.

4. Onun bu kadar kolay feshedebilme yeteneği, dostluk ilişkilerini derinden sarsıyordu.

   Bu cümle, kişinin ilişkileri veya anlaşmaları kolayca bitirme eğilimini mecazi bir dille anlatmaktadır.

5. Mahkeme, kira sözleşmesini feshedebilme koşullarını detaylı bir şekilde inceledi.

   Hukuki bir bağlamda, mahkemenin bir sözleşmeyi sonlandırma şartlarını araştırdığını göstermektedir.

Feshedebilme Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları

Feshedebilme kelimesinin anlamdaşları, genellikle bir durumu sonlandırma veya geçersiz kılma yeteneğini vurgular:

• İptal Etme Yeteneği: Bir kararı veya anlaşmayı resmi olarak geçersiz kılma gücünü ifade eder.
• Hükümsüz Kılma İmkanı: Yasal geçerliliğini ortadan kaldırma olanağını belirtir.
• Sonlandırma Gücü: Bir süreci veya durumu bitirme yetkisine işaret eder.

Yakın Anlamlıları

Bağlama göre kullanılabilecek yakın anlamlı kelimeler şunlardır:

• Geçersiz Kılabilme: Bir şeyin geçerliliğini ortadan Kaldırabilme.
• Ortadan Kaldırabilme: Bir şeyi tamamen yok Edebilme veya sona Erdirebilme.
• Bitirebilme: Bir süreci veya ilişkiyi Tamamlayabilme.

Zıt Anlamlıları

Feshedebilme kelimesinin karşıt anlamını taşıyan ifadeler, bir şeyin devamlılığını veya geçerliliğini vurgular:

• Onaylama: Bir kararı veya durumu geçerli kılma, tasdik etme.
• Yürürlükte Tutma: Bir yasa, karar veya anlaşmanın geçerliliğini sürdürme.
• Geçerli Kılma: Bir şeyin yasal veya resmi olarak kabul görmesini sağlama.

İlgili İçerikler

• Koklayabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklatabilmek Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
• Koklayabilme Ne Demek? Koklayabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Feshedebilme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Feshedebilme ne demek kısaca?

Feshedebilme, bir anlaşmayı, kararı veya sözleşmeyi yasal olarak ortadan kaldırma veya geçersiz kılma yeteneği ya da imkanı anlamına gelir.

Feshedebilme hangi dilden gelir?

Kelimenin kökeni, Arapça “fesih” kelimesi ve Türkçe “etmek” fiilinin birleşimiyle oluşmuştur.

Feshedebilme kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Başlıca eş anlamlıları arasında “iptal etme yeteneği” ve “hükümsüz kılma imkanı” sayılabilir.

Feshedebilme cümle içinde nasıl kullanılır?

Örneğin, “Yönetim kurulunun sözleşmeyi feshedebilme yetkisi vardı” şeklinde hukuki bir bağlamda kullanılabilir.

Feshedebilme kelimesi TDK’da var mı?

Evet, TDK Güncel Türkçe Sözlük’te “feshetmek” fiili ve dolayısıyla bu fiilden türeyen “feshedebilme” kavramı yer almaktadır.