Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre kelimenin doğru yazılışı espri şeklindedir. Fransızca kökenli olan bu sözcüğün “p” ve “r” harfleri arasında yardımcı bir ünlü (i) bulunmaz. “Espiri” şeklindeki kullanım hatalıdır ve resmî imla kılavuzuna göre yazım yanlışı kabul edilir.
Mizahın ve günlük sohbetlerin vazgeçilmez bir unsuru olan “espri” kelimesi, Türkçede en sık imla hatası yapılan sözcükler arasında üst sıralarda yer alıyor. Kelimeyi telaffuz ederken araya giren hayali “i” sesi, yazım dilinde de kafa karışıklığına yol açarak “espiri” şeklinde yanlış bir alışkanlık oluşturabiliyor. Oysa doğru imla, sadece bir dil kuralı değil, aynı zamanda yazılı ifadenizin kalitesini ve ciddiyetini belirleyen önemli bir detaydır. Bu rehberde, TDK standartları ışığında bu kelimenin doğru formunu inceleyecek ve yabancı kökenli kelimelerin yazım mantığını kavrayacağız.
TDK Yazım Kuralları: Espri mi, Espiri mi?
Türk Dil Kurumu’nun (TDK) resmî sözlük portalı ve güncel imla kılavuzu verilerine göre bu kelimenin tescilli formu espri olarak belirlenmiştir. Kelimeyi “i” harfi ekleyerek “espiri” şeklinde yazmak, dil bilgisi kuralları uyarınca bir hatadır.
Kelimenin Kökeni ve Yazım Mantığı
Sözcük, Fransızca kökenli “esprit” kelimesinden dilimize geçmiştir. Batı kökenli kelimelerin Türkçeye adaptasyonunda, kelime sonundaki veya içindeki bazı ünsüz kümeleri korunur. Türkçede iki ünsüzün yan yana geldiği “p” ve “r” sesleri arasında orijinal dilde de bir ünlü bulunmadığı için, kelime dilimize olduğu gibi (sondaki t sesi düşerek) “espri” olarak aktarılmıştır.
- Doğru Kullanım: Espri ✔
- Yanlış Kullanım: Espiri ❌
Espri Ne Demek? Kelime Anlamı
Kelimenin anlamını doğru bilmek, hangi bağlamlarda kullanılacağını netleştirir:
- Anlam 1: Güldürmek, eğlendirmek amacıyla söylenen ince, anlamlı söz; nükte.
- Anlam 2: Bir şeyin özü, derin anlamı veya temel düşüncesi (Örneğin: “İşin esprisi burada.”).
Espri Kelimesinin Cümle İçinde Doğru Kullanımı
İmlayı hafızada sabitlemek için hazırlanan aşağıdaki hatasız örnekleri inceleyebilirsiniz:
- “Onun yaptığı her espri, ortamdaki gerginliği anında dağıtmayı başarıyor.”
- “Bu projenin asıl esprisi, düşük bütçeyle yüksek verim elde etmektir.”
- “Yazarın kitabındaki ince espriler, okuyucuyu hem güldürüyor hem de düşündürüyor.”
Yazımı Sık Karıştırılan “i” Sesi Fazlalığı İçeren Kelimeler Tablosu:
| Kelime (Hatalı Yazım) | TDK Doğru Yazılışı | Türü | Yazım Notu |
| Espiri | Espri | İsim | “p” ve “r” arasında “i” yoktur. |
| Kirprik | Kirpik | İsim | Harflerin sırası karıştırılmamalıdır. |
| Yalnız | Yalnız | Zarf/Sıfat | “Yalın” kökünden gelir, “yanlış” ile karışmamalıdır. |
| Sipor | Spor | İsim | Batı kökenli kelimelerin başında “i” olmaz. |
| Gurup | Grup | İsim | “u” harfi olmadan yazılır (Küme anlamındaysa). |
Veriler analiz edildiğinde; özellikle Batı kökenli kelimelerin Türkçeye geçişinde ünsüz kümeleri arasına ünlü harf ekleme eğiliminin (epentez) yaygın bir hata olduğu görülmektedir. “Espri” kelimesindeki “p” ve “r” sesleri, Türkçenin fonetik yapısına aykırı görünse de yazım kuralları gereği bitişik kalmalıdır.
Etiketler
espri nasıl yazılır, espri tdk, espri mi espiri mi, espri doğru yazılışı, imla kuralları, tdk güncel sözlük, nükte nasıl yazılır, espri kelime anlamı, yazım yanlışları listesi, türkçe yazım kuralları
İlgili İçerikler
- Ön yazı Nasıl Yazılır? TDK’ya Göre Doğru Yazılışı Nedir?
- Öğleüzeri Nasıl Yazılır? TDK’ya Göre Doğru Yazılışı Nedir?
- Öğretmen Nasıl Yazılır? TDK’ya Göre Doğru Yazılışı Nedir?
A. Said Gül, webteknolife.com'un kurucusu ve baş editörüdür. Dijital medya, teknoloji ve güncel habercilik alanlarında içerik üretmektedir. İnternet gazeteciliği ve SEO konularında deneyim sahibidir.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!