Eğri sözlülük Ne Demek? Eğri sözlülük TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

TDK Güncel Türkçe Sözlük’te isim olarak tanımlanan Eğri sözlülük, bir kişinin sözünde durmaması, sözünü değiştirmesi veya samimiyetsiz konuşması anlamını taşır. Bu ifade, özellikle ikili ilişkilerde güven zedeleyici durumları ve tutarsız söylemleri belirtmek için yaygın olarak kullanılır.

Günlük konuşmalarda ve toplumsal ilişkilerde güvenin ne kadar kritik olduğunu hepimiz biliriz. Bazen bir kişinin söyledikleri ile yaptıkları arasındaki tutarsızlıklar, karşımızdaki kişiye olan inancımızı sarsabilir. İşte bu tür durumları ifade etmek için kullanılan güçlü kelimelerden biri de eğri sözlülüktür. Bu metinde, eğri sözlülük kavramının derinlemesine anlamını, dilimizdeki yerini ve farklı kullanım şekillerini detaylıca inceleyeceğiz.

Eğri sözlülük Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Eğri sözlülük, Türkçe kökenli “eğri” ve “söz” kelimelerinin birleşimiyle oluşmuş birleşik bir isimdir. Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te bu kavram, sözünde durmayan veya söylediği şeyleri kolayca değiştiren kimsenin özelliği veya durumu olarak tanımlanır. Ayrıca, ikiyüzlülük anlamını da barındırır.

1. Anlam (Gerçek): İsim olarak kullanılan eğri sözlülük, bir kişinin verdiği sözleri tutmaması, vaatlerini yerine getirmemesi veya söylediği şeyleri kolayca değiştirmesi durumunu ifade eder. Bu durum, genellikle kişinin güvenilirliğini zedeleyen bir özellik olarak kabul edilir ve dürüstlükten uzak bir tavrı gösterir. Toplumsal ilişkilerde bu tür bir davranış, karşılıklı güvenin sarsılmasına yol açabilir.

2. Anlam (Mecaz): Daha geniş bir bağlamda, eğri sözlülük Ayni zamanda ikiyüzlülük veya samimiyetsizlik anlamını da taşır. Bir kişinin gerçek düşüncelerini veya niyetlerini gizleyerek, farklı bir tutum sergilemesi durumu bu kapsamda değerlendirilir. Bu, sadece sözlerin değil, aynı zamanda genel davranış biçiminin de tutarsızlığını işaret eder.

Eğri sözlülük Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

Eğri sözlülük kelimesi, Türkçe kökenli iki ayrı kelimenin birleşimiyle meydana gelmiştir: ‘eğri’ ve ‘söz’. ‘Eğri’ kelimesi, doğru olmayan, dürüstlükten sapmış veya hileli anlamlarına gelirken; ‘söz’ kelimesi ise konuşma, vaat veya beyan anlamını taşır. Bu iki kelimenin bir araya gelmesiyle eğri sözlülük kavramı, dilimizde “sözü doğru olmayan, sözünde durmayan” anlamını kazanmıştır. Kelimenin yapısı itibarıyla herhangi bir yabancı dilden alıntı olmayıp, Türkçenin zengin kelime türetme gücünü yansıtır. Anlam kaymasından ziyade, iki Anahtar kavramın birleşimiyle yeni bir niteliği tanımlama işlevi görmüştür.

Eğri sözlülük Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Onun eğri sözlülüğü yüzünden artık kimse ona güvenmiyor. (Bu cümle, kişinin tutarsız davranışlarının güven kaybına yol açtığını vurgular.)
2. Proje yöneticisinin eğri sözlülüğü, ekibin moralini derinden etkiledi ve işlerin aksamasına neden oldu. (İş ortamında verilen sözlerin tutulmamasının olumsuz sonuçlarını gösterir.)
3. Şair, divanında sevgilisinin eğri sözlülüğünden dem vurarak aşk acısını dile getiriyordu. (Edebi bir metinde, vaatlerin yerine getirilmemesinden kaynaklanan hayal kırıklığını ifade eder.)
4. Siyasetçinin seçim vaatlerindeki eğri sözlülük, halkın sandıkta farklı bir tercih yapmasına sebep oldu. (Bu cümle, politikacıların tutarsız söylemlerinin seçmen üzerindeki etkisini mecazi bir dille anlatır.)
5. Dostlukta en tahammül edemediğim şey eğri sözlülüktür; bir kere güven kırılınca toparlamak zordur. (Kişisel değerler üzerinden, dürüstlük ve güvenin önemini vurgular.)

Eğri sözlülük Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

Eş Anlamlıları:

• İkiyüzlülük: Bir kişinin gerçek niyetlerini gizleyerek farklı bir tavır sergilemesi durumu.
• Aldatmaca: Gerçeği çarpıtarak başkalarını yanıltma eylemi.
• Tutarsızlık: Söyledikleri veya yaptıkları arasında birbiriyle çelişen durumların olması.

Yakın Anlamlıları:

• Samimiyetsizlik: İçten olmayan, yapmacık davranış veya sözler.
• Dönercilik: Sık sık fikir değiştiren, istikrarsız kişi veya durum.
• Yanıltıcılık: Başkalarını yanlış yönlendirme eğilimi.

Zıt Anlamlıları:

• Dürüstlük: Sözünde ve davranışlarında doğru ve açık olma Halı.
• Doğruluk: Gerçeğe uygun olma, hileden uzak durma.
• Samimiyet: İçtenlik, yapmacıklıktan uzak olma.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Eğri sözlülük Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Eğri sözlülük ne demek kısaca?

Eğri sözlülük, bir kişinin sözünde durmaması, vaatlerini yerine getirmemesi veya söylediği şeyleri sürekli değiştirmesi durumunu ifade eder. Aynı zamanda ikiyüzlülük ve samimiyetsizlik anlamlarına da gelir.

Eğri sözlülük hangi dilden gelir?

Eğri sözlülük kelimesi, Türkçe kökenli ‘eğri’ ve ‘söz’ kelimelerinin birleşimiyle oluşmuş, özgün bir Türkçe terimdir.

Eğri sözlülük kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Eğri sözlülük kelimesinin eş anlamlıları arasında ikiyüzlülük, aldatmaca ve tutarsızlık gibi kelimeler sayılabilir.

Eğri sözlülük cümle içinde nasıl kullanılır?

Bu kelime, genellikle bir kişinin güvenilmezliğini veya sözünde durmamasını ifade etmek için kullanılır; örneğin, “Onun eğri sözlülüğü yüzünden kimse ona inanmıyor.”

Eğri sözlülük kelimesi TDK’da var mı?

Evet, eğri sözlülük kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük’te “sözünde durmayan, sözünü değiştiren kimsenin özelliği veya durumu, ikiyüzlülük” anlamıyla yer almaktadır.