Egale Ne Demek? Egale TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Egale, Fransızca kökenli bir fiil olup eşitlemek, dengelemek veya aynı seviyeye getirmek anlamına gelir. Özellikle spor müsabakalarında veya rekabet ortamlarında bir tarafın diğerine yetiştiğini ifade etmek için yaygın olarak kullanılır. Bu kelime, durumları denklemeye yönelik bir eylemi anlatır.

Günlük konuşmada ve özellikle spor yorumlarında sıkça duyduğumuz “egale etmek” ifadesi, bir durumu veya skoru dengelemeyi anlatır. Özellikle bir rekorun yakalanması, bir farkın kapatılması veya iki durumun eşitlenmesi söz konusu olduğunda karşımıza çıkan bu terim, dinamik bir eşitlenme sürecini ifade eder. Bu yazıda, “egale” kelimesinin Türk Dil Kurumu’ndaki yerini, kökenini, çeşitli kullanım bağlamlarını ve anlamdaşlarını tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.

Egale Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te “egale etmek” şeklinde yer alan bu fiil, temelde bir şeyi başka bir şeye eşit kılmak, denkleştirmek anlamını taşır. Bu kullanım, genellikle bir rekabet veya yarışma bağlamında ortaya çıkar ve bir tarafın diğerinin seviyesine ulaşması ya da bir rekorun yakalanması durumunu ifade eder.

1. Anlam (Gerçek): Bir şeyi bir başkasıyla aynı düzeye getirmek, eşitlemek veya denk duruma sokmak. Özellikle spor müsabakalarında bir takımın veya sporcunun rakibinin skorunu yakalaması, bir rekortmenin kendi veya başkasının önceki derecesini tekrar etmesi durumlarında kullanılır. Bu, bir hedefe ulaşarak veya bir farkı kapatarak dengeyi Sağlamak anlamına gelir. Örneğin, bir sporcu Dünya rekorunu egale ettiğinde, eski rekorla aynı dereceyi elde etmiş Olur.

Egale Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi

“Egale” kelimesi, Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Fransızcadaki “égaler” fiilinden türemiştir. “Égaler”, “eşit kılmak, denkleştirmek” anlamına gelir ve kökeni Latince “aequalis” (eşit) kelimesine dayanır. Türkçeye genellikle “egale etmek” şeklinde birleşik fiil olarak girmiş ve bu haliyle yaygınlaşmıştır. Dilimize girdiği ilk dönemlerden itibaren özellikle spor ve rekabet alanlarındaki “eşitleme” ve “denkleştirme” anlamını korumuştur. Kelimenin özündeki “eşitlik” kavramı, Türkçedeki kullanımında da belirgin bir şekilde kendini gösterir ve anlam kaymasına uğramadan, ana anlamıyla varlığını sürdürmektedir.

Egale Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı

1. Maçın son dakikalarında attığı golle takımımız, rakibin skorunu egale etmeyi başardı.

   Bu cümle, bir spor müsabakasında geride olan tarafın rakibinin skoruna yetiştiğini ve durumu eşitlediğini anlatır.

2. Atlet, kendi en iyi derecesini egale ederek yeni bir rekor denemesine yaklaştı.

   Burada, bir sporcunun daha önceki kendi başarısını tekrarlayarak aynı seviyeye geldiği ifade edilmektedir.

3. Şirket, geçen yılki satış rakamlarını bu çeyrekte egale ederek hedeflerine ulaştı.

   Bu kullanım, iş dünyasında bir performansın önceki bir dönemin performansıyla aynı seviyeye getirildiğini gösterir.

4. Yeni yasal düzenleme, eski yönetmeliğin bazı maddelerini egale ederek daha kapsayıcı bir yapı oluşturdu.

   Bu örnek, bir yasal metnin daha önceki bir metnin hükümlerini eşitleme veya aynı geçerliliğe getirme durumunu mecazi olarak ifade eder.

5. Sanatçı, bu eseriyle daha önceki başyapıtlarını egale edecek bir derinliğe ulaştı.

   Bu cümle, sanatçının yeni bir çalışmasının önceki başarılı eserleriyle aynı sanatsal değeri veya etkiyi taşıdığını mecazi bir dille belirtir.

Egale Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları

“Egale” kelimesi, Türkçede genellikle “etmek” yardımcı fiiliyle birlikte kullanılarak fiil görevi görür. Bu bağlamda, eş ve zıt anlamlıları da fiil olarak değerlendirilir.

Eş Anlamlıları:

• Eşitlemek: İki veya daha fazla şeyi aynı seviyeye, aynı duruma getirmek.
• Dengelemek: Bir tarafın ağırlığını veya etkisini diğer tarafla eşitleyerek uyum sağlamak.
• Denklemek: Bir şeyi başka bir şeyle aynı değerde veya ölçüde tutmak.
• Eş Değer Kılmak: Bir şeyin değerini veya önemini bir başkasıyla aynı seviyeye getirmek.

Yakın Anlamlıları:

• Yetişmek: Birinin veya bir şeyin hızına, seviyesine ulaşmak.
• Kapatmak (farkı): Aradaki mesafeyi veya farkı ortadan kaldırmak.

Zıt Anlamlıları:

• Farklılaştırmak: İki veya daha fazla şeyi birbirinden ayırmak, benzerliklerini ortadan kaldırmak.
• Ayırmak: Bir bütünün parçalarını birbirinden uzaklaştırmak, farklı kılmak.
• Üstün Gelmek: Bir rekabette veya mücadelede karşı taraftan daha iyi olmak, Yenmek.
• Geride Bırakmak: Birini veya bir şeyi arkasında bırakarak öne geçmek, daha iyi olmak.

İlgili İçerikler

• Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
• Kavuşuverme Ne Demek? Kavuşuverme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni

Egale Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Egale ne demek kısaca?

Egale, Fransızca kökenli bir fiil olup kısaca “eşitlemek”, “dengelemek” veya “aynı seviyeye getirmek” anlamına gelir. Genellikle bir rekabette skor veya derece eşitlemek için kullanılır.

Egale hangi dilden gelir?

Egale kelimesi, Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Fransızcadaki “égaler” fiilinden türemiştir ve kökeni Latince “aequalis” kelimesine dayanır.

Egale kelimesinin eş anlamlısı nedir?

Egale kelimesinin eş anlamlıları arasında “eşitlemek”, “dengelemek” ve “denklemek” gibi fiiller bulunur. Bağlama göre “eş değer kılmak” da kullanılabilir.

Egale cümle içinde nasıl kullanılır?

Egale kelimesi genellikle “egale etmek” şeklinde birleşik fiil olarak kullanılır. Örneğin, “Takımımız attığı golle rakibin skorunu egale etti.” cümlesinde olduğu gibi bir durumu eşitleme anlamında kullanılır.

Egale kelimesi TDK’da var mı?

Evet, “egale etmek” şeklinde birleşik fiil olarak Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’te yer almaktadır. TDK, kelimeyi “eşitlemek, denkleştirmek” anlamlarıyla tanımlar.