TDK Güncel Türkçe Sözlük’te fiil olarak tanımlanan devralabilmek, Türkçe kökenli olup, bir görevi, sorumluluğu veya mülkü başkasından üstlenme yeteneğine sahip olmak anlamına gelir. Günlük hayatta özellikle iş dünyasında, miras hukukunda veya bir yönetimin değiştiği durumlarda sıkça karşımıza çıkar.
Devralabilmek Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı
Devralabilmek kelimesi, Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer alan “devralmak” fiilinin yeterlilik (muktedir olma) biçimi olarak tanımlanır. Bu bağlamda, bir görevi, bir sorumluluğu, bir mülkü veya bir işi başka bir kişiden, kurumdan ya da makamdan üstlenebilme yeteneğine sahip olmak anlamına gelir. Genellikle bir geçiş sürecini ifade eder ve kişinin bu geçişi başarıyla gerçekleştirebilecek kapasitede olduğunu vurgular.
Örneğin, bir yöneticinin emekli olmasıyla yeni bir yöneticinin o görevi üstlenmesi, bir mirasın varisler tarafından kabul edilmesi veya bir şirketin başka bir şirket tarafından satın alınarak yönetimin el değiştirmesi gibi durumlarda kullanılır. Bu fiil, sadece fiziksel bir nesneyi değil, aynı zamanda soyut kavramları, yetkileri ve sorumlulukları da kapsayabilir. Bu yetenek, bireyin veya kurumun belirli bir durumu başarıyla yönetebileceğine olan inancı da içinde barındırır.
Devralabilmek Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Devralabilmek kelimesi, köken olarak iki temel Türkçe fiilin birleşiminden oluşur: “devir” ve “almak”. “Devir” kelimesi, Arapça kökenli “devr” (dönme, dönüm, zaman) kelimesinden türemiş olup, Türkçede “bir şeyi birinden öbürüne geçirme” anlamında kullanılır. “Almak” ise saf Türkçe bir fiildir ve “bir şeyi ele geçirmek, benimsemek” gibi geniş bir anlama sahiptir.
Bu iki kelimenin birleşimiyle oluşan “devralmak” fiili, “bir şeyi başkasından üstlenmek, sorumluluğu üzerine almak” anlamını kazanmıştır. Fiilin sonundaki “-abilmek” eki ise Türkçede yeterlilik fiili olarak bilinir ve fiile “Yapabilme, muktedir olma” anlamı katar. Dolayısıyla devralabilmek, bir görevi veya mülkü üstlenebilme yeteneğini ifade eder. Kelimenin anlamında belirgin bir kayma olmamış, aksine “devir” ve “almak” fiillerinin anlamları birleşerek yeni bir anlam katmanı oluşturmuştur.
Devralabilmek Kelimesinin Cümle İçinde Kullanımı
Yeni yönetim, şirketin finansal sorumluluklarını sorunsuz bir şekilde devralabilmek için kapsamlı bir denetim süreci başlattı.
Bu cümle, kurumsal bir bağlamda, finansal yükümlülüklerin yeni bir ekip tarafından üstlenilmesi yeteneğini ifade eder.
Usta aşçı, çırağının bir gün restoranın mutfak yönetimini devralabilmek için yeterli tecrübeye sahip olmasını umuyordu.
Burada, bir mesleki mirasın veya sorumluluğun gelecek nesle aktarılması ve bu aktarım için gerekli yeterliliğe sahip olunması vurgulanır.
Ağabeyinin ani vefatı sonrası, genç kardeş ailenin tüm işlerini devralabilmek adına büyük bir çaba sarf etti.
Bu örnek, beklenmedik bir durumda ailevi veya kişisel sorumlulukların üstlenilmesi yeteneğini anlatır.
Ülke, zorlu ekonomik koşullara rağmen, yeni hükümetin bu yükü başarıyla devralabilmek için güçlü bir iradeye sahip olduğunu gösterdi.
Resmi ve siyasi bir bağlamda, bir ülkenin veya yönetimin zorlu koşullar altında sorumlulukları üstlenme kabiliyetini belirtir.
Bu karmaşık projeyi tek başına devralabilmek, onun için hem büyük bir meydan okuma hem de önemli bir fırsattı.
Bu cümle, bireysel bir kişinin karmaşık bir görevi üstlenme yeteneğini ve bunun getirdiği kişisel gelişimi ifade eder.
Devralabilmek Kelimesinin Eş Anlamlıları ve Zıt Anlamlıları
Devralabilmek kelimesinin anlamdaşları ve karşıt anlamlıları, ifade ettiği eylemin ve yeterliliğin farklı yönlerini ortaya koyar.
Eş Anlamlıları:
- Üstlenebilmek: Bir görevi, sorumluluğu veya işi kendi üzerine alabilme yeteneği.
- Sahiplenebilmek: Bir şeyi kendine mal Edebilme, onun sorumluluğunu Taşıyabilme.
- Yönetebilmek: Bir işi, kurumu veya durumu kontrol altına alıp idare edebilme.
Yakın Anlamlıları:
- Teslim Alabilmek: Bir şeyi fiziksel veya resmi olarak başkasından alabilme. “Devralabilmek” daha çok sorumluluk içerirken, “teslim alabilmek” daha çok fiziksel alımı ifade eder.
- Görevi Üstlenebilmek: Belirli bir sorumluluğu kabul edip yerine getirme yeteneği.
Zıt Anlamlıları:
- Devredememek: Bir şeyi veya görevi başkasına aktaramamak, verememek.
- Feragat Edememek: Bir haktan veya yetkiden vazgeçememek, bırakamamak.
Devralabilmek ile Sık Karıştırılan Kelimeler
Devralabilmek kelimesi, anlam yakınlığı nedeniyle bazı ifadelerle karıştırılabilir veya yanlış bağlamlarda kullanılabilir. Özellikle yeterlilik eki (-abilmek) nedeniyle benzer fiillerle arasındaki farkı anlamak önemlidir.
- Devralabilmek / Teslim Alabilmek: Her iki fiil de bir şeyi alma eylemini içerse de, devralabilmek genellikle bir sorumluluğu, görevi veya yönetimi üstlenme yeteneğini ifade ederken, teslim alabilmek daha çok fiziksel bir nesneyi veya resmi bir belgeyi alma yeteneğini vurgular. Örneğin, bir paketi teslim alabilirsiniz ama bir şirketi devralırsınız.
- Devralabilmek / Üstlenebilmek: Bu iki kelime anlamca birbirine çok yakın olsa da, devralabilmek daha çok bir geçiş sürecini ve önceden başkasına ait olan bir şeyi alma durumunu ima ederken, üstlenebilmek daha genel olarak yeni bir sorumluluğu veya görevi kendi isteğiyle kabul etme yeteneğini anlatır. Aralarındaki fark inceliklidir ve çoğu zaman birbirinin yerine kullanılabilirler.
İlgili İçerikler
- Karşılayabilme Ne Demek? TDK Anlamı ve Kökeni
- Katılabilme Ne Demek? Katılabilme TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
- Katabilmek Ne Demek? Katabilmek TDK Sözlük Anlamı ve Kökeni
Devralabilmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Devralabilmek ne demek kısaca?
Devralabilmek, bir görevi, sorumluluğu veya mülkü başkasından üstlenme yeteneğine sahip olmak, bu eylemi gerçekleştirebilecek güçte olmak demektir.
Devralabilmek hangi dilden gelir?
Devralabilmek kelimesi, Türkçe “devir” (Arapça kökenli) ve öz Türkçe “almak” fiillerinin birleşiminden türemiştir.
Devralabilmek kelimesinin eş anlamlısı nedir?
Devralabilmek kelimesinin eş anlamlıları arasında “üstlenebilmek”, “Sahiplenebilmek” ve “Yönetebilmek” gibi ifadeler yer alır.
Devralabilmek cümle içinde nasıl kullanılır?
Bu fiil, genellikle bir sorumluluğu veya görevi başarıyla üstlenme yeteneğini ifade etmek için kullanılır; örneğin, “Yeni müdür, projenin yönetimini başarıyla devralabildi.”
Devralabilmek kelimesi TDK’da var mı?
Evet, devralabilmek kelimesi, “devralmak” fiilinin yeterlilik hali olarak Türk Dil Kurumu’nun güncel sözlüğünde yer almaktadır.
TEK TIKLA İNDİR
Sosyal medya videolarını anında kaydet!